II GZ 660/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 13 sierpnia 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 1406/15 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. K. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2015 r. odmówił M. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jego skargi na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2015 r. w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną. Sąd I instancji wskazał, że skarżący w związku z wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie go do kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W oświadczeniu podniósł, że posiada mieszkanie o pow. 74 m2 , budynek warsztatu i lokale użytkowe oraz niezbędny sprzęt do prowadzenia warsztatu, maszyny i środki transportowe. Wskazał również, że utrzymuje troje dzieci oraz osobę prowadzącą gospodarstwo domowe. Posiada niezbędne środki utrzymania siebie i rodziny oraz, że prowadzone jest wobec niego postępowanie egzekucyjne. Wezwanie do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów pozostało bez odpowiedzi skarżącego. Sąd I instancji przytaczając przesłanki określone w art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), stwierdził, że złożone przez skarżącego oświadczenia w ramach wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych i stanu majątkowego. Miały w ocenie Sąd charakter bardzo ogólny. Istotne znaczenie miał wobec tego zakres dokumentów i informacji określony w wezwaniu skierowanym do skarżącego. Wobec uchylenia się strony od przedstawienia jakiejkolwiek z żądanych informacji, Sąd I instancji stwierdził, że taki stan sprawy nie pozwała na jakąkolwiek ocenę rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącego. M. K. w zażaleniu na postanowienie Sąd I instancji wniósł o jego uchylenie i przyznanie mu prawa pomocy. W jego ocenie, Sąd nie rozpoznał wniosku pomimo, że przedstawił całą swoja trudną sytuację materialną. Sąd zaś odmówił przyznania prawa pomocy wyłącznie z uwagi na niezłożenie przez skarżącego "oświadczeń". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Rozpoznając wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym Sąd I instancji dokonał trafnej jego oceny. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. To zatem na stronie domagające się przyznania jej praw pomocy spoczywa obowiązek przedstawienia swojej aktualnej sytuacji materialnej, która pozwalałaby na dokonanie oceny czy istotnie przedstawiona przez nią sytuacja finansowa i stan majątkowy uniemożliwiają jej poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowego. Obowiązek ten sprowadza się nie tylko do przywołania poprzez złożenie odpowiednich oświadczeń swojej sytuacji ale również do przedstawienia dowodów potwierdzających podniesione we wniosku okoliczności mające przemawiać za jego zasadnością. Sąd I instancji trafnie stwierdził, że wniosek skarżącego w istocie sprowadzał się do bardzo ogólnych oświadczeń skarżącego, co do jego sytuacji majątkowej, rodzinnej i finansowej. Skarżący wskazał, bowiem wyłącznie na posiadane nieruchomości, sprzętu do prowadzenia warsztatu, maszyny i środków transportowych, pomijając w zupełności okoliczności dochodów, jakie w związku z tym uzyskuje i ponoszonych obciążeń. W zakresie rodzinnym wskazał na posiadanie na utrzymaniu trójki dzieci i osoby prowadzącej gospodarstwo domowe również nie wskazując na bieżące wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego, szczególnie, że oświadczył o posiadaniu niezbędnych środków na utrzymanie siebie i rodziny. Podnosząc okoliczność prowadzenia postępowania egzekucyjnego skarżący nie wskazał, jak kształtują się w stosunku do niego obciążenie z tego tytułu. Istotnym jest w tym zakresie, że skarżący nie przedłożył jakiegokolwiek dokumentu mogącego potwierdzić którąkolwiek z wymienionych okoliczności. Od tego obowiązku uchylił się pomimo, że wezwany został zarządzeniem z dnia 11 maja 2015 r. do złożenia wymienionych w tym zarządzeniu oświadczeń i dokumentów mających zobrazować w sposób szczegółowy jego możliwości partycypowania w kosztach wywołanego jego skargą postępowania sądowego. Swojego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie uzupełnił o istotne dla sprawy okoliczności również na etapie wniesionego sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego rozpoznającego jego wniosek. Zasadnie wobec tego Sąd I instancji stwierdził, że taki stan sprawy nie pozwalał na pozytywne rozpoznanie wniosku strony albowiem brak było istotnych elementów wniosku w oparciu, o które możliwa byłby ocena jego zasadności. Podkreślenia wymaga, odnosząc się do zarzucanego w zażaleniu nierozpoznania przez Sąd I instancji wniosku, że zgodnie z art. 255 p.p.s.a., sąd ma możliwość wezwania wnioskodawcy do przedłożenia dodatkowych oświadczeń bądź przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jego stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego w sytuacji gdy podczas rozpoznawania wniosku okaże się, że oświadczenia w nim złożone są niewystarczające do ceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy. Wobec wymienionych braków wniosku skarżącego, wezwania go do jego uzupełnienia poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń oraz dokumentów i uchylenia się przez skarżącego od doprecyzowania swoich realnych zdolności płatniczych, nie można zarzucić Sądowi I instancji, że nie rozpoznał wniosku jak podnosi to skarżący. To sama strona, bowiem spowodowała, że pozytywna dla niego ocena wniosku nie mogła mieć miejsca wobec ogólnikowości oświadczeń zawartych we wniosku. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.