II GZ 665/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 marca 2016 r. sygn. akt III SA/Po 971/12 w zakresie umorzenia postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia 29 [...] 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2009 r. postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 10 marca 2016 r. umorzył postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy, w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia 29 [...] 2012 r., w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009. W motywach orzeczenia Sąd I instancji wskazał, że Wnioskodawca występuje z kolejnymi żądaniami przyznania prawa pomocy i nie podejmuje próby wyjaśnienia swojej sytuacji rodzinnej i majątkowej, w tym także na etapie składania środków zaskarżenia, gdzie ogranicza treść pism do zarzutów, że kwestionowane orzeczenia są "niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym". Ogólnikowe twierdzenia, że wnioskodawca korzysta z noclegowi dla bezdomnych oraz jadłodajni Caritasu, należy uznać jako równoważne z odmową przedstawienia dokładnych informacji o sytuacji rodzinnej i majątkowej strony postępowania. Tym bardziej, że w toku rozpoznawania przez sądy administracyjne licznych skarg oraz wniosków o przyznanie prawa pomocy ujawniono, że R. P. występuje jako reprezentant lub także udziałowiec, co najmniej czterech spółek z ograniczoną odpowiedzialnością (A. Spółka z o.o., A.Spółka z o.o., A. Spółka z o.o. oraz Ś. z o.o.). Z tych względów Sąd I instancji uznał, że kolejne oświadczenie majątkowe wnioskodawcy stanowi nadużycie prawa procesowego i zgodnie z art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej: "p.p.s.a.", umorzył postępowanie. W zażaleniu na powyższe postanowienie R. P. wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości jako niezgodnego ze stanem faktycznym i prawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z obowiązującym art. 249a p.p.s.a., postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy umarza się jeśli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne. W przedmiotowej sprawie podstawą umorzenia przez Sąd I instancji postępowania w przedmiocie kolejnego, wywiedzionego przez skarżącego, wniosku o przyznanie mu prawa pomocy, była zbędność rozpoznania wniosku, a więc druga z przywołanych przesłanek art. 249a p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela i za słuszną uznaje ocenę wniosku skarżącego, jakiej dokonał Sąd I instancji, a przed nim referendarz sądowy. Analiza akt sprawy jednoznacznie wskazuje, iż podległy ocenie wniosek skarżącego zawarty w piśmie z dnia 10 [...] 2015 r. nie był pierwszym wnioskiem w przedmiocie przyznania prawa pomocy złożonym w niniejszej sprawie. Skarżący, bowiem już wcześniej, we wniosku z dnia 2 [...] 2012 r., występował z żądaniem w tym przedmiocie. Wniosek ten został rozpoznany tak przez referendarza (postanowienie z dnia 12 grudnia 2012 r.), jaki i przez Sąd I instancji w trybie wniesionego sprzeciwu (postanowienie z dnia 1 marca 2013 r.) oraz przez Naczelny Sąd Administracyjny (postanowienie z dnia 24 kwietnia 2013 r.) rozpoznający zażalenie od postanowienia Sądu I instancji. Skarżący następnie złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy z dnia 23 [...] 2013 r., który został rozpoznany negatywnie przez tak przez referendarza (postanowienie z dnia 17 grudnia 2013 r.), jaki i przez Sąd I instancji w trybie wniesionego sprzeciwu (postanowienie z dnia 6 lutego 2014 r.). Wszystkie z wymienionych orzeczeń Sądów wskazywały skarżącemu na konkretne braki wniosku, w ramach składanych oświadczeń, które stały się przyczyną jego nieuwzględnienia. Pomimo tego kolejny wniosek, z dnia 10 [...] 2015 r. i złożony w związku z nim formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy zawierał tożsame błędy i braki uniemożliwiające w istocie merytoryczne rozpoznanie wniosku, tym bardziej, wobec zawartego w wymienionym piśmie oświadczenia skarżącego o pogorszeniu się jego sytuacji. Fakt powtórnego, w tej tylko sprawie, wystąpienia o przyznanie prawa pomocy, przy uwzględnieniu opisanego stanu sprawy, prowadzi do słusznego stwierdzenia przez Sąd I instancji, że skarżący (wnioskodawca) był świadom braków wywodzonych żądań w przedmiocie prawa pomocy. Miał zatem możliwość skorygowania ówcześnie popełnianych niedociągnięć i uchybień przy wnoszeniu po raz kolejny o zwolnienie go od opłat i kosztów sądowych, tym bardziej, w sytuacji gdy zostały one wyszczegółowione w dotychczas wydanych postanowieniach. Ubogość wniosku z dnia 10 [...] 2015 r., obejmująca podanie imienia i nazwiska, adresu, daty na formularzu oraz ogólnikowych twierdzeń, w stosunku do uprzednio składanego wniosku przy założeniu posiadanej wiedzy, jaką skarżący dysponował w związku z rozpoznaniem pierwszego wniosku o przyznanie prawa pomocy w świetle uporczywego powielania błędów i braków wniosku, przemawiała, co zasadnie stwierdził referendarz i Sąd I instancji, za zbędnością rozpoznania wymienionego, powtórnego wniosku strony. Zauważyć należy, na co również zwrócił uwagę Sąd I instancji, że skarżący w licznych toczących się przed Wojewódzkimi Sądami Administracyjnym postępowaniach, występował z wnioskami o przyznanie prawa, które były rozpoznawane w toku dwuinstancyjnym i pomimo tego świadomie i konsekwentnie uchylał się do wypełnienia ciążących na nim obowiązków wynikających z okoliczności ubiegania się o przyznanie prawa pomocy. Reasumując, Sąd I instancji nie dopuścił się przy rozpoznaniu sprawy naruszenia przepisów procesowych jak również w sposób niewadliwy ustalił stan faktyczny sprawy, który zasadnie przemawiał za umorzeniem postępowania wywołanego powtórnym wnioskiem skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.