II GZ 688/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 21 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Stowarzyszenia R. w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 1692/16 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Stowarzyszenia R. w P. na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu odsetek postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 15 września 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 1692/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), po rozpoznaniu wniosku Stowarzyszenia R. w P., odmówił wstrzymania wykonania decyzji Ministra Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2016 r., w przedmiocie zobowiązania do zwrotu odsetek. W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że Stowarzyszenie R. wraz ze skargą na wyżej powołaną decyzję Ministra Rozwoju złożyło wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazano, że zaskarżoną decyzją zobowiązano skarżącą do zapłaty 13.200 zł. Podkreślono, że już na etapie postępowania o zapłatę przed Dyrektorem Ośrodka Rozwoju Edukacji strona podnosiła, iż obciążenie jej obowiązkiem zapłaty wskazanej kwoty przyczyni się do pogorszenia jej sytuacji finansowej. Ponieważ sytuacja skarżącej nie uległa polepszeniu, wykonanie decyzji na tym etapie spowoduje zachwianie jej kondycji finansowej. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca nie wykazała, aby wykonanie zaskarżonej decyzji mogło wyrządzić jej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki, ponieważ wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji zawarty w skardze, nie został dostatecznie uzasadniony. Strona jedynie ogólnikowo stwierdziła, że zapłata kwoty 13.200 zł przyczyni się do pogorszenia jej sytuacji finansowej, nie przedstawiając przy tym żadnych dokumentów obrazujących jej sytuację finansową (np. stanu zasobów pieniężnych). Zdaniem WSA, w rozpoznawanej sprawie nie zaistniała możliwość stwierdzenia, czy zachodzi niebezpieczeństwo trudnych do odwrócenia skutków w związku z wydaniem zaskarżonej decyzji. Sąd podkreślił, iż niezbędne było wskazanie na konkretne okoliczności, pozwalające dopiero żądać oceny, czy wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyło Stowarzyszenie R., zaskarżając orzeczenie w całości oraz wnosząc o jego uchylenie w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie o jego uchylenie i skierowanie do ponownego rozpoznania, a ponadto o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu zażalenia stowarzyszenie podniosło, że art. 61 § 3 p.p.s.a. nie zobowiązuje strony skarżącej do przedkładania dowodów na to, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem skarżącej, wykonanie decyzji zobowiązującej do zwrotu odsetek od dofinansowania w wysokości 13.200 zł może spowodować trudne do odwrócenia skutki, ponieważ sytuacja finansowa skarżącej jest trudna, a należna kwota jest kwotą niebagatelną w okolicznościach niniejszej sprawy. Konieczność jej uiszczenia odbije się na wypłatach dla pracowników, regulowaniu comiesięcznych zobowiązań i innych opłat związanych z funkcjonowaniem stowarzyszenia. W ocenie strony, wykonanie decyzji może zagrozić dalszemu prowadzeniu działalności gospodarczej przez stowarzyszenie i skutkować jej zakończeniem. W ocenie skarżącej, sam przedmiot zaskarżonej decyzji determinuje wystąpienie uprawdopodobnienia przesłanki dopuszczającej wstrzymanie wykonania decyzji. Fakty powszechnie znane nie wymagają zaś dowodu, a zatem czynienie skarżącej zarzutu z nieudowodnienia faktów notoryjnych jest bezpodstawne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W niniejszej sprawie Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie mógł zostać uwzględniony, bowiem nie został dostatecznie uzasadniony, zawierając jedynie ogólnikowe twierdzenia o pogorszeniu się sytuacji majątkowej skarżącego stowarzyszenia. Nie wykazano stosownymi dokumentami, jak przedstawia się sytuacja majątkowa strony. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie wnioskodawca nie wykazał ewentualnego wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na swoją sytuację majątkową czy w ogóle bytową, która to okoliczność dopiero umożliwiłaby określenie prawdopodobieństwa zaprzestania prowadzenia dalszej działalności oraz ryzyka zachwiania płynności finansowej strony. Wskazanie na konkretne okoliczności, dane i fakty, uprawdopodobnione stosownymi dokumentami pozwalałoby Sądowi dokonać oceny, czy wnioskujące o ochronę tymczasową stowarzyszenie znajduje się w takiej sytuacji majątkowej, iż wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić do wyrządzenia skutków, które byłyby trudne do odwrócenia albo mogłoby spowodować szkodę, która byłaby dla strony znaczna. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd I instancji ocena jest prawidłowa. WSA trafnie zwrócił uwagę, że skarżąca do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie dołączyła żadnych dowodów, które dokumentowałyby jak przedstawia się jej sytuacja majątkowa i zdolności finansowe. Za zasadne sąd kasacyjny uznał stanowisko WSA, iż nie jest wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie, ponieważ sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość jej zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciążą właśnie stronę wnioskującą. Twierdzenia zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zostały w żaden sposób uprawdopodobnione i brak wiedzy co do rzeczywistej sytuacji ekonomicznej i realnych zdolności płatniczych wnioskującego stowarzyszenia sprawił, że nie jest możliwa ocena, czy i w jaki sposób wykonanie zaskarżonej decyzji przed zakończeniem kontroli sądowej może wpłynąć na stronę skarżącą. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.