II GZ 70/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Bała po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia T. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 26 lutego 2007 r., sygn. akt II SA/Rz 133/06 w zakresie odmowy zmiany bądź uchylenia postanowienia tegoż Sądu z dnia 7 marca 2006 r., sygn. akt II SA/Rz 133/06 dotyczącego odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi T. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia 7 grudnia 2005 r., Nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 26 lutego 2007 r. odmówił T. B. zmiany bądź uchylenia postanowienia referendarza sądowego z dnia 7 marca 2006 r., którym to postanowieniem zwolniono T. B. od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego należnego z tytułu wniesienia skargi, a w pozostałym zakresie wniosek o udzielenie prawa pomocy oddalono. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd podał, iż przedmiotowa sprawa dotyczy kolejnego wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Poprzednie postanowienie zwalniające skarżącą od wpisu od skargi i oddalające wniosek o zwolnienie jej od pozostałych kosztów sądowych stało się już prawomocne. Stąd też na gruncie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – orzekanie w tym zakresie sprowadza się do porównania wcześniejszego wniosku o przyznanie prawa pomocy z wnioskiem aktualnym. Tylko zmiana w stanie majątkowym i rodzinnym wnioskodawcy uprawniałaby Sad do zmiany lub uchylenia wcześniejszego postanowienia. Aktualnie skarżąca domagając się prawa pomocy powołała się na ujemne saldo z prowadzonej działalności gospodarczej i na okoliczność tę przedłożyła ksero strony książki podatkowej przychodów i dochodów, z której wynika, iż po odjęciu od kwoty przychodów ponoszonych kosztów, w tym kwot potrzebnych na zakup towarów, powstaje kwota ujemna, co wskazuje, iż saldo prowadzonej działalności jest ujemne. Również w poprzednim wniosku o przyznanie prawa pomocy, który został załatwiony postanowieniem z dnia 7 marca 2006 r. skarżąca powoływała się na okoliczność, iż saldo z prowadzonej działalności jest ujemne. Poza tym nie uległ zmianie stan majątkowy skarżącej, gdyż nadal jest właścicielką domu o powierzchni 90 m2 oraz nieruchomości. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca T. B., zarzucając naruszenie "Art. 47 akpt 3 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej", wniosła o uchylenie bądź zmianę tegoż postanowienia. W uzasadnieniu zażalenia podała, że obecnie przedstawiła wyliczenie salda dotyczące wyników prowadzonej działalności, a zatem istniały podstawy do zmiany prawomocnego postanowienia w oparciu o przedstawiony stan faktyczny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawach, a do takich postanowień zalicza się postanowienia w przedmiocie udzielenia prawa pomocy, mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie (por. T. Ereciński K.p.c. III, s. 661). W niniejszej sprawie Sąd I instancji uznał, że takie zmiany okoliczności sprawy nie zachodzą, gdyż skarżąca zarówno w poprzednim postępowaniu w sprawie o udzielenie pomocy, jak i w obecnym powoływała się na to, iż saldo z prowadzonej przez nią działalności jest ujemne z powodu ponoszonych nakładów. Tak było istotnie, lecz w obecnym postępowaniu skarżąca przedstawiła ksero książki podatkowej przychodów i rozchodów, w której podano szczegółowo kwoty związane z przychodami, dochodami oraz wydatkami. To ostatnie wyliczenie dochodów należy uznać za zmianę w dotychczasowych okolicznościach sprawy, które ograniczały się jedynie do ogólnikowego twierdzenia skarżącej, iż saldo prowadzonej przez nią działalności gospodarczej jest ujemne. Nie można bowiem pomijać, iż w postępowaniu zakończonym postanowieniem WSA w Rzeszowie z dnia 7 marca 2006 r. opartym na tak ogólnikowym stwierdzeniu skarżącej Sąd przyjął, że uzyskiwane przez skarżącą dochody uzasadniają zwolnienie jej od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego, a umożliwiają pokrycie kosztów sądowych w pozostałym zakresie. Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu na mocy art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.