II GZ 747/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. F. spółki z o.o. w T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 19 maja 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 512/16 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. F. spółki z o.o. w T. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 19 maja 2016 r. odmówił P. F. spółce z o.o. w T. wstrzymania wykonania decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] stycznia 2016 r. w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej. Sąd I instancji wskazał, że we wniesionej na powołaną decyzję skardze strona zawarła wniosek o wstrzymanie jej wykonania. W jego uzasadnieniu podała, że wykonanie decyzji i cofnięcie zezwolenia na prowadzenie hurtowni spowoduje zwolnienie zatrudnionego w niej personelu (11 osób) oraz konieczności zniszczenia produktów znajdujących się w hurtowni (szacunkowy koszt towarów, produktów leczniczych i medycznych, opakowań, przeznaczonych do utylizacji to: 525.000 zł. Spółka podała również, że wykonanie decyzji doprowadzi do zamknięcia hurtowni, która generuje przychody dla Skarbu Państwa z tytułu podatku od towarów i usług (VAT): za okres 2014 r. do marca 2015 r. – kwota podatku wyniosła 930.0000 zł, natomiast za III i IV kwartał 2015 r. odpowiednio 391.628 zł i 471.930 zł. oraz z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych (CIT): za 2015 r. szacunkowy wpływ do Skarbu Państwa miał wynieść około 348.000 zł. Skarżąca argumentowała, że przy aktualnej dynamice obrotu produktami leczniczymi w ramach importu równoległego, wykonanie decyzji będzie skutkowało poważną szkodą dla pacjentów poprzez ograniczenie dostępności w aptekach leków importowanych przez stronę. Ponadto w celu zapewnienia dostępu do leków dla pacjentów złożyła w styczniu 2016 r. zamówienia, z których będzie się musiała wycofać, co pociąga za sobą skutki finansowe i szkody społeczne. Sąd I instancji przywołując przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji określone w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), stwierdził, że przedstawiona przez stronę argumentacja nie została uprawdopodobniona w wystarczający sposób. W ocenie Sądu I instancji bez znaczenia dla wniosku były argumenty o charakterze fiskalno-społecznym, albowiem potencjalne straty dla budżetu Skarbu Państwa, jak również wymienione szkody społeczne, nie odnoszą się do spółki i nie przekładają się na ocenę wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Możliwość zaprzestania prowadzenia działalności nie stanowiła natomiast w ocenie Sądu I instancji, dostatecznej podstawy do przyjęcia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków, gdyż taki skutek jest typowy dla decyzji o cofnięciu zezwolenia na prowadzenia hurtowni farmaceutycznej. Ponadto Sąd stwierdził, że skarżąca nie powiązała typowych skutków wykonania decyzji o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej z obecną jej kondycją finansowa. Nie wskazała również przyczyn, dla których te typowe skutki wykonania decyzji o cofnięciu zezwolenia będą tak dotkliwe, że należałoby wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. P. F. spółka z o.o. w T. zażaleniem zaskarżyła w całości postanowienie Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie: 1. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię, tj. przyjęcie, że użyte w tym przepisie prawa wyrażenie "niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków" należy rozumieć tylko i wyłącznie jako szkodę lub skutki dotyczące bezpośrednio wnioskodawcy (skarżącego); 2. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez wadliwą ocenę stanu faktycznego, tj. przyjęcie, że spółka w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji GIF nie wskazała i nie uprawdopodobniła niebezpieczeństwa wyrządzenia w zakresie jej kondycji finansowej znacznej szkody, stanowiącej następstwo zamknięcia hurtowni farmaceutycznej - co w konsekwencji doprowadziło do niewłaściwego zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. przez Sąd I instancji, tj. odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji GIF. Podnosząc te zarzuty spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Jak zatem wynika z treści cytowanego przepisu przesłankami do wstrzymania wykonania decyzji przez sąd są niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym zaznaczyć należy, iż szkoda nie musi mieć charakteru materialnego, natomiast trudne do odwrócenia skutki to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nie nastąpić lub nastąpić po długim czasie czy przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Podkreślenia wymaga, w świetle motywów jakimi kierował się Sąd I instancji odmawiając udzielenia spółce ochrony tymczasowej, iż niejednokrotnie w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazywano, że gdy wykonanie decyzji może spowodować ustanie bytu prawnego przedsiębiorcy i zwolnienie zatrudnionych pracowników, to okoliczność ta wyczerpuje dyspozycję przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. na przykład postanowienie NSA z dnia 16 października 2014 r. o sygn. akt I GSK 1744/14). Jedną z okoliczności w oparciu, o którą strona domaga się wstrzymania wykonania objętej skargą decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego, była konieczność zamknięcia prowadzonej przez nią hurtowni oraz zwolnienia zatrudnionych w niej jedenastu osób, wobec wykonania rozstrzygnięcia cofającego spółce zezwolenie na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej. Już sama ta okoliczności, wobec przywołanego stanowiska orzeczniczego, powoduje konieczność wnikliwego przeanalizowania związanych z nią argumentów i dokumentów przedłożonych przez stronę na ich poparcie, czego Sąd I instancji nie uczynił w świetle treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia. Uzasadnienie Sądu I instancji natomiast jednoznacznie wskazuje, że likwidacja prowadzenia działalności gospodarczej w związku z cofnięciem zezwolenia na jej prowadzenie jest typowym następstwem negatywnego dla takiego przedsiębiorcy rozstrzygnięcia administracyjnego. Jakkolwiek stanowisko to jest trafne w zakresie skutków, które co do zasady wywiera decyzja cofająca przyznane danemu podmiotowi określone uprawnienia, to jednocześnie przeczy instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i ległych u jej podstaw założeń ochrony tymczasowej, do czasu zakończenia kontroli legalności aktu administracji publicznej przez sąd administracyjny, ochrony strony przed możliwymi do wystąpienia skutkami wykonania takiego aktu lub czynności. Wobec bezsprzecznego faktu, że decyzja Głównego Inspektora Farmaceutycznego, dotyczy bezpośrednio formy prowadzonej przez spółkę działalności (hurtowy obrót farmaceutykami), niewątpliwym jest, że jej wykonanie mieć będzie istotny wpływ dla dalszego prowadzenia czy istnienia hurtowni farmaceutycznej. Mając zaś na uwadze powołane przez stronę i wykazane za pośrednictwem odpowiednich dokumentów, dane odnośnie osiągniętego w 2015 r. przez spółkę obrotu, wysokości uiszczonego podatku, kosztów związanych z likwidacją produktów leczniczych, medycznych i opakowań oraz możliwości poniesienia strat związanych ze złożonymi zamówieniami na leki w styczniu 2016 r., możliwym było dokonanie oceny wpływu wykonania skarżonej decyzji na stronę, nawet przy założeniu, jak wywodził Sąd I instancji, bezpośredniego niepowiązania skutków decyzji cofającej zezwolenie na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej z aktualną kondycją finansową spółki. Powiązanie to, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jest możliwe do ustalenia na podstawie przywołanej argumentacji wniosku i związanych z nim dowodów. Wobec powyższego, rzeczą Sądu I instancji będzie dokonanie ponownej analizy stanowiska strony skarżącej w świetle przedłożonych na jego poparcie dokumentów pod kątem przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej, określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. przy uwzględnieniu wpływu wykonania rozstrzygnięcia Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] stycznia 2016 r. Podzielić należy natomiast stanowisko Sąd I instancji, odnośnie okoliczności zmniejszenia szacunkowych wpływów do Skarbu Państwa jako okoliczności przemawiającej za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Fakt zmniejszenia tego rodzaju wpływów nie ma bowiem bezpośredniego znaczenia dla strony domagającej się wstrzymania wykonania niekorzystnej dla niej decyzji organu administracji publicznej. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.