II GZ 787/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Borowicz po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Z. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 7 lipca 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 1712/14 w zakresie oddalenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Z. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez wniesienia opłaty elektronicznej postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 7 lipca 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 1712/14 odmówił Z. B. wstrzymania wykonania decyzji w sprawie z jego skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2014 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez wniesienia opłaty elektronicznej. Z uzasadnienia rozstrzygnięcia wynika, że wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji skarżący złożył wraz ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. Jednakże nie wykazał on w ogóle żadnych okoliczności świadczących o tym, że wykonanie decyzji może spowodować trudne do odwrócenia skutki. Nie wskazał żadnych danych wskazujących na wysokość dochodów, ani dokumentów obrazujących jego sytuację materialną. Nie znając sytuacji materialnej skarżącego (np. stanu jego zasobów pieniężnych, skali ewentualnych oszczędności) nie ma możliwości stwierdzenia, czy w istocie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody majątkowej w związku z wydaniem zaskarżonej decyzji ani czy skutki tej decyzji byłyby rzeczywiście trudne do odwrócenia. Mając na uwadze przedmiot zaskarżonej decyzji skarżący winien był wykazać wysokość osiąganych dochodów, jak też wysokość posiadanych środków pieniężnych a także przedłożyć stosowne dokumenty potwierdzające te dane. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazał, że jego wynagrodzenie wynosi 2500 zł netto, koszty dojazdu własnym samochodem do pracy wynoszą ponad 600 zł, wydatki na utrzymanie, opłaty i leki pochłaniają zdecydowaną większość jego zarobków, jego matka od dwóch lat przebywa w Domu Pomocy Społecznej, a koszty pobytu kosztują 2600 zł, natomiast jej emerytura wynosi niecałe 1600 zł. Nie jest więc w stanie uiścić nałożonej przez organ kary w wysokości 3000 zł. Do zażalenia skarżący załączył zaświadczenie o pobycie jego matki w Domu Pomocy Społecznej i kosztach jej pobytu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 powołanej ustawy, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek wykazania okoliczności stanowiących podstawę wstrzymania wykonania decyzji spoczywa na wnioskodawcy (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Zakamycze 2005, s. 168). Niedopełnienie tego obowiązku przez wnioskodawcę i poprzestanie na samym ogólnikowym wskazaniu zaistnienia zagrożenia szkody uniemożliwia sądowi poczynienie stosownych ustaleń w zakresie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Na wnioskodawcy ciąży również obowiązek szczegółowego opisania swojej sytuacji majątkowej, która stanowi podstawę oceny zaistnienia zdarzeń uzasadniających uwzględnienie wniosku. Sąd musi mieć wiedzę o okolicznościach przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji, jak również możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Zawarte w zażaleniu informacje o jego stanie majątkowym, nie poparte jakimikolwiek dokumentami uniemożliwiają Sądowi ocenę jego sytuacji majątkowej, które uzasadniałoby uwzględnienie jego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił też uwagę, że z oświadczenia skarżącego zawartego w aktach administracyjnych wynika, że wraz z rodzeństwem ponosi brakujące koszty pobytu matki w domu opiekuńczym i wynoszą one po 250 zł. Ponadto należy zauważyć, że zażalenie nie jest środkiem służącym do uzupełniania złożonego w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zażalenie jest bowiem jednym z dwóch środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, co wynika z treści art. 194 p.p.s.a. Jego istotą jest kontrola legalności wymienionych w przepisach p.p.s.a. postanowień i zarządzeń wydanych w toku postępowania. Tym samym prawidłowe jego skonstruowanie, które polega na nienaruszeniu istoty tego środka prawnego, sprowadza się do próby podważenia oceny dokonanej przez podmiot, który wydał dane postanowienie lub zarządzenie. Zatem podniesienie zarzutu naruszenia prawa i argumentacja przemawiająca za oceną wnoszącego zażalenie, że owe naruszenie miało miejsce w jego sprawie, powinny dotyczyć samego rozstrzygnięcia, na które wnosi się środek odwoławczy. Nie można podnosić w zażaleniu argumentów, które miałyby wspierać bezpośrednio wniosek oddalony w pierwszej instancji postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż kontrola rozstrzygnięcia, na które wniesiono zażalenie, nie polega na ponownym rozpatrzeniu wniosku, lecz na sprawdzeniu, czy zasadnie – zgodnie z prawem i wymogami racjonalności oraz doświadczenia życiowego – oceniono, że wniosek o takiej a nie innej treści nie może być spełniony. Możliwość podnoszenia dodatkowych argumentów za wnioskiem w postępowaniu odwoławczym oznaczałaby zaprzeczenie funkcji kontrolnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, który byłby podmiotem ponownie oceniającym sam wniosek, a nie sposób jego rozstrzygnięcia w pierwszej instancji. Tym samym przekreślono by sens instytucji środka odwoławczego, co byłoby tożsame z naruszeniem przepisów p.p.s.a. konstytuujących ów środek (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt II GZ 41/3). Na marginesie należy wskazać, iż postanowienie w sprawie wstrzymania wykonalności aktu lub czynności sąd administracyjny może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Oznacza to, że strona domagająca się zmiany lub uchylenia postanowienia powinna wykazać taką zmianę, która czyni jej wniosek zasadnym. Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie oddalił, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.