II GZ 809/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia E. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawa z dnia 17 sierpnia 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 1583/16 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi E. N. na postanowienie Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 17 sierpnia 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 1583/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji) odrzucił zażalenie E. N. (dalej: skarżący) na zarządzenie z dnia [...] stycznia 2017 r. o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi E. N. na postanowienie Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z [...] kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Z uzasadnienia orzeczenia Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjęto następujące ustalenia: Pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. skarżący wystąpił o sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA z dnia 15 grudnia 2016 r. oddalającego jego skargę. Zarządzeniem z dnia [...] stycznia 2017 r. wezwano skarżącego do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzanym na wniosek i doręczanym na skutek zgłoszonego żądania, w terminie 7 dni. W dniu [...] stycznia 2017 r. skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 18 maja 2017 r. starszy referendarz sądowy WSA w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Następnie postanowieniem z dnia 4 lipca 2017 r. WSA utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 18 maja 2017 r. Jednocześnie, zarządzeniem z dnia [...] lipca 2017 r., wezwano skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia [...] stycznia 2017 r. o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej – w terminie 7 dni. Pismem z dnia [...] lipca 2017 r. skarżący wniósł zażalenie na zarządzenie z dnia [...] stycznia 2017 r. domagając się jego uchylenia. Sąd I instancji odrzucając zażalenie jako niedopuszczalne wskazał, że na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału, wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia do uiszczenia opłaty kancelaryjnej zażalenie nie przysługuje, skoro przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), w takim wypadku możliwości zaskarżenia nie przewidują. Ponadto, zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Od prawomocnych orzeczeń nie przysługuje żaden środek zaskarżenia – zażalenie można wnieść jedynie na nieprawomocne zarządzenia Przewodniczącego o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej. WSA wskazał dodatkowo, że nawet gdyby przyjąć, iż złożone zażalenie stanowi zażalenie na wezwanie z dnia [...] lipca 2017 r. do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 11 stycznia 2017 r., to również podlegałoby ono odrzuceniu jako niedopuszczalne, gdyż ustawa p.p.s.a., którą stosują sądy administracyjne nie przewiduje takiego środka odwoławczego. Ponadto WSA wskazał, że przewidziana w art. 220 § 1 p.p.s.a. reguła, iż sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata, doznaje jednego wyjątku, który odnosi się właśnie do pobierania opłaty kancelaryjnej. Zgodnie bowiem z art. 234 § 2 p.p.s.a., opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządza ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek, po uprzednim wezwaniu strony do jej uiszczenia. Przepisów art. 220 nie stosuje się. W zażaleniu na powyższe postanowienie E. N. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, twierdząc, że jest niezgodne z prawem i narusza jego dobra prawne. Skarżący powołał się w szczególności na fakt ubiegania się o przyznanie prawa pomocy, z uwagi na brak możliwości ponoszenia opłat bez uszczerbku w podstawowym utrzymaniu siebie oraz rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści przepisu art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia, których przedmiotem są rozstrzygnięcia ściśle określone w tym przepisie. Katalog przypadków, w których strona może złożyć zażalenie jest zatem katalogiem zamkniętym. Należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości wniesienia zażalenia na zarządzenie wzywające do wykonania zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej. W konsekwencji zażalenie skarżącego na zarządzenie z dnia [...] stycznia 2017 r. o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej, jako niedopuszczalne podlegało odrzuceniu (zob. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2011 r., sygn. akt I OZ 485/11, dostępne w CBOSA). Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.