II GZ 84/05

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2007-05-15

Skład orzekający: Janusz Zajda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, sporządzone osobiście przez stronę, która nie jest adwokatem, radcą prawnym ani rzecznikiem patentowym, podlega odrzuceniu z powodu uchybienia przymusowi adwokackiemu?
Ratio decidendi
Zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, zgodnie z art. 194 § 4 PPSA, powinno być sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego). Uchybienie temu wymogowi stanowi brak formalny, który nie podlega uzupełnieniu i skutkuje odrzuceniem zażalenia. Wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony wraz z takim zażaleniem nie wpływa na prawidłowość postanowienia o jego odrzuceniu, jeśli samo zażalenie nie podlegało przymusowi adwokackiemu.
Stan faktyczny
Skarżący E. M. wniósł zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. o odrzuceniu jego skargi kasacyjnej. WSA odrzucił to zażalenie, wskazując na naruszenie przymusu adwokackiego, ponieważ skarżący sporządził je osobiście. E. M. wniósł zażalenie na postanowienie o odrzuceniu zażalenia, domagając się przyznania prawa pomocy i ustanowienia pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie skarżącego na postanowienie WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalić zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Janusz Zajda po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia E. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 6 czerwca 2005 r.; sygn. akt 6 II SA 4502/03 w zakresie odrzucenia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi E. M. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2003 r.; nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia patentu na wynalazek P [...] postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z 6 czerwca 2005 r., sygn. akt 6 II SA 4502/03, odrzucił zażalenie E. M. na postanowienie z 25 kwietnia 2005 r. w sprawie ze skargi E. M.na decyzję Urzędu Patentowego RP z [...] października 2003 r., nr [...], w przedmiocie odmowy udzielenia patentu na wynalazek P [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniósł, że postanowieniem z 25 kwietnia 2005 r. została odrzucona skarga kasacyjna, którą skarżący wniósł na postanowienie Sądu odrzucające skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP. Skarżący jednak, wbrew przepisowi art. 194 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) oraz pouczeniu, jakie otrzymał wraz z odpisem postanowienia, zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej sporządził i podpisał osobiście. W tej sytuacji Sąd odrzucił zażalenie, jako niedopuszczalne, z uwagi na uchybienie przymusowi adwokackiemu. E. M. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. W treści środka prawnego zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, ewentualnie rzecznika patentowego. Wskazał przy tym na swoją trudną sytuację materialną, odwołał się do formularzy wypełnionych na potrzeby innych toczących się spraw. W załączeniu zawarł wzór skargi kasacyjnej, jaka jego zdaniem powinna zostać złożona przez ustanowionego w sprawie z urzędu profesjonalnego pełnomocnika. Postanowieniem z 29 stycznia 2007 r., sygn. akt 6 II SA 4502/03, Wojewódzki Sąd Administracyjny zwolnił skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowił dla niego adwokata z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżając orzeczenie sądu administracyjnego strona postępowania powinna wskazać, w której czynności sądu dopatruje się naruszenia przez ten sąd przepisów postępowania sądowoadministracyjnego. Przepis art. 194 § 3 p.p.s.a. wśród wymogów stawianych temu środkowi zaskarżenia przewiduje obowiązek podania zwięzłego uzasadnienia zażalenia. W niniejszej sprawie skarżący ograniczył się do wskazania zaskarżonego postanowienia oraz przedstawienia stanu faktycznego uzasadniającego, jego zdaniem, przyznanie mu prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że postanowienie wydane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. nie narusza prawa. Instytucja tzw. przymusu adwokackiego została uregulowana w przepisie art. 175 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego (...). Regulacja ta została powtórzona przy określaniu wymogów, jakie musi spełniać zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej (art. 194 § 4 p.p.s.a.). Uchybienie w powyższym zakresie jest brakiem wniesionego środka zaskarżenia, który nie podlega uzupełnieniu. Zażalenie dotknięte tym brakiem podlega odrzuceniu. Złożenie przez skarżącego wniosku o ustanowienie w sprawie profesjonalnego pełnomocnika, który mógłby sporządzić skargę kasacyjną, sporządzoną i wniesioną pierwotnie przez skarżącego, na etapie rozpatrywania zażalenia niepodlegającego przymusowi adwokackiemu, pozostaje bez wpływu na prawidłowość wydania przez Sąd I instancji postanowienia z 6 czerwca 2005 r. W momencie wydawania zaskarżonego postanowienia nie istniały w sprawie okoliczności, które obligowałyby ten Sąd do wydania innego rozstrzygnięcia. Na stronie ciążył bowiem obowiązek wniesienia zażalenia sporządzonego przez adwokata, radcę prawnego bądź rzecznika patentowego, czego strona nie uczyniła. Jednoczesne z wniesieniem zażalenia złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, powodujące zawieszenie skutku w postaci odrzucenia zażalenia, miałoby miejsce tylko w sytuacji, gdy wniosek ten odnosiłby się bezpośrednio do pisma, przy którym został złożony, w niniejszym przypadku – gdyby to zażalenie na postanowienie z 6 czerwca 2005 r. było objęte przymusem adwokackim (por. M. Niezgódka-Medek w: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" - B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Wydanie II, Wolters Kluwer Polska Kantor Wydawniczy ZAKAMYCZE 2006, s. 550). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie, jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło