II GZ 86/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Janusz Zajda po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M.D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 9 grudnia 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 1615/10 w przedmiocie wniosku o wyłączenie sędziów wojewódzkiego sądu administracyjnego: H.L., W.S. i Z.R. w sprawie ze skargi M.D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2010 r.; nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z 9 grudnia 2011 r., VI SA/Wa 1615/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił wniosek M.D. o wyłączenie sędziów WSA w W.: H.L., W.S. i Z.R. w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia. W piśmie z [...] listopada 2011 r. oraz podczas rozprawy z [...] listopada 2011 r., M.D. wskazał jako przesłankę wyłączenia sędziów niedopuszczenie przez skład orzekający dowodów, o które wnosił, a także niewystąpienie przez Sąd do organów o wydanie wnioskowanych przez niego dokumentów. Skarżący podniósł również, że skład orzekający przydzielił mu adwokata z urzędu, który nie uczestniczy w postępowaniu w sposób czynny, za co wini adwokata i Okręgową Radę Adwokacką. Wnioskował o przyznanie mu określonej kwoty, aby mógł poszukać sobie odpowiedniego pełnomocnika. Oddalając wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że nie zachodzą ustawowe przyczyny wyłączenia sędziów. Podkreślił, że dopuszczenie lub odmowa dopuszczenia dowodu należy do kompetencji Sądu, który decyduje o tym, czy przedkładany przez stronę dokument jest istotny dla sprawy i czy miałby wpływ na wydane rozstrzygnięcie. W zażaleniu na powyższe postanowienie, M.D. zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie procedury i zdrowego rozsądku. Podtrzymując wcześniejszą argumentację domagał się uwzględnienia wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega oddaleniu, ponieważ nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W uzasadnieniu zażalenia zawarta jest subiektywna ocena rzekomego łamania przez sędziów procedury sądowoadministracyjnej, bez wykazania zaistnienia okoliczności, które w świetle przesłanek z art. 18 i 19 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: ppsa) uzasadniałyby wyłączenie od orzekania wskazanych sędziów. Zgodnie z przepisami art. 18 i 19 ppsa, wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy prawa, bądź na wniosek strony. Przyczyny wyłączenia z mocy prawa zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 ppsa. Na żadną z nich skarżący się nie powoływał, jak również z akt sprawy nie wynika, aby którakolwiek z nich występowała. Zgodnie z art. 19 ppsa sąd może wyłączyć sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby ona wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Takiej okoliczności skarżący nie wskazał, a objęci wnioskiem sędziowie złożyli do akt sprawy oświadczenia o ich braku. Zgodnie z art. 20 ppsa, strona składająca wniosek o wyłączenie sędziego obowiązana jest wskazać i jednocześnie uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Skarżący nie wywiązał się z tego obowiązku, zatem rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji jest prawidłowe. Jak słusznie Wojewódzki Sąd Administracyjny podniósł, okolicznością przemawiającą za wyłączeniem sędziego nie może być rozstrzygnięcie w zakresie odmowy dopuszczenia dowodu w sprawie. Rozstrzygnięcie w tym zakresie należy do kompetencji Sądu, który decyduje czy przedkładany przez stronę dokument jest istotny dla sprawy i czy będzie miał wpływ na rozstrzygnięcie. Nie jest także podstawą wyłączenia sędziego subiektywna ocena zasadności rozstrzygnięć wydanych w sprawach z udziałem danego sędziego, nawet jeśli - zdaniem strony - dopuścił się on uchybień procesowych. Innymi słowy, niezadowolenie strony ze sposobu prowadzenia postępowania sądowego nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego, gdyż zarzuty te strona może wnosić w środkach odwoławczych od orzeczeń Sądów pierwszej instancji. Nie można wreszcie uznać za okoliczność przemawiającą za zasadnością wyłączenia sędziów zastrzeżeń strony, odnośnie działań podejmowanych przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika. Podkreślić należy, że z wyjaśnień zawartych w oświadczeniach złożonych przez sędziów WSA wynika, iż nie zachodzą wobec nich okoliczności z art. 18 ppsa uzasadniające wyłączenie, ani inne tego rodzaju, które mogłyby wywoływać wątpliwości co do ich bezstronności (art. 19 ppsa), a skarżący nie wykazał okoliczności, które podważałyby wiarygodność złożonych oświadczeń. Jak stwierdził Sąd Najwyższy: "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (por. postanowienie SN z 25 sierpnia 1971 r., I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). Podobnie, należy zwrócić uwagę na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, który stoi na stanowisku, że "(...) o potrzebie zastosowania instytucji wyłączenia nie może decydować jedynie zasadność in casu zarzut braku obiektywizmu z punktu widzenia konkretnego sędziego, ale ocena, czy dla postronnego obserwatora, a także - jak się wskazuje w orzecznictwie Sądu Najwyższego - z punktu widzenia strony, zachodzą wystarczające okoliczności, które mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego". W sprawie należy stwierdzić, iż argumentacja przemawiająca za wyłączeniem sędziów WSA jest czysto subiektywna, a tym samym - jak prawidłowo stwierdził Sąd pierwszej instancji - niewystarczająca. Zarzut skarżącego dotyczący naruszenia procedury przez WSA w W., nie mieści się w granicach wniosku o wyłączenie sędziego, a obowiązku zadośćuczynienia żądania w tym zakresie nie przewiduje żaden przepis prawa. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, jako niezasadne.