II GZ 89/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Rafał Batorowicz po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. P. – P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 lutego 2010 r. sygn. akt III SA/Po 982/09 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi A. P. – P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w części dotyczącej składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikiem składek postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 lutego 2010 r., sygn. akt III SA/Po 982/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił A. P.-P. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2009 r., nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w części dotyczącej składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikiem składek. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że pismem z dnia 27 stycznia 2010 r. A. P.-P. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia skargi, która została wcześniej odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 stycznia 2010 r., sygn. akt III SA/Po 982/09. W uzasadnieniu żądania wnioskodawca wyjaśnił, że pracownik urzędu pocztowego zwrócił się do niego z prośbą o dokonanie pokwitowania odbioru zaskarżonej decyzji po fakcie jej doręczenia, przy czym na dokumencie zwrotnego potwierdzenia odbioru datę doręczenia (14 października 2009 r.) wpisał urząd pocztowy, zaś wnioskodawca daty tej nie zweryfikował. Strona wskazała ponadto, że rzeczą mało realną jest doręczenie przez Pocztę Polską korespondencji w ciągu jednego dnia od dnia wydania decyzji. Zdaniem wnioskodawcy, uchybienie terminowi nie było "nadmierne". Sąd pierwszej instancji uznał, że okoliczności powołane przez A. P.-P. nie wskazują na brak winy w uchybieniu terminu, a to skutkowało odmową przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Dowody zgromadzone w aktach administracyjnych wskazują, że pokwitowanie odbioru decyzji nastąpiło w ramach procedury reklamacji przesyłki poleconej nadanej w Urzędzie Pocztowym [...] na adres skarżącego. Data widniejąca na przedstawionym skarżącemu do podpisania druku zwrotnego potwierdzenia odbioru jest wynikiem procedury weryfikacyjnej przeprowadzonej przez Pocztę Polską, a nie wynikiem omyłki doręczyciela, jak sugerował skarżący. Nie ma podstaw do przyjęcia, że doręczenie kwestionowanej decyzji nastąpiło w dacie innej niż wynikająca z ustaleń przeprowadzonych w ramach procedury reklamacyjnej Poczty Polskiej, zwłaszcza, że wnioskodawca nie wskazuje innej daty doręczenia. Ustaleń tych nie podważa argumentacja skarżącego, że nieprawdopodobne było doręczenie decyzji następnego dnia po jej wydaniu, skoro z akt sprawy wynika, iż odbiór innej decyzji (z dnia 25 czerwca 2009 r.) strona potwierdzała następnego dnia po jej wydaniu (26 czerwca 2009 r.). Z kolei okoliczność, czy uchybienie terminowi było znaczne nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia o zasadności wniosku o przywrócenie terminu. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył A. P.-P., wnosząc o zmianę zaskarżonego orzeczenia i przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił niewłaściwe zastosowanie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako: p.p.s.a.). Zdaniem wnoszącego zażalenie, niemożliwym było, aby G. B. - Dyrektor II O ZUS w P. podpisała decyzję z dnia [...] października 2009 r., skoro osoba ta nie miała w tym czasie dyżuru. Decyzja mogła być zatem wysłana najwcześniej w dniu 14 października 2009 r., a zatem przesyłka z decyzją nie mogła być doręczona tego samego dnia, zaś Sąd pierwszej instancji losów tejże przesyłki nie sprawdził. Zdaniem strony, dniem doręczenia mógł być 15 października 2009 r., co oznacza, że skarga została złożona w terminie. W sprawie nie miało miejsca wyłączenie podstaw przywrócenia terminu z art. 86 § 2 p.p.s.a., bowiem odrzucenie skargi powoduje ujemne skutki dla skarżącego, gdyż musi on zapłacić 240.143,83 zł. Ponadto, jeśli opóźnienie w ogóle wystąpiło, to było ono nieznaczne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podkreślenia wymaga, że przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszym postępowaniu jest kwestia zgodności z prawem postanowienia Sądu pierwszej instancji w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Na obecnym etapie postępowania NSA nie jest natomiast uprawniony do badania kwestii zachowania terminu do wniesienia skargi. Kwestia ta została rozstrzygnięta postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 stycznia 2010 r., sygn. akt III SA/Po 982/09, odrzucającym skargę A. P.-P. z uwagi na niezachowanie ustawowego terminu do jej wniesienia. Skarżący rozstrzygnięcia tego nie zakwestionował skoro nie wniósł skargi kasacyjnej od tego postanowienia. Złożył natomiast wyraźny wniosek o przywrócenie uchybionego terminu. W tej sytuacji zawarte w zażaleniu argumenty strony odnoszące się do kwestii prawidłowości doręczenia zaskarżonej decyzji organu administracji nie mogły mieć wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowym postępowaniu dotyczącym odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność procesowa podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Z kolei w art. 86 i następnych powołanej ustawy prawodawca przewidział możliwość przywrócenia uchybionego terminu. Określił jednocześnie przesłanki, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu oraz przesłanki, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. W świetle art. 86 i 87 p.p.s.a. warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: złożenie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu, dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony oraz powstanie w wyniku uchybienia terminu ujemnych dla strony skutków procesowych. Należy podkreślić, że kryterium braku winy, stanowiące przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W doktrynie i orzecznictwie do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się np. stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (tak: H. Knysiak-Molczyk w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 333), mylne poinformowanie strony przez sąd o terminie i trybie wniesienia środka zaskarżenia, nieprawidłowe doręczenie pisma sądowego (por. B. Dauter w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie II, Kantor Wydawniczy Zakamycze 2006, s. 209). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie Sąd pierwszej instancji uznał, że w świetle przedstawionych przyczyn uchybienia terminu nie można przyjąć, iż skarżący uprawdopodobnił brak winy w tym uchybieniu. A. P.-P. we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wskazał jako okoliczność uprawdopodabniającą brak winy w uchybieniu terminu jedynie to, że wynikła zwłoka nie była nadmierna, a spowodowana była dokonaniem potwierdzenia przez stronę odbioru decyzji post factum, bez zweryfikowania daty odbioru wpisanej przez Urząd Pocztowy. Odnosząc się do podanych okoliczności Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że w przypadku skarżącego nie jest możliwe uznanie takich okoliczności za uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu. Fakt, że skarga została wniesiona jeden dzień po terminie w żaden sposób nie wskazuje na brak winy skarżącego w uchybieniu temu terminowi. Z kolei podniesienie przez skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności, że nie zweryfikował on daty doręczenia wpisanej na potwierdzeniu odbioru decyzji wskazuje na brak dochowania szczególnej staranności, co jest okolicznością subiektywną, zależną wyłącznie od strony, a więc zawinioną. Z powyższych względów, skoro zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. oddalił zażalenie. PG ----------------------- 2