II GZ 902/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 września 2017 r. sygn. akt III SA/Po 252/13 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi R.P. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 14 września 2017 r., sygn. akt III SA/Po 252/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: Sąd I instancji lub WSA) odmówił R. P. (dalej: skarżący) przyznania prawa pomocy, w sprawie z jego skargi na postanowienie Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2012r., w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2011 rok. W motywach orzeczenia Sąd I instancji wskazał, że w toku postępowania zapadały już rozstrzygnięcia w przedmiocie żądań R. P., którymi domagał się on przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym – postanowienia WSA z dnia 27 czerwca 2014 r., sygn. akt III SA/Po 252/13 oraz NSA z dnia 9 września 2014 r., sygn. akt II GZ 504/14. Przyczyną odmowy przyznania prawa pomocy w dotychczas przeprowadzonym postępowaniu wpadkowym był brak wykazania przez skarżącego jego rzeczywistej sytuacji materialnej i zdolności do ponoszenia kosztów postępowania. Skarżący pismem z dnia [...] września 2015 r. (powtórzonym [...] listopada 2015r.) ponownie wystąpił o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniami z dnia 9 marca 2017 r. WSA odrzucił skargę kasacyjną skarżącego oraz odmówił mu przyznania prawa pomocy. Natomiast postanowieniami z dnia 11 maja 2017 r. WSA odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia zażaleń od powyższych postanowień. Składając zażalenia od postanowień WSA z dnia 11 maja 2017 r. skarżący ponownie wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sąd I instancji rozpoznając przedmiotowy wniosek strony, w konsekwencji wniesienia przez skarżącego sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 8 sierpnia 2017 r. odmawiającego mu przyznania prawa pomocy, stwierdził, że wnioskodawca w dalszym ciągu nie ujawnia źródeł swoich dochodów. Uniemożliwia tym samym zbadanie, czy rzeczywiście uległy zmianie okoliczności przemawiające za przyznaniem prawa pomocy. Podobnie jak wcześniej wnioskodawca powołuje się enigmatycznie na brak jakichkolwiek środków finansowych i majątku, bezdomność, zadłużenie oraz rozstrój zdrowia. Nadal nieznane pozostają między innymi źródła utrzymania koniecznego i ich rozmiary, nieznana pozostaje także struktura i charakter wskazanego zadłużenia. R. P. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie domagając się jego uchylenie w całości jako niezgodnego ze stanem faktycznym i prawnym oraz budzącego niezadowolenie strony skarżącej. Podniósł, że jego sytuacja jako osoby bezdomnej jeszcze bardziej się pogorszyła – wzrosło zadłużenie, zawał serca, brak środków na życie i leczenie oraz ciężki fizyczny i psychiczny rozstrój zdrowia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Jak trafnie zwrócił uwagę Sąd I instancji, rozpoznawany wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy nie był pierwszym wnioskiem w tym przedmiocie składanym przez stronę i rozpoznawanym zarówno przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu jak i przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wobec tego, na co również trafnie wskazał Sąd I instancji, zastosowanie miała regulacja zawarta w art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.), który to przepis stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zamiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W konsekwencji ponowny wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym podlegał rozpoznaniu w aspekcie uprzednio rozpoznanych wniosków w tymże przedmiocie. Mając na uwadze treść art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w którym określono możliwość przyznania prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym gdy wykaże, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, ocenie podlegała treść przedmiotowego wniosku pod kątem wykazania przez skarżącego, iż jego sytuacja ulegała w stosunku do wykazywanej w poprzednio składanych wnioskach sytuacji takiej zmianie, która pozwoliłaby na dokonanie oceny, że spełniona została przesłanka określona w powołanym przepisie (poprzednie wnioski strony rozpoznawane były negatywnie – odmawiano przyznania skarżącemu prawa pomocy). Ocenę wniosku skarżącego jakiej dokonał Sąd I instancji uznać należy za trafną. Analiza akt przedmiotowej sprawy, wniesionych przez skarżącego dotychczas wniosków w przedmiocie przyznania prawa pomocy, w szczególności zaś informacji zawartych w urzędowych formularzach wniosku (PPF), wskazuje jednoznacznie, że podana przez stronę argumentacja mająca przemawiać za żądaniem udzielenia jej prawa pomocy jest taka sama dla wszystkich złożonych wniosków i zawartych w związku z nimi oświadczeń co do rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji, skarżący konsekwentnie, w sposób enigmatyczny powołuje się na brak jakichkolwiek środków finansowych oraz majątkowych, jak również na swoją bezdomność, zadłużenie i rozstrój zdrowia. Zauważyć w tym zakresie należy, że skarżący pomimo wzywania go do przedłożenia konkretnych dokumentów lub złożenia dodatkowych oświadczeń dotyczących stanu majątkowego w tożsamy sposób uchyla się od choćby częściowego wypełnienia nałożonych w ten sposób obowiązków - wykazania niezbędnych okoliczności służących obiektywnemu rozpoznaniu jego żądania. W takim stanie sprawy, słusznie Sąd I instancji stwierdził, że rozpoznawany wniosek nie wskazywał na zamianę okoliczności przemawiających za przyznaniem stronie prawa pomocy, co trafnie skutkowało odmową przyznania mu prawa pomocy. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.