II OPP 13/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie: Sędzia NSA Zofia Flasińska (spr.) Sędzia NSA Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi M. D. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 1048/14 w sprawie ze skargi M. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o uznaniu działek za mienie gminne postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania. W dniu 14 listopada 2014 r. (data prezentaty) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wpłynęła, wraz z odpowiedzią organu, skarga M. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o uznaniu działek za mienie gminne. Sprawę wszczętą powyższą skargą zarejestrowano pod sygn. akt II SA/Lu 1048/14. Zarządzeniem z dnia 18 listopada 2014 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie doręczono skarżącemu 4 grudnia 2014 r. Skarżący uiścił wpis dnia 5 grudnia 2014 r. Dnia 4 maja 2015 r. do Sądu wpłynęło pismo M. D. z prośbą o wyjaśnienie przyczyn nie podjęcia do chwili obecnej działań w przedmiotowej sprawie. Pismem przesłanym dnia 11 maja 2015 r., w wykonaniu zarządzenia z dnia 4 maja 2015 r., poinformowano skarżącego, że przedmiotowa sprawa oczekuje na wyznaczenie terminu rozprawy oraz że przewidywany termin jej wyznaczenia to miesiąc czerwiec 2015 r. Zarządzeniem z dnia 14 maja 2015 r. wyznaczono termin rozprawy w niniejszej sprawie na dzień 18 czerwca 2015 r. Dnia 14 maja 2015 r. przesłano również stronom, w tym skarżącemu, zawiadomienie o wyznaczeniu terminu rozprawy. W tym samym dniu (data nadania) skarżący wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie. W skardze tej podniósł, że poza żądaniem uiszczenia wpisu od skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia [...] września 2014 r. żadne inne działania nie zostały przez Sąd podjęte, jak również nie udzielono mu odpowiedzi na pismo z dnia 4 maja 2015 r. Wyrokiem z dnia 18 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę M. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia [...] września 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W przedstawionym stanie faktycznym skarga na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie nie zasługuje na uwzględnienie. Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki; Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm., zwanej dalej ustawą). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Ustawa nie określa wprost jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14). Istotne są, bowiem również ustalenia faktyczne danej sprawy. W rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić Sądowi przewlekłości postępowania w rozumieniu ustawy. Postępowanie w tej sprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie od dnia wpływu skargi do tego Sądu (14 listopada 2014 r.) do dnia wniesienia skargi na przewlekłość postępowania (14 maja 2015 r.) trwało 6 miesięcy, zatem nie został przekroczony termin wskazany w art. 14 ustawy. Po założeniu akt sprawy, wezwaniu skarżącego do uiszczenia wpisu i po jego uiszczeniu sprawa oczekiwała na wyznaczenie terminu rozprawy. Podkreślenia wymaga poza tym, że stosownie do § 31 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 września 2003 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz.U. nr 169, poz. 1646 ze zm.), sprawy wniesione do sądu rozpoznaje się według kolejności ich wpływu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zasada rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oznacza, że sprawa wniesiona później nie może być rozpoznana (nie można wyznaczyć terminu rozprawy) przed rozpoznaniem spraw, które zostały wniesione do sądu wcześniej. Liczba spraw wniesionych do Sądu jest przyczyną oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy. Istnieją wprawdzie podstawy do szybszego rozpoznawania spraw wynikające bądź to wprost z przepisów ustawy, które określają terminy rozpoznawania spraw przez sąd, bądź to z przepisów regulujących tryb postępowania umożliwiający rozpoznanie sprawy poza kolejnością. Ma to szczególne znaczenie w sprawach, w których stopień faktycznej i prawnej zawiłości nie jest znaczny, a ich charakter prawny i znaczenie dla strony przemawia za szybszym rozpoznaniem sprawy. Takie możliwości stwarza zarządzenie rozpoznania sprawy poza kolejnością, jeżeli strona przedstawi powody uzasadniające rozpoznanie sprawy poza kolejnością (§ 31 ust. 2 powołanego rozporządzenia). W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wystąpił z wnioskiem o rozpoznanie sprawy poza kolejnością, a tym samym nie wykorzystał środków prawnych pozwalających na szybsze rozpoznanie sprawy, bez konieczności oczekiwania na rozpoznanie sprawy według kolejności wpływu. Mając więc na uwadze te wszystkie okoliczności oraz fakt, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę M. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia [...] września 2014 r. na pierwszym posiedzeniu w dniu 18 czerwca 2015 r., nie można uznać, że nastąpiła przed tym Sądem przewlekłość postępowania w rozumieniu ustawy. W związku z powyższym skarga M. D. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie podlega oddaleniu na podstawie art. 12 ust 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki.