II OPP 30/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie NSA Zofia Flasińska (spr.) Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi H. M. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt IV SAB/Wa 444/16 w sprawie ze skargi H. M. na bezczynność Wójta Gminy Cz. w przedmiocie wydania decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego w zakresie stanu wody na gruncie postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania. Skarga H. M. na bezczynność Wójta Gminy Cz. w przedmiocie wydania decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego w zakresie stanu wody na gruncie wpłynęła bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 18 listopada 2016 r. (IV KO 235/16). Sąd przekazał skargę organowi celem udzielenia odpowiedzi na skargę oraz nadesłania akt sprawy. Odpowiedź organu na skargę wpłynęła w dniu 21 grudnia 2016 r. Postanowieniem z dnia 26 stycznia 2017 r. referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów w tej sprawie (IV SO/Wa 51/16). Zarządzeniem z dnia 29 grudnia 2016 r. Przewodniczący Wydziału wezwał skarżącą do sprecyzowania skargi poprzez wyraźne wskazanie pisma, które jest przedmiotem bezczynności Wójta i nadesłanie jego odpisu w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżąca odpowiedziała na to wezwanie pismem z dnia 15 lutego 2017 r., wnosząc jednocześnie o przyznanie prawa pomocy i wyłączenie sędziów. Postanowieniem z dnia 10 marca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek skarżącej o wyłączenie sędziów Teresy Zyglewskiej, Agnieszki Wójcik, Anny Szymańskiej, Piotra Korzeniowskiego i Pawła Grońskiego. Skarżąca wniosła zażalenie na to postanowienie w dniu 10 kwietnia 2017 r. Zarządzeniem z dnia 12 kwietnia 2017 r. Przewodniczący Wydziału wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu od zażalenia oraz nadesłanie jednego odpisu zażalenia w terminie 7 dni pod rygorem jego odrzucenia. W piśmie z dnia 12 czerwca 2017 r. skarżąca ponownie wniosła o wyłączenie sędzi Anny Szymańskiej, kwestionując zarządzenie o wezwaniu jej do wpisu od zażalenia. W piśmie tym skarżąca wniosła również skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w tej sprawie, wskazując, że sprawa trwa już 7 miesięcy i jeszcze się nie rozpoczęła co do meritum. Zarządzeniem z dnia 19 czerwca 2017 r. Przewodniczący Wydziału uchylił zarządzenie z dnia 12 kwietnia 2017 r. o wezwaniu skarżącej do uiszczenia wpisu od zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga H. M. na naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu sądowym toczącym się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt IV SAB/WA 444/16 nie zasługuje na uwzględnienie. Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności tego sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz.U. z 2016 r., poz. 1259). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka ta jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne do jego zakończenia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, iż ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl). Postępowanie w tej sprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie od dnia wpływu odpowiedzi organu na skargę (21 grudnia 2016 r.) do dnia wniesienia skargi na przewlekłość postępowania (12 czerwca 2017 r.) trwa 6 miesięcy, a więc nie został przekroczony termin 12 miesięcy. Postępowanie przedłużyło się również w związku z koniecznością rozpoznania wniosku skarżącej o wyłączenie sędziów. W tej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł więc podstaw do stwierdzenia, iż nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu powołanych przepisów ustawy. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 powołanej ustawy orzekł jak w sentencji.