II OPP 8/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie Sędzia NSA Zofia Flasińska (spr.) Sędzia NSA Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi R. W. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 474/15 ze skargi R. W. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania. W dniu 21 stycznia 2016 r. (data prezentaty Sądu) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wpłynęła skarga R. W. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 474/15 ze skargi R. W. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Z akt sprawy wynika, że skarga z dnia 17 czerwca 2015 r. wraz z aktami sprawy została złożona przez organ w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu w dniu 14 lipca 2015 r. (data prezentaty Sądu). Zarządzeniem z dnia 15 lipca 2015 r. sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt IV SA/Wr 474/15, nadano jej symbol, wskazano strony i przedmiot postępowania, wyznaczono sędziego sprawozdawcę, zarządzono doręczenie uczestnikowi postępowania odpisu skargi wraz z załącznikami, doręczenie skarżącemu i uczestnikowi postępowania odpisu odpowiedzi na skargę, a także skierowano sprawę do oczekujących na wyznaczenie terminu rozprawy. Zarządzeniem z dnia 3 lutego 2016 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 2 marca 2016 r. W tych okolicznościach, w dniu 20 stycznia 2016 r. R. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na przewlekłość postępowania. Zarządzeniem z dnia 21 stycznia 2016 r. Wiceprezes WSA we Wrocławiu zwróciła się do R. W. o sprecyzowanie przedmiotu wniesionej skargi. W oświadczeniu z dnia 28 stycznia 2016 r. R. W. wskazał, iż wniesiona przez niego skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu. Wyrokiem z dnia 2 marca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę R. W. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga na przewlekłość postępowania nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm.) Konieczne jest, więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 wskazanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Co należy podkreślić, ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Ustawa nie określa wprost jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy, nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14). Istotne są bowiem również ustalenia faktyczne danej sprawy. W rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić przewlekłości postępowania w rozumieniu ustawy. Od dnia wpływu skargi do Sądu (14 lipca 2015 r.) do dnia wniesienia przez skarżącego skargi na przewlekłość postępowania (20 stycznia 2016 r.) upłynęło ponad sześć miesięcy. Taki okres oczekiwania na zakończenie sprawy nie pozwala stwierdzić, aby prawo strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone. Podkreślenia wymaga poza tym, że stosownie do § 31 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 września 2003 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz.U. nr 169, poz. 1646 ze zm.), sprawy wniesione do sądu rozpoznaje się według kolejności ich wpływu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zasada rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oznacza, że sprawa wniesiona później nie może być rozpoznana przed rozpoznaniem spraw, które zostały wniesione do sądu wcześniej. Liczba spraw wniesionych do Sądu jest przyczyną oczekiwania na rozpoznanie sprawy. Istnieją wprawdzie podstawy do szybszego rozpoznawania spraw wynikające bądź to wprost z przepisów ustawy, które określają terminy rozpoznawania spraw przez sąd, bądź to z przepisów regulujących tryb postępowania umożliwiający rozpoznanie sprawy poza kolejnością. Ma to szczególne znaczenie w sprawach, w których stopień faktycznej i prawnej zawiłości nie jest znaczny, a ich charakter prawny i znaczenie dla strony przemawia za szybszym rozpoznaniem sprawy. Takie możliwości stwarza zarządzenie rozpoznania sprawy poza kolejnością, jeżeli strona przedstawi powody uzasadniające rozpoznanie sprawy poza kolejnością (§ 31 ust. 2 powołanego rozporządzenia). W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wystąpił z wnioskiem o rozpoznanie sprawy poza kolejnością, a tym samym nie wykorzystał środków prawnych pozwalających na szybsze rozpoznanie sprawy, bez konieczności oczekiwania na rozpoznanie sprawy według kolejności wpływu. Jednocześnie w kategorii spraw, którą objęta jest skarga w tej sprawie, przepisy szczególne nie nakładają na Sąd obowiązku rozpoznania sprawy poza kolejnością. Mając więc na uwadze te wszystkie okoliczności oraz fakt, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę R. W. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] czerwca 2015 r. na posiedzeniu w dniu 2 marca 2016 r., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę na przewlekłość postępowania na podstawie art. 12 ust. 1 powołanej ustawy.