II OSK 1003/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 sierpnia 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 1023/12 o odrzuceniu skargi J. W. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 2340/11 w sprawie ze skargi J. W. na postanowienie Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] września 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Wyrokiem z 25 stycznia 2012 r. sygn. akt V SA/Wa 2340/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. W. na postanowienie Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu z [...] września 2011 r. nr [...],[...]w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazane orzeczenie uprawomocniło się w dniu 30 marca 2012 r. W dniu 24 kwietnia 2012 r. J. W. wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 2340/11. Jako podstawę wznowienia skarżący wskazał przepis art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., wywodząc, że w postępowaniu ze względu na wiek oraz brak profesjonalnej pomocy nie był w stanie należycie prowadzić swojego postępowania sądowego. Dlatego też wskazuje, że był nienależycie reprezentowany. Przykładem czego jego zdaniem był błąd w jego logicznym rozumowaniu i wystąpieniu do Sądu o przedłużenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, w sytuacji gdy logicznym było, że Sąd nie może przedłużyć tego terminu. Ponadto skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z 6 czerwca 2012r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę o wznowienie postępowania. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że sformułowana przez skarżącego podstawa wznowienia nie odpowiada w rzeczywistości przesłance z art. 271 pkt 2 p.p.s.a., na którą powołuje się on w skardze. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł J. W. zaskarżając to postanowienie w całości i zarzucił naruszenie przepisu art. 271 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.) w zw. z art. 26 § 1 p.p.s.a. polegające na nieuzasadnionym przyjęciu, iż skarżący w świetle braku zdolności do dokonywania czynności w postępowaniu przed WSA był należycie reprezentowany. Wskazując na powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i uwzględnienie skargi o wznowienie postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. W pierwszej kolejności wskazać należy, że Sąd pierwszej instancji nie mógł naruszyć wskazywanego w skardze kasacyjnej przepisu art. 271 pkt 1 p.p.s.a., albowiem podstawę skargi o wznowienie postępowania stanowił przepis art. 271 pkt 2 p.p.s.a. i ten przepis był stosowany przez Sąd. Z uwagi na to, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej, już chociażby z tej przyczyny skarga nie mogła odnieść zamierzonego skutku. Niemniej nawet wówczas, gdyby uznać, że skarżący w istocie zarzucał naruszenie art. 271 pkt 2 p.p.s.a. to i tak skarga kasacyjna nie zasługiwałaby na uwzględnienie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji słusznie odrzucił skargę o wznowienie postępowania z uwagi na brak podstawy wznowienia postępowania (art. 281 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnego). Zgodnie bowiem z tym przepisem wniosek o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu, jeżeli brak jest ustawowej podstawy wznowienia postępowania. Brakiem ustawowej podstawy wznowienia postępowania jest nie tylko sytuacja, gdy skarga w ogóle nie opiera się na jednej z podstaw wznowienia opisanych w przepisach Działu VII p.p.s.a., ale również gdy powołana podstawa treściowo odpowiada powyższym przepisom, ale już tylko na podstawie oceny akt sprawy sąd władny jest ocenić, że powołane przez stronę przesłanki nie stanowią rzeczywistej podstawy wznowienia. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 roku, sygn. akt I OSK 1471/09, niepubl.) Przesłanką wznowienia postępowania z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. na którą wskazywał skarżący jest nienależyte reprezentowanie strony w postępowaniu. Przesłanka ta dotyczy jednak takich sytuacji, w których osoby fizyczne bądź prawne nie mają zdolności do czynności prawnych i z tej przyczyny w postępowaniu sądowym muszą być reprezentowane przez przedstawicieli. Tymczasem z akt niniejszej sprawy nie wynika, aby skarżący posiadał ograniczoną zdolność do czynności prawnych lub tej zdolności w ogóle nie posiadał. Jednocześnie w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji udział profesjonalnego pełnomocnika nie był obowiązkowy, a skarżący nie korzystał z pomocy takiego pełnomocnika. Brakiem należytej reprezentacji nie jest sytuacja, w której skarżący, mający pełną zdolność do czynności prawnych, nie był reprezentowany przez pełnomocnika, nawet wówczas gdyby brak tej reprezentacji spowodowany był naruszeniem prawa, czego w niniejszej sprawie nie zarzucano. Wobec powyższego zasadnie Sąd pierwszej instancji uznał, że w skarga o wznowienie postępowania w istocie mimo wskazania przepisu art. 271 pkt 2 nie zawierała ustawowej podstawy wznowienia postępowania, co uzasadniało jej odrzucenie. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.