II OSK 1024/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-02-15
Skład orzekający: Maria Czapska – Górnikiewicz, Roman Hauser, Jolanta Górska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy roboty budowlane polegające na wymianie słupków i przęseł ogrodzenia, przy zachowaniu jego podmurówki i ogólnego zarysu, stanowią remont, czy też rozbiórkę i budowę nowego obiektu, w kontekście obowiązku rozbiórki nałożonego ostateczną decyzją administracyjną?Ratio decidendi
Roboty budowlane polegające na wymianie elementów ogrodzenia, takich jak słupki i przęsła, przy zachowaniu jego podmurówki i ogólnego zarysu, nie mogą być uznane za rozbiórkę i budowę nowego obiektu, lecz za remont. Taki remont nie może uniemożliwić wyegzekwowania obowiązku rozbiórki nałożonego ostateczną decyzją administracyjną. W przypadku zamiaru wykonania nowego ogrodzenia, obowiązek rozbiórki istniejącego obiektu powinien zostać wykonany w pierwszej kolejności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła egzekucji obowiązku rozbiórki ogrodzenia nałożonego ostateczną decyzją administracyjną. Po wszczęciu postępowania egzekucyjnego i nałożeniu grzywny, inwestor zgłosił zamiar wykonania remontu ogrodzenia, polegającego na wymianie słupków i przęseł. Organ egzekucyjny uznał te roboty za remont, a nie rozbiórkę, i zastosował wykonanie zastępcze. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę inwestora, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 15 lutego 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz Sędziowie: sędzia NSA Roman Hauser (spr.) sędzia del. WSA Jolanta Górska Protokolant: starszy asystent sędziego Paweł Konicki po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2018 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 1211/15 w sprawie ze skargi J. S. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie wykonania zastępczego oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z 9 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 1211/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej WSA albo sąd I instancji) oddalił skargę J. S. (dalej inwestor, zobowiązany albo skarżący) na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z [...] lipca 2015 r., nr [...], znak: [...] (dalej postanowienie z [...] lipca 2015 r.), wydane w przedmiocie zastosowania środka egzekucji administracyjnej w postaci wykonania zastępczego.
Wyrok został wydany w następującym stanie prawnym i faktycznym sprawy:
Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej PINB albo organ egzekucyjny) z [...] listopada 2009 r., znak: [...] (dalej decyzja z [...] listopada 2009 r.), utrzymaną w mocy decyzją Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie (dalej MWINB) z [...] grudnia 2010 r. znak: [...] (dalej decyzja z [...] grudnia 2010 r.), nakazano inwestorowi dokonanie rozbiórki ogrodzenia o długości 28,90 m, składającego się z ciągłej podmurówki betonowej o wysokości ok. 20 cm ponad powierzchnię gruntu, na której znajdują się słupki żelbetowe o przekroju 28 x 28 cm obłożone białym kamieniem, zlokalizowanego na terenie działki nr [...], położonej w [...] od strony drogi gminnej w odległości 2 metrów od jej krawędzi.
Po przeprowadzeniu kontroli 30 czerwca 2011 r., PINB wszczął postępowanie egzekucyjne, wystawiając [...] września 2011 r. tytuł wykonawczy o nr [...]. Pismem z 20 września 2011 r. zobowiązany zgłosił zarzut w sprawie wszczętego wobec niego postępowania egzekucyjnego, podnosząc jako podstawę wykonanie egzekwowanego obowiązku, tj. art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej u.p.e.a.). Po rozpatrzeniu tego zarzutu PINB wydał [...] listopada 2011 r. postanowienie, znak: [...], w którym uznał zarzut za nieuzasadniony. Następnie postanowieniem z [...] listopada 2011 r., organ egzekucyjny zastosował wobec zobowiązanego środek egzekucyjny, nakładając na niego grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 3.000 zł. Na te postanowienia zobowiązany nie złożył zażaleń. Wobec nieuiszczenia należności z tytułu grzywny, PINB wystawił [...] grudnia 2012 r. i skierował do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Nowym Sączu jako organu egzekucyjnego, tytuł wykonawczy (nr [...]) stosowany w egzekucji należności pieniężnych, celem ściągnięcia tej kwoty. W dniu 26 marca 2013 r. na rachunku PINB zaksięgowana została wpłata z tytułu nałożonej na zobowiązanego grzywny w celu przymuszenia.
Następnie, wobec ustalenia w trakcie kontroli przeprowadzonej 26 kwietnia 2013 r., że egzekwowany obowiązek rozbiórki pozostaje niewykonany, PINB 11 grudnia 2013 r. wydał postanowienie nr [...], znak: [...] o zastosowaniu wykonania zastępczego egzekwowanego obowiązku rozbiórki. Po doręczeniu zobowiązanemu tego postanowienia, 19 grudnia 2013 r. do organu powiatowego wpłynęło zażalenie. Po rozpatrzeniu zażalenia MWINB postanowieniem z [...] lutego 2014 r., nr [...], znak: [...] uchylił w całości postanowienie organu I instancji i przekazał sprawę o ponownego rozpatrzenia.
Dnia [...] czerwca 2015 r. PINB, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, wydał postanowienie nr [...], znak: [...] (dalej postanowienie z [...] czerwca 2015 r.) o zastosowaniu wykonania zastępczego egzekwowanego obowiązku rozbiórki. Zażalenie na powyższe postanowienie organu egzekucyjnego wniósł zobowiązany wykazując, że egzekwowany na podstawie tytułu wykonawczego z [...] września 2011 r., obowiązek dokonania rozbiórki ogrodzenia został wykonany.
Postanowieniem z [...] lipca 2015 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej k.p.a.) w związku z art. 18 i art. 23 § 1 i § 4 pkt 1 u.p.e.a., po rozpatrzeniu zażalenia zobowiązanego, MWINB uchylił zaskarżone postanowienie w całości i orzekł w ten sposób, że postanowił, że ciążący na zobowiązanym obowiązek rozbiórki ogrodzenia o długości 28,90 metra zlokalizowanego na terenie działki nr [...] położonej w M. od strony drogi gminnej w odległości 2 m od jej krawędzi, wynikający z decyzji PINB z [...] listopada 2009 r., utrzymanej w mocy decyzją MWINB z dnia [...] grudnia 2010 r., a objętym tytułem wykonawczym z [...] września 2011 r., nr [...], zostanie w trybie postępowania egzekucyjnego wykonany zastępczo za zobowiązanego na jego koszt i niebezpieczeństwo przez firmę wybraną przez PINB, wskazując, że przybliżona kwota kosztów wykonania zastępczego wynosi 2.460,00 zł.
PINB wezwał zobowiązanego do wpłacenia organowi egzekucyjnemu, zaliczki na koszt wykonania zastępczego w wysokości 1.200 zł oraz opłaty za czynność egzekucyjną związaną z wydaniem niniejszego postanowienia w wysokości 6,80 zł w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia na rachunki bankowe PINB.
Uzasadniając powyższe postanowienie MWINB wyjaśnił, że okoliczności, na które zobowiązany powołuje się w zażaleniu były już przez niego podnoszone w toku prowadzonego na podstawie ww. tytułu wykonawczego postępowania egzekucyjnego. Nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, że ogrodzenie, którego rozbiórkę w trybie wykonania zastępczego orzeczono jest jakimś innym, nowym obiektem, nieobjętym nakazem rozbiórki. Jest to w dalszym ciągu ten sam obiekt budowlany, mimo przeprowadzonych przy nim robót.
Zobowiązany wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skargę na postanowienie z [...] lipca 2015 r., zarzucając wykonanie rozbiórki ogrodzenia.
W odpowiedzi na skargę MWINB wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Orzekając w niniejszej sprawie sąd I instancji wyjaśnił, że niniejsza sprawa dotyczy tylko pewnego fragmentu postępowania egzekucyjnego, obejmującego ocenę zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia o zastosowaniu wobec skarżącego środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego, obejmującego rozbiórkę ogrodzenia o długości 28,90 m zlokalizowanego na terenie działki nr [...], położonej w M. od strony drogi gminnej w odległości 2 m od jej krawędzi. Tylko to rozstrzygnięcie podlega ocenie sądu w tej sprawie.
Jak wynika z akt sprawy, organ egzekucyjny w pierwszej kolejności zastosował grzywnę w celu przymuszenia zobowiązanego do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z [...] listopada 2009 r. Mimo nałożenia grzywny w postępowaniu egzekucyjnym i jej ściągnięcia, zobowiązany nie wykonał obowiązku wynikającego z ww. decyzji. Okoliczność ta nie budzi wątpliwości. Skarżący przyznał, że grzywna została zapłacona, co oznacza, że organ egzekucyjny, będąc zobowiązany do wyegzekwowania obowiązku rozbiórki ogrodzenia, trafnie zastosował środek egzekucyjny w postaci wykonania zastępczego.
Istota sporu w tej sprawie sprowadzała się do kwestionowania przez skarżącego braku wykonania obowiązku nałożonego decyzją z [...] listopada 2009 r. W ocenie skarżącego, obowiązek ten został przez niego wykonany, a w ocenie organów administracji obowiązek nie został wykonany. Sąd w tej sprawie nie rozpoznawał zarzutu skarżącego dotyczącego dokonania rozbiórki ogrodzenia. Jednakże wobec treści skargi, w większości obejmującej argumentację dotyczącą rozebrania ogrodzenia, WSA ustosunkował się do tak zgłoszonego zarzutu.
Zdaniem WSA, trafnie organy ustaliły niewykonanie obowiązku, tj. rozbiórki ogrodzenia. Skarżący, po otrzymaniu upomnienia zawierającego wezwanie do dobrowolnego wykonania obowiązku wraz z zawiadomieniem PINB o wykonaniu tego obowiązku, celem zapobieżenia wszczęcia postępowania egzekucyjnego – nie podjął czynności rozbiórki zmierzających do rozbiórki tego ogrodzenia, jak również nie zawiadomił PINB o dokonanej rozbiórce. Po upływie 4 dni od chwili otrzymania upomnienia, skarżący zgłosił do Starosty Powiatu Nowosądeckiego zamiar wykonania remontu ogrodzenia na działce nr [...], polegającego na wymianie słupów betonowych na betonowe przy użyciu cegły klinkierowej oraz wymianie przęseł z drewnianych na stalowe. W ocenie skarżącego, tak zgłoszony remont miał polegać na całkowitej rozbiórce ogrodzenia i wykonaniu na jego miejscu w istocie nowego ogrodzenia. To nowe ogrodzenie miałoby różnić się od poprzedniego, innym rozstawem słupków niż w poprzednim ogrodzeniu. Brama wjazdowa i furtka miały być cofnięte o 1 m w stosunku do pierwotnego przebiegu ogrodzenia. Nowe słupki miały być masywniejsze ich wymiary to 30 x 45, (stare miały wymiary 28 x 28). Inne miały też być przęseł, ponadto przy furtce i bramie zamontowano siłowniki i domofon.
W ocenie WSA, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i przedstawiane w toku postępowania egzekucyjnego przez skarżącego informacje dotyczące wykonanych robót budowlanych przy ogrodzeniu nie uzasadniają stanowiska skarżącego o dokonaniu rozbiórki ogrodzenia. W sytuacji, w której organ w sposób ostateczny orzekł o nakazie rozbiórki ogrodzenia, a sam skarżący nie dokonał jej, oczywistym było przystąpienie do postępowania egzekucyjnego. Zgłoszony przez zobowiązanego zakres robót budowlanych należało uznać jedynie za remont ogrodzenia. Zgodnie z art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm., dalej pr.bud.), pod pojęciem remontu należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Remont może dotyczyć tylko istniejącego ogrodzenia. Remont ogrodzenia, w stosunku do którego wydano ostateczną decyzję nakazującą jego rozbiórkę, nie może uniemożliwić wyegzekwowania obowiązku.
Skarżący w sposób niekonsekwentny podawał zakres robót budowlanych obejmujących ogrodzenie. Jak bowiem wynika ze zgłoszenia z 14 marca 2011 r. – obejmuje ono tylko wymianę słupów ogrodzenia i przęseł z drewnianych na stalowe bez zmian zarówno wymiarów takich słupów, jak i wymiarów przęseł oraz bez zgłaszania innych robót. Następnie w toku postępowania egzekucyjnego skarżący uzupełnia zakres wykonanych robót podając, że słupki te mają inne wymiary niż pierwotne (są szersze), a tym samym także i wymiary przęseł musiały się zmienić. Zwiększenie szerokości słupków spowodowało na przestrzeni kilkudziesięciu metrów zmniejszenie ich liczby o jeden słupek w stosunku do liczby słupków sprzed tych prac. Taki zakres robót w ocenie WSA wskazuje, że celem skarżącego było zachowanie istniejącego ogrodzenia i niewykonywanie obowiązku wynikającego z decyzji z [...] listopada 2009 r. Wykonanie robót przy ogrodzeniu, którego nakazano rozbiórkę zmierzających do zachowania samego ogrodzenia nie powoduje, że rozbiórka została wykonana. Czynności skarżącego zmierzały do niedokonywania rozbiórki ogrodzenia, a jedynie wykonania takich robót budowlanych, które zmierzały do zastąpienia elementów tego ogrodzenia. Samo ogrodzenie zostało zachowane. Tym samym czynności skarżącego zmierzały wprost do nierespektowania wydanej decyzji administracyjnej. Gdyby rzeczywiście skarżący zamierzał zlikwidować ogrodzenie, to wówczas dokonałby fizycznej jego rozbiórki, następnie zgłosiłby to PINB, a potem ewentualnie zgłosiłby budowę nowego ogrodzenia.
W skardze kasacyjnej z dnia 22 lutego 2016 r. zobowiązany, reprezentowany przez adwokata, zaskarżył w całości wyrok z dnia 9 grudnia 2015 r., zarzucając:
I/ na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 290 ze zm., dalej p.p.s.a.), następujące naruszenia prawa materialnego, a to:
1) art. 3 ust. 8 pr.bud. przez jego błędną wykładnię, co doprowadziło do przyjęcia, że w sprawie błędnie ustalono, że obowiązek stwierdzony tytułem wykonawczym nie został wykonany,
2) art. 3 ust. 7 pr.bud. przez jego błędną wykładnię i niezastosowanie w stanie faktycznym, podczas gdy skarżący przeprowadził prace budowlane polegające na rozbiórce obiektu budowlanego co do wydanego nakazu rozbiórki,
II/ na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wyrokowi WSA zarzucone zostały następujące naruszenia przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
1) art. 135 § 1 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie i rozpoznanie sprawy ograniczające się do badania zgodności z prawem postanowienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego, przy pominięciu zbadania legalności innych postanowień, którego dotyczy skarga,
2) art. 133 § 1 p.p.s.a. przez dokonanie ustaleń, które nie znajdują odzwierciedlenia w aktach sprawy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności przez przyjęcie, że skarżący nie wykonał ciążącego na nim obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego, podczas gdy zebrany materiał dowodowy wskazuje, że obiekt opisany w zaskarżonym postanowieniu nie istnieje na działce skarżącego, a nadto przez przyjęcie, że wydanie postanowienia w przedmiocie wykonania zastępczego poprzedziły prawidłowe czynności organu egzekucyjnego oraz oparto to orzeczenie na prawidłowym tytule wykonawczym, podczas gdy tytuł wykonawczy jest wadliwy,
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. przez nieuchylenie przez WSA postanowienia, pomimo naruszenia przez organ administracji przepisów postępowania, a to:
- art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., przez wydanie wadliwego tytułu wykonawczego nr [...] z [...] września 2011 r., w którym nie wskazano, że obowiązek podlegający egzekucji jest wymagalny, a nadto nie podano prawidłowej podstawy prawnej obowiązku (bowiem wskazano w nim decyzję organu I instancji, a nie ostateczną), a treść obowiązku niezgodna jest ze stanem faktycznym (nie istnieje obiekt o cechach wskazanych w tytule) i jako taki tytuł jest niemożliwy do wykonania,
- art. 29 § 1 i 2 u.p.e.a., przez zaniechanie badania dopuszczalności egzekucji przez organ egzekucyjny, podczas gdy w związku z faktem nieistnienia obiektu o cechach wskazanych w tytule wykonawczym, brak jest możliwości przeprowadzenia egzekucji, a nadto podstawa prawna wskazana w tytule wykonawczym jest wadliwa,
- art. 9 k.p.a. i art. 15 u.p.e.a., poprzez brak skierowania przez organ ponownego upomnienia do skarżącego, po dokonanych przez niego robotach budowlanych, jeśli zdaniem organu nadal nie wywiązał się z obowiązku wynikającego z decyzji,
- art. 7 k.p.a. i art. 107 k.p.a., przez zaniechanie przeprowadzenia wnikliwej kontroli obiektu budowlanego, w tym zwłaszcza nieprzeprowadzenie kontroli na działce skarżącego istniejącego tam ogrodzenia jego właściwości, rozmiarów, danych technicznych i zgodności z prawem, w sytuacji gdy skarżący podnosił, że dokonał budowy nowego obiektu. Powyższe miało też wpływ na wadliwe zakwalifikowanie robót budowlanych jako remontu, co skutkowało niezasadnym wszczęciem postępowania egzekucyjnego,
4) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez wadliwą ocenę faktów, które organ administracji ustalił z naruszeniem art. 7, 77 i 80 k.p.a., na skutek czego Sąd błędnie zastosował art. 151 p.p.s.a. i nie uwzględnił skargi.
Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie wyroku WSA w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm prawem przewidzianych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny, wobec braku zaistnienia którejkolwiek z przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, był związany sformułowanymi w skardze kasacyjnej podstawami, które nie okazały się zasadne.
Konstruując podstawy kasacyjne zobowiązany, reprezentowany przez adwokata, starał się za wszelką cenę wykazać, że poddany egzekucji obowiązek nie jest tym samym, który został nałożony w decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r., a następnie w tytule wykonawczym, co powinno doprowadzić do umorzenia prowadzonego w stosunku do niego postępowania egzekucyjnego. Gdyby rzeczywiście doszło do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, to zastosowanie któregokolwiek ze środków egzekucyjnych względem zobowiązanego nie tylko byłoby niezasadne, ale wręcz niedopuszczalne. Mając na uwadze zasadę celowości tego postępowania, gdy obowiązek zostaje wykonany, dalszy cel stosowania względem zobowiązanego środków egzekucyjnych jest już nieaktualny (zob. A. Skoczylas w: red. R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel, System Prawa Administracyjnego. Tom 9. Prawo procesowe administracyjne, Warszawa 2017, s. 539-541). Taka sytuacja nie wystąpiła jednak w poddanej kontroli sądowej sprawie.
Skarżący kasacyjnie został zobowiązany do dokonania rozbiórki ogrodzenia o długości 28,90 m, składającego się z ciągłej podmurówki betonowej o wysokości ok. 20 cm ponad powierzchnię gruntu, na której znajdują się słupki żelbetonowe o przekroju 28 x 28 cm, obłożone białym kamieniem, a przestrzenie między słupkami wypełnione drewnianymi drankami, zlokalizowanego na terenie działki nr [...], położonej w M. od strony drogi gminnej w odległości 2,0 m od jej krawędzi. W sprawie pozostawało poza sporem, że skarżący kasacyjnie po upływie 4 dni od otrzymania upomnienia poprzedzającego wszczęcie postępowania egzekucyjnego, dokonał w Starostwie Powiatowym w Nowym Sączu zgłoszenia o zamiarze wykonania robót budowlanych, polegających na remoncie opisanego ogrodzenia poprzez wymianę słupków drewnianych na betonowe przy użyciu cegły klinkierowej oraz wymianie przęseł z drewnianych na stalowe. Jak trafnie zauważył organ II instancji, a w ślad za nim WSA, nadlanie istniejących słupków betonowych po usunięciu białego kamienia i obłożenie ich następnie cegłą klinkierową oraz wymiana drewnianych przęseł ogrodzenia na stalowe nie doprowadziły do powstania nowego obiektu budowlanego, który nie podlegałby obowiązkowi rozbiórki.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, zaistniały w niej stan faktyczny i prawny nakładał na skarżącego kasacyjnie, który zamierzał wybudować nowe ogrodzenie swojej posesji, konieczność takiej aktywności, która powinna zostać nakierowana na realizację istniejącego obowiązku, a dopiero po jego wykonaniu, na stworzenie od podstaw nowego ogrodzenia. Skarżący kasacyjnie nie zadbał o zachowanie właściwej sekwencji wydarzeń. Do tej pory nie przedstawił bowiem takich dowodów, chociażby w postaci dokumentacji fotograficznej, z której czytelnie wynikałoby, że zdemontował stare ogrodzenie i w jego miejscu wzniósł nowe. Co więcej, zarówno dokonanie zgłoszenia remontu starego ogrodzenia, jak i nałożenie, a następnie ściągnięcie grzywny w celu przymuszenia świadczą o tym, że skarżący kasacyjnie nie miał zamiaru wykonania obowiązku, tylko dokonanie jego obejścia w postaci wprowadzenia takich zmian do istniejącego ogrodzenia, które umożliwiłyby przyjęcie, że jest ono innym obiektem budowlanym, w stosunku do którego nałożony w decyzji z [...] listopada 2009 r. obowiązek przestał istnieć. Innymi słowy, skoro skarżący kasacyjnie miał zamiar wykonać ten obowiązek, a następnie wybudować nowe ogrodzenie, to kierując się względami staranności oraz własnego interesu, powinien był podjąć działania, które jednoznacznie wskazywałyby na zgodny z przepisami prawa układ wydarzeń. Tymczasem sekwencja ta była zupełnie odwrotna.
Z przedstawionych względów zgłoszone w skardze kasacyjnej zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie. Uzasadnionymi nie okazały się zarzuty naruszenia przez sąd I instancji art. 3 ust. 7 i 8 pr.bud. Skarżący kasacyjnie działając w sposób świadomy bez presji przymusu oznaczył we wspomnianym zgłoszeniu swój zamiar jako "remont ogrodzenia". W doktrynie i w orzecznictwie sądowym nie ulega wątpliwości, że za remont nie mogą zostać uznane roboty budowlane polegające na rozbiórce istniejącego obiektu budowlanego i budowie obiektu nowego, nawet gdy budowa polega na odbudowie obiektu istniejącego z ewentualnym wykorzystaniem materiałów pozostałych po rozbiórce obiektu dotychczasowego (W. Piątek w: red. A. Gliniecki, Pr.bud. Komentarz, Warszawa 2016, s. 65). Oświadczenie skarżącego pozostaje przy tym zgodne z ustaleniami faktycznymi dokonanymi przez organy obu instancji.
Na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut naruszenia przez WSA art. 135 § 1 p.p.s.a. Sąd I instancji co prawda stwierdził, że kontrola sądowa powinna w niniejszej sprawie ograniczyć się do weryfikacji legalności postanowienia o zastosowaniu środka wykonania zastępczego, tym niemniej w dalszym swoim wywodzie odniósł się do wszystkich zarzutów skargi oraz innych rozstrzygnięć, które w tym postępowaniu zapadły, w tym postanowienia o uznaniu zgłoszonych przez skarżącego zarzutów za niezasadne.
W sprawie nie został naruszony art. 133 § 1 p.p.s.a. WSA nie wykroczył bowiem ponad ramy czasowe poddanego kontroli sądowej postanowienia o zastosowaniu względem skarżącego kasacyjnie środka egzekucyjnego. Ciągłość istnienia tego samego obiektu budowlanego na działce skarżącego z punktu widzenia art. 133 § 1 p.p.s.a. nie ma znaczenia.
Na usprawiedliwienie nie zasługiwały zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące uchybień w tytule wykonawczym. Od samego początku prowadzonego postępowania egzekucyjnego treść podlegającego przymusowemu wykonaniu obowiązku nie budziła czyichkolwiek wątpliwości, tak samo jak i jego wymagalność. Skarżącemu kasacyjnie zostało doręczone pisemne upomnienie wraz z wezwaniem do realizacji obowiązku. W niniejszej sprawie nie było potrzeby ani prawnej możliwości do powtarzania tej czynności, skoro cały czas egzekucji podlega ta sama powinność.
Trafnym nie okazał się także zarzut naruszenia przez sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a., ponieważ z uzasadnienia zaskarżonego wyroku w sposób jasny wynika, jaki stan faktyczny został przyjęty przez WSA jako podstawa do oceny legalności zaskarżonego postanowienia z dnia 30 lipca 2015 r. Sąd ten w sposób wyczerpujący wyjaśnił, dlaczego przyjęty przez organy obu instancji stan faktyczny uznał za spójny i logiczny.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło