II OSK 1040/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-06-16
Skład orzekający: Marek Stojanowski, Andrzej Jurkiewicz, Andrzej Irla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zgoda wszystkich współwłaścicieli nieruchomości jest wymagana do wykonania otworu drzwiowego w elewacji budynku stanowiącego współwłasność, gdy czynność ta przekracza zakres zwykłego zarządu?Ratio decidendi
Wykonanie otworu drzwiowego w elewacji budynku stanowiącego współwłasność, które narusza elewację i konstrukcję budynku, stanowi czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu. Zgodnie z art. 199 k.c. i art. 19 ustawy o własności lokali, do takich czynności wymagana jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. Brak takiej zgody uniemożliwia uzyskanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, co skutkuje zasadnym sprzeciwem organu administracji.Stan faktyczny
Z. K. zgłosił zamiar wykonania robót budowlanych polegających na remoncie lokalu mieszkalnego poprzez wykonanie otworu drzwiowego w elewacji. Jeden ze współwłaścicieli odmówił zgody. Prezydent Miasta Poznania nałożył obowiązek uzupełnienia zgłoszenia o oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością, a po jego nieuzupełnieniu wniósł sprzeciw. Wojewoda Wielkopolski utrzymał decyzję w mocy. WSA w Poznaniu oddalił skargę. NSA rozpoznał skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia del NSA Andrzej Irla Protokolant Rafał Kopania po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. K. i Z. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 marca 2009 r. sygn. akt II SA/Po 224/08 w sprawie ze skargi A. K. i Z. K. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zamiaru wykonania robót budowlanych oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z dnia 4 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Po 224/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę A. i Z. K. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] grudnia 2007 r., Nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zamiaru wykonania robót budowlanych
W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.
Dnia 6 listopada 2007 r. Z. K. zgłosił zamiar wykonania robót budowlanych polegających na remoncie lokalu mieszkalnego poprzez wykonanie otworu drzwiowego w elewacji, w miejscu dawnego wyjścia do ogrodu. Do wniosku skarżący załączył zgodę członków wspólnoty mieszkaniowej na realizację planowanej inwestycji, za wyjątkiem S. S., która stosownej zgody odmówiła.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r. Prezydent Miasta Poznania nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia zgłoszenia o oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skarżący żądanego oświadczenia nie złożył.
Decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. Prezydent Miasta Poznania działając na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) zgłosił sprzeciw co do wykonania przez inwestora objętych wnioskiem robót budowlanych.
W przewidzianym ustawą terminie skarżący złożył odwołanie wyjaśniając, że S. S. nie wyraża zgody na planowaną przez niego inwestycję.
Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, że w myśl art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego na zgłaszającego organ nakłada w drodze postanowienia obowiązek uzupełnienia w określonym terminie brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia wnosi sprzeciw w drodze decyzji. Planowana inwestycja w ocenie organu należy do robót wymienionych w art. 29 ust. 2 pkt 1 i podlega procedurze zgłoszeniowej. Wojewoda wyjaśnił, że wobec niewykonania w zakreślonym terminie nałożonego na inwestora obowiązku, zasadne było zgłoszenie sprzeciwu przez Prezydenta Miasta.
Rozpoznając skargę na powyższą decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu podzielił stanowisko organów administracji publicznej, iż w przedmiotowej sprawie nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia ocena funkcjonalności planowanej inwestycji w postaci wybicia otworu drzwiowego. Ocenie organów podlegało jedynie to czy zamierzenie inwestycyjne będzie realizowane w zgodzie z obowiązującym porządkiem prawnym. Planowany otwór drzwiowy, według zgłoszenia miał być usytuowany w ścianie zewnętrznej budynku, co łączyło się z naruszeniem elewacji i konstrukcji samego budynku. Planowaną inwestycję organ ocenił jako roboty budowlane. Inwestycja miała być wykonana w budynku niestanowiącym wyłącznej własności zgłaszającego. Zatem kluczowe dla rozstrzygnięcia było czy potrzebna jest zgoda pozostałych współwłaścicieli, poprzedzająca oświadczenie inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w trybie art. 32 ust. 4 pkt. 2 Prawo Budowlane. Ingerencja budowlana w rzecz wspólną stanowi czynność przekraczająca zakres zwykłego zarządu. Zastosowanie ma zatem przepis art. 199 k.c. o współwłasności do których odsyła art. 19 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 roku o własności lokali (Dz. U. z 2000 r., Nr 80, poz. 903). Wskazany przepis prawa cywilnego, przewiduje wymóg zgody wszystkich współwłaścicieli w przypadku kiedy planowana czynność przekracza zakres zwykłego zarządu. Skarżący nie przedstawił zgody wszystkich współwłaścicieli, zatem słusznie organ postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 roku na podstawie art. 30 ust. 2 w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawo budowlane wezwał go do uzupełnienia zgłoszenia przez złożenie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Nieuzupełnienie zgłoszenia skutkowało w konsekwencji wniesieniem sprzeciwu w trybie art. 30 ust. 2 ustawy Prawo budowlane.
Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wnieśli A. i Z. K. zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i wnosząc o kasację orzeczenia, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego za postępowanie kasacyjne według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, iż w przedmiotowej sprawie Sąd I instancji nie dokonał oceny, czy czynność polegająca na wykonaniu otworu okiennego i wstawienia drzwi w miejscu dawnego wejścia do ogrodu, stanowi czynność zwykłego zarządu, czy też przekracza ten zakres. Jak podnosi autor skargi kasacyjnej w miejscu tym, w oryginalnej konstrukcji budynku, był usytuowany otwór drzwiowy, zamurowany przez poprzednich lokatorów mieszkania. Sąd zdaniem skarżącego nie doniósł się do tych okoliczności, jak również do faktu, iż konserwator zabytków wyraził zgodę na proponowany powrót do oryginału architektury budynku. Dlatego też, zdaniem skarżącego, wstawienie wnioskowanych drzwi wejściowych nie powodowało żadnego naruszenia konstrukcji budynku, a jedynie wiązało się z usunięciem dokonanego wcześniej – bez jakiejkolwiek dokumentacji – zamurowania wejścia do mieszkania skarżących.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną, uczestniczka postępowania S. S. (działająca przez pełnomocnika K. S.) wniosła o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej: p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej będąc związany jej zarzutami. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania określoną przesłankami z art. 183 § 2 p.p.s.a., której nie stwierdzono w niniejszej sprawie.
Wyrażona w tym przepisie zasada oznacza pełne związanie Sądu podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. Konkretne, zawarte w skardze kasacyjnej, przyczyny zaskarżenia determinują całkowicie zakres rozpoznania sprawy, czyli badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną uwzględnia tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wymienione w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków, gdyż skarga kasacyjna powinna być tak zredagowana, aby nie stwarzała wątpliwości interpretacyjnych. Z tego powodu istnieje wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 175 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (pkt 2), przy czym skarga powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie (art. 176 p.p.s.a.).
Oceniając we wskazanych wyżej granicach wniesioną skargę kasacyjną stwierdzić należy, iż chybiony jest zarzut naruszenia prawa materialnego, to jest art. 199 k.c. poprzez jego błędną wykładnię.
Przepis art. 199 k.c. stanowi bowiem, że do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. W braku takiej zgody współwłaściciele, których udziały wynoszą co najmniej połowę, mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd, który orzeknie mając na względzie cel zamierzonej czynności oraz interesy wszystkich współwłaścicieli.
Naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię nastąpić może w sytuacji, gdy Sąd I instancji uzna za prawidłowe mylne rozumienie przepisu przez organy administracji. Stawiając taki zarzut w skardze kasacyjnej strona winna, nie tylko wskazać, jak dany przepis prawa powinien być odczytywany ale też wyjaśnić, dlaczego interpretacja przepisu zaakceptowana przez sąd jest niewłaściwa.
Twierdzenia skargi w tym zakresie są niezrozumiałe, gdyż nie było w sprawie kwestionowane, że zakres prac budowlanych, objętych wnioskiem o pozwolenie na budowę, wykraczał poza przedmiot odrębnej własności inwestora obejmując części wspólne budynku, pozostające nieruchomością wspólną wszystkich współwłaścicieli. Niezbędna zatem była do ich wykonania zgoda wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, a brak wyrażenia zgody jednego z nich był równoznaczny z brakiem tej zgody. W myśl bowiem art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Pojęcie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy odczytywać przy tym zgodnie z treścią art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego.
W niniejszej sprawie inwestor, będący współwłaścicielem nieruchomości nie przedstawił zgody wszystkich współwłaścicieli na wykonanie otworu drzwiowego w ścianie zewnętrznej budynku, co jak stwierdził organ administracji, łączyło się z naruszeniem elewacji i konstrukcji samego budynku. Zatem prawidłowość działań podjętych przez organy administracji w niniejszej sprawie nie może budzić zastrzeżeń, co zasadnie podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło