II OSK 1118/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędzia del. WSA Paweł Groński (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej P. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 1291/16 w sprawie ze skargi P. z siedzibą w K. na postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdzenia bezskuteczności odwołania oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 14 października 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 1291/16 oddalił skargę P. z siedzibą w K. na postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdzenia bezskuteczności odwołania. W skardze kasacyjnej od ww. wyroku P. z siedzibą w K. (dalej także jako: skarżący kasacyjnie), opierając się na podstawie z art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) zarzucił naruszenie prawa procesowego, które to uchybienie miało wpływ na wynik sprawy w postaci: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez jego nieuwzględnienie i oddalenie skargi, podczas gdy, biorąc pod uwagę okoliczności niniejszej sprawy, wniosek w przedmiocie uchylenia skarżonej decyzji należało uwzględnić i uchylić w całości postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] marca 2016 r., - art. 134 k.p.a. w zw. z art. 40 § 4 i § 5 k.p.a. poprzez stwierdzenie bezskuteczności odwołania z powodu uchybienia terminu do wniesienia odwołania i uznanie pozostawiania przekazywanych stronie pism przez organ I instancji (w tym skarżonej decyzji) w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia (w szczególności decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 r. o nałożeniu kary administracyjnej) za prawidłowe, podczas gdy strona nie została pouczona o tym, że niewskazanie pełnomocnika do doręczeń pism implikuje pozostawianie ich w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, a pouczenie takie winno być sformułowane w języku dla członków zarządu strony zrozumiałym, tj. w sposób, który umożliwiałby strome rzeczywisty i czynny udział w postępowaniu, - art. 134 k.p.a. w zw. z art. 9 oraz art. 10 k.p.a., poprzez stwierdzenie bezskuteczności odwołania z powodu uchybienia terminu do wniesienia odwołania i uznanie, że przekazanie zawiadomienia o wszczęciu postępowania z dnia 9 lipca 2015 r. w niniejszej sprawie (w tym pouczenia o treści art. 40 § 4 i § 5 k.p.a.) wyłącznie w języku polskim było prawidłowe, podczas gdy stroną postępowania był podmiot mający siedzibę na terytorium Ukrainy i którego członkowie zarządu nie władają językiem polskim w jakimkolwiek stopniu, przez co uniemożliwiono stronie czynny udział w postępowaniu, - art. 58 § 1 i § 2 w zw z art. 59 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że pozostawienie w aktach sprawy decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 r. o nałożeniu kary administracyjnej na przewoźnika P. stanowiło skuteczne doręczenie wzmiankowanej decyzji, a jednocześnie uznanie, że brak było podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w niniejszej sprawie, w szczególności w związku z uchybieniem 7-dniowemu terminowi do dokonania takiej czynności, podczas gdy strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w sposób spełniający wszystkie przesłanki wymienione w art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. Podnosząc powyższe, na podstawie art. 176 p.p.s.a. w z w z art. 185 § 1 p.p.s.a. skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie od Komendanta Placówki Straży Granicznej kosztów postępowania na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. W uzasadnieniu skarżący kasacyjnie rozwinął argumenty na poparcie zawartych zarzutów, podnosząc m. in., że organ bezpodstawnie wskazał, że 7 - dniowy termin do złożenia wniosku przywrócenie terminu do wniesienia odwołania upływał z dniem 28 grudnia 2015 r., gdyż o treści decyzji strona dowiedziała się w dniu 27 stycznia 2016 r., (w dniu, w którym pełnomocnik apl. adw. A. S. zapoznał się z aktami sprawy). W ocenie skarżącej nie ma tu znaczenia, że o wydaniu decyzji o bliżej niesprecyzowanej treści strona dowiedziała się wcześniej, albowiem dopiero zapoznanie się z treścią decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 r. implikowało rozpoczęcie biegu 7 - dniowego terminu na wniesienie odwołania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu. Ponieważ postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte po dniu 15 sierpnia 2015 r., do uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego znajduje zastosowanie art. 193 zd. 2 p.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny ocenił zarzuty postawione wobec zaskarżonego wyroku, uwzględniwszy, że rozpoznaniu podlega sprawa w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), gdyż nie stwierdzono przesłanek nieważności postępowania sądowego określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Na wstępie należy wskazać, że pierwszy z przedstawionych zarzutów kasacyjnych dotyczy wprawdzie naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego w postaci art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" p.p.s.a., jednakże jest on zbyt ogólnie sformułowany, aby się do niego szczegółowo odnieść, natomiast kolejne zostały co do zasady sformułowane w sposób wadliwy. Dotyczą one bowiem naruszenia przepisów k.p.a., których to nie stosują sądy administracyjne. Prawidłowe zarzuty musiałaby Dopiero skuteczne powiązanie przepisów obu procedur mogłoby stanowić o prawidłowości sformułowanych zarzutów. Niezależnie od tej uwagi należy wskazać, że zarzuty te nie są zasadne. Sprowadzają się one do dwóch podstawowych problemów – po pierwsze do akceptacji Sądu dla wadliwego procedowania organu, który uznał skuteczność doręczenia decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 r. o nałożeniu kary administracyjnej, podczas gdy strona została pouczona o jej prawach wyłącznie w języku polskim, niezrozumiałym dla strony oraz przyjęcia przez organ w sposób wadliwy początku biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu w rozumieniu art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. Odnosząc się do pierwszego problemu należy zauważyć, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach organ prowadzący postępowanie w sprawach o: wydanie cudzoziemcowi wizy, przedłużenie okresu ważności wydanej wizy lub okresu pobytu objętego tą wizą, udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy, zezwolenia na pobyt stały lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, zobowiązanie cudzoziemca do powrotu oraz podejmujący czynności kontrolne wobec cudzoziemca- poucza cudzoziemca pisemnie w języku dla niego zrozumiałym o zasadach i trybie postępowania oraz o przysługujących mu prawach i ciążących na nim obowiązkach. Nie ulega żadnej wątpliwości, że decyzja Komendanta Placówki Straży Granicznej w H. z [...] sierpnia 2015 r. o nałożeniu kary na skarżącego kasacyjnie nie należy do żadnego z postępowań wymienionych w art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach, lecz związana była ze zwykłą jego działalnością na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w charakterze przedsiębiorcy. W związku z tym brak było podstaw prawnych, aby oczekiwać od organu prowadzącego postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pouczania cudzoziemców w języku dla nich zrozumiałym o zasadach i trybie postępowania oraz o przysługujących mu prawach i ciążących na nim obowiązkach. Jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji zgodnie z art. 27 Konstytucji RP językiem urzędowym w Rzeczypospolitej Polskiej jest język polski. W związku z tym organ słusznie zastosował w niniejszej sprawie art. 40 § 4 i 5 k.p.a., pouczając go o prawach i obowiązkach w języku polskim. Dlatego niezasadnie skarżący kasacyjnie wskazuje na naruszenie przez organ art. 134 k.p.a. w zw. z art. 40 § 4 i § 5 k.p.a. oraz art. 134 k.p.a. w zw. z art. 9 oraz art. 10 k.p.a. Odnosząc się do drugiego ze wskazanych problemów należy zauważyć, że jak wynika z akt sprawy wnioskiem z 8 grudnia 2015 r. pełnomocnik skarżącej zwrócił się do organu I instancji o wydanie z akt sprawy prowadzonej pod sygnaturą [...], uwierzytelnionych odpisów dokumentów, w tym doręczenie decyzji administracyjnej. Organ w piśmie z 17 grudnia 2015 r. poinformował pełnomocnika skarżącej o przedmiocie postępowania zakończonego decyzją z [...] sierpnia 2015 r. oraz o treści pisma z 9 lipca 2015 r. doręczonego przewoźnikowi P. w dniu 16 lipca 2015 r. Pismo to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej 21 grudnia 2015 r., a zatem już w tej dacie strona wiedziała o fakcie wydania decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 r. o nałożeniu kary administracyjnej i od tego dnia biegł 7-dniowy termin na złożenie prośby o przywrócenie terminu. W tym też czasie pełnomocnik strony mógł zapoznać się z treścią wydanej decyzji, jak również nie było żadnych przeszkód do złożenia takiego wniosku wraz z odwołaniem, które przecież nie wymaga spełnienia dodatkowych warunków formalnych, a strona po zapoznaniu się ze szczegółowym uzasadnieniem może w toku postępowania odwoławczego (po ewentualnym przywróceniu terminu), aktywnie uczestniczyć składając kolejne pisma procesowe. Tymczasem z akt sprawy wynika, że pełnomocnik strony zapoznał się z aktami sprawy i treścią wydanej decyzji dopiero w dniu 27 października 2016 r. (tj. blisko 10 miesięcy po informacji uzyskanej od organu o wydaniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 r. o nałożeniu kary administracyjnej). Trudno zatem podzielić stanowisko skarżącego kasacyjnie o wadliwym zastosowaniu przez organ art. 58 § 1 i § 2 w zw. z art. 59 § 1 k.p.a. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.