II OSK 1156/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz Sędzia NSA Paweł Miładowski /spr./ Sędzia NSA Małgorzata Stahl Protokolant asystent sędziego Iwona Ścieszka po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej L. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 580/09 w sprawie ze skargi L. C. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od L. C. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 29 października 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 580/09, po rozpoznaniu skargi L. C. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską, skargę oddalił. Jak wynika z uzasadnienia wyroku, L. C. uzyskał pozwolenie na posiadanie broni myśliwskiej na podstawie decyzji z dnia [...] października 1996 r. L. dz. [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w Bydgoszczy. Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w Bydgoszczy cofnął L. C. pozwolenie na broń na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy, bowiem L. C. został zaliczony do osób, wobec których istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Komendant Główny Policji decyzją z [...] lutego 2009 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania L. C. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Z uzasadnienia decyzji wynika, że przeciwko L. C. toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa z art. 163 § 1 pkt 3 k.k. i 171 § 1 k.k. (przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu powszechnemu) i z art. 263 § 1 i 2 k.k. (nielegalne wyrabianie oraz posiadanie broni i amunicji), wskutek czego Sąd Rejonowy XI Wydział Karny w Bydgoszczy na wniosek Prokuratury Rejonowej Bydgoszcz – Południe zastosował wobec strony środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres dwóch miesięcy od dnia [...] stycznia 2008 r. do dnia [...] marca 2008 r. W akcie oskarżenia zarzucono L. C. posiadanie bez wymaganego pozwolenia broni różnego kalibru i amunicji oraz substancji wybuchowych, a także spowodowanie eksplozji materiałów wybuchowych i amunicji, czym wywołał zagrożenie dla życia lub zdrowia wielu osób albo mienia w wielkich rozmiarach. Organ stwierdził, że przestępstwa, o których popełnienie posiadający pozwolenie na broń został oskarżony nie należą wprawdzie do katalogu przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, jednak są przestępstwami przeciwko porządkowi publicznemu i powszechnemu, co ma istotne znaczenie zważywszy na dyspozycję powołanego artykułu, chroniącego takie dobra jak życie, zdrowie i mienie, w które swoim nieodpowiedzialnym zachowaniem bezpośrednio godził. W ocenie organu fakt, iż L. C. stoi pod zarzutem popełnienia takich czynów powoduje, że nie jest wiarygodny co do zgodnego z prawem posiadania i używania broni, a tym samym stwarza uzasadnioną obawę jej użycia w sposób, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. W interesie społecznym nie leży więc zachowanie mu pozwolenia na broń, na co wskazał także ustawodawca nadając dyspozycji art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy charakter obligatoryjny nie przewidując w takich przypadkach innego sposobu rozstrzygnięcia sprawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie L. C. wniósł o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2009 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Wnoszący skargę stwierdził, że cofnięcie mu pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej było bezpodstawne. Zarzucił zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji I instancji naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, które miało wpływ na cofnięcie mu pozwolenia na broń myśliwską. Zdaniem skarżącego, niezasadnie został zakwalifikowany do kategorii osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Sam fakt przedstawienia mu zarzutów popełnienia przestępstw z art. 163 § 1 pkt 3 k.k., art. 263 § 1 i 2 k. k. i art. 171 § 1 k. k. nie może stanowić podstawy do cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej. Z faktu tego nie wynika również samo przez się, że należy do kategorii osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że może on użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Podał, że nie popełnił żadnego z wymienionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przestępstw, co zostanie wykazane w prowadzonym postępowaniu sądowym. Dopóki nie ma prawomocnego orzeczenia sądu stwierdzającego popełnienie przestępstwa lub wykroczenia, jest osobą niewinną. Ponadto zwrócił uwagę, że nie był w przeszłości karany sądownie za przestępstwa lub wykroczenia. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił. W ocenie Sądu, organ prawidłowo stwierdził, że w przypadku skarżącego zachodzi uzasadniona obawa, że może on użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Czyny bowiem, o które toczy się przeciwko niemu postępowanie karne, tj. posiadanie broni i amunicji bez wymaganego pozwolenia oraz substancji wybuchowych, spowodowanie eksplozji materiałów wybuchowych i amunicji powodujące zagrożenie życia i zdrowia wielu osób lub mienia w znacznych rozmiarach, wskazują na wyjątkowo dużą nieodpowiedzialność strony oraz jej lekceważący stosunek do obowiązującego prawa, a tym samym wzbudzają uzasadnioną obawę, że skarżący może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Należy stwierdzić, że w sytuacji gdy osoba posiadająca pozwolenie na broń, jednocześnie posiada broń i materiały wybuchowe, których nie wolno posiadać to niewątpliwie istnieje uzasadniona obawa, że może ona również użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Na stwierdzenie istnienia uzasadnionej obawy nie ma wpływu fakt, że skarżący nie został skazany prawomocnym wyrokiem karnym. Ustawodawca w zakresie postępowania dotyczącego cofnięcia pozwolenia na broń wprowadził przesłankę "uzasadnionej obawy", że posiadacz pozwolenia może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zatem do stwierdzenia tego faktu nie jest konieczne, aby skarżący był prawomocnie osądzony. Jeśli zaś chodzi o zasadę domniemania niewinności, to jest to fundamentalna zasada prawa karnego i nie ma ona zastosowania do postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń, w której nie przesądza się o winie. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył L. C. zaskarżając tenże wyrok w całości i wnosząc o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżący kasacyjnie zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 113 § 1 w zw. z art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.) w zw. z art. 81 k.p.a., polegające na błędnym ustaleniu, iż wobec skarżącego zachodzi uzasadniona obawa, że użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego stosownie do treści art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j.: Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) z jednoczesnym naruszeniem prawa skarżącego do wypowiadania się co do dowodów; 2. naruszenie prawa materialnego tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, iż wobec skarżącego zachodzi uzasadniona obawa, że użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego w sytuacji, gdy skarżący nie został skazany prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, jak również wobec skarżącego nie toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według obowiązujących w tym zakresie norm. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji właściwy organ cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2- 6 cyt. ustawy. Konstrukcja art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, jako przykład tzw. związania administracyjnego, nakłada na organ Policji obligatoryjny obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń w stosunku do osób wymienionych w katalogu art. 15 ust. 1 pkt 2- 6 powyższej ustawy. W sytuacji zatem uznania, że zachodzi uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego organ Policji jest zobligowany do wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń. L. C. został oskarżony o popełnienie przestępstw z art. 163 § 1 pkt 3 k.k. i art. 171 § 1 k.k. ( a więc przestępstw przeciwko bezpieczeństwu publicznemu) a także art. 263 § 1 i 2 k.k. (przestępstwo przeciwko porządkowi publicznemu). Niebezpieczeństwo, o którym mowa zarówno w art. 163 § 1 pkt 3 k.k. (spowodowanie eksplozji materiałów wybuchowych) jak i art. 171 § 1 k.k. (posiadanie substancji wybuchowych) oraz art. 263 § 1 i 2 k.k. (wyrabianie i posiadanie amunicji i broni palnej), jest wynikiem zachowania sprawcy takich czynów i to zachowań umyślnych. Za skutek zachowania sprawcy w takich sytuacjach należy uznać konkretne zagrożenie dla chronionych dóbr prawnych. Zarzut spowodowania zagrożenia życia i zdrowia wielu osób lub mienia w znacznych rozmiarach, a nadto nielegalnego posiadania broni, amunicji, a także znacznej ilości materiałów wybuchowych, wzbudza także zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w niniejszej sprawie, uzasadnioną obawę, że skarżący może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, tym bardziej, że zarzucane mu czyny wymierzone są właśnie przeciwko porządkowi publicznemu oraz bezpieczeństwu powszechnemu, co wynika m.in. z systematyki kodeksu karnego. Niewadliwie zatem uznano, że skarżący nie daje gwarancji przestrzegania przepisów prawa w przyszłości, a więc i przepisów ustawy o broni i amunicji. Podkreślenia wymaga, że organ Policji nie ustala winy przed wyrokiem karnym i nie narusza zasady domniemania niewinności, a nawet w ogóle winą się nie zajmuje, a jedynie po ustaleniu zaistnienia obawy o której mowa wyżej ma obowiązek podjąć działania przewidziane w ustawie o broni i amunicji i cofnąć pozwolenie na broń. Należy mieć zarazem na względzie, iż prawo posiadania broni nie należy w Polsce do praw obywatelskich gwarantowanych w Konstytucji RP. Prawo do posiadania broni ma w świetle powołanej wyżej ustawy reglamentacyjny charakter. Osoby posiadające pozwolenie na broń powinny w sposób szczególny unikać kolizji z prawem, z całą pewnością wymagać od nich należy nieskazitelnej postawy. Tymczasem zarzucane skarżącemu przestępstwa i ich charakter uzasadniają obawę możliwości naruszenia bezpieczeństwa i porządku publicznego, w tym w zakresie posiadania broni, tym bardziej, że skarżący posiadał pozwolenie na broń palną, a więc powinien był mieć świadomość w zakresie wymagań formalno prawnych związanych z posiadaniem broni, a mimo to zarzuca mu się posiadanie bez zezwolenia znacznej ilości broni, amunicji oraz materiałów wybuchowych. W tym stanie rzeczy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie nie można skutecznie zarzucić naruszenia art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji przez niewłaściwe zastosowanie jak i naruszenia wskazanych wyżej przepisów postępowania. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).