II OSK 118/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej J. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1655/18 w sprawie ze skargi J. D. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 maja 2018 r. znak DON.7200.66.2018.MAN w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 czerwca 2017 r., znak: WOP.7721.56.2017.MW. Uzasadnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 sierpnia 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1655/18 oddalił skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 maja 2018 r. znak DON.7200.66.2018.MAN w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł J. D.. W piśmie z dnia 6 lutego 2022 r. J. D. wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 czerwca 2017 r., znak: WOP.7721.56.2017.MW nakazującej J. D. rozbiórkę części budynku mieszkalnego jednorodzinnego o powierzchni 24 m2, położonego na działce nr ew. A/2 w miejscowości Z., gmina S. Uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, skarżący kasacyjnie wskazał, że w dniu 24 stycznia 2022 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego udzielił J. D. upomnienia, znak: WOP.52.1.2022.PK, wzywając do wykonania decyzji z dnia 9 czerwca 2017 r., znak: WOP.7721.56.2017.MW o nakazie rozbiórki pod rygorem egzekucji. Skarżący podniósł, że dokonanie rozbiórki będzie nieodwracalne niezależnie od wyniku postępowania odwoławczego, nawet w przypadku korzystnego rozstrzygnięcia i uwzględnienia skargi kasacyjnej. Skarżący nie posiada środków finansowych, które pozwalałyby mu pokryć koszty rozbiórki domu, a następnie przywrócić go do stanu sprzed wykonania decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej P.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W powołanym przepisie mowa jest nie tylko o możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, ale także aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy. Oznacza to, że przedmiotem ochrony tymczasowej może być nie tylko zaskarżony akt, lecz także inne akty wydane wcześniej z tym jednak warunkiem, że mieszczą się one "w granicach tej samej sprawy". Kluczowe dla zakresu stosowania normy wywodzonej z art. 61 § 3 P.p.s.a. będzie mieć zatem znaczenie jakie przyjmie się dla pojęcia "sprawy", w granicach której sąd może wstrzymać wykonanie aktu bądź czynności. Należy przyjąć, że ustawodawca odsyła do sprawy w jej znaczeniu materialnoprawnym i jej tożsamość wyznaczają elementy skonkretyzowanego w decyzji administracyjnej stosunku prawnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku oraz identyczność obu jego podstaw – prawnej i faktycznej. Przy tak szerokim materialnoprawnym rozumieniu sprawy w zakresie wyznaczonym przez art. 61 § 3 P.p.s.a. mieści się nie tylko zaskarżona decyzja, ale także decyzja wydana przez organ pierwszej instancji. Co więcej, w przypadku wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji wydanej w postępowaniu w sprawie uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji, w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, we wznowionym postępowaniu i w odniesieniu do decyzji wydanej na podstawie art. 54 § 3, wniosek ten może również dotyczyć decyzji wydanych w zwykłym toku instancji. Wszystkie bowiem te postępowania toczą się w tej samej - z punktu widzenia materialnoprawnego - sprawie administracyjnej, w której toczyło się postępowanie pierwotne i stanowią jedynie jego powtórzenie czy też przedłużenie (por. T. Woś [w:], T. Woś, H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 61, WK 2016, Wyd. VI, Lex; J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 61, LexisNexis 2011, Wyd. V, Lex). W rozpoznawanej sprawie skarga J. D. wniesiona została od postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 maja 2018 r. znak DON.7200.66.2018.MAN, utrzymującego w mocy postanowienie tego organu z dnia 20 marca 2018 r., którym odmówiono - na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257) - wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 czerwca 2017 r., znak: WOP.7721.56.2017.MW utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 20 kwietnia 2017 r., znak: WOP.5160.4.2017.ZP nakazującą J. D. rozbiórkę części budynku mieszkalnego jednorodzinnego o powierzchni 24 m2, położonego na działce nr ew. A/2 w miejscowości Z., gm. S. w terminie do 31 grudnia 2017 r. ze względu na brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Mając na uwadze tak zakreślony przedmiot niniejszej sprawy stwierdzić należy, że decyzja wydana w postępowaniu zwyczajnym oraz postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji, nie zachowują tożsamości w zakresie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. W zaskarżonym postanowieniu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie odnosił się bowiem do kwestii nałożenia na J. D. określonych obowiązków, a jedynie stwierdził, że istnieją przeszkody prawne do wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Brak jest zatem tożsamości sprawy w jej znaczeniu materialnym (por. postanowienia NSA z dnia 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OZ 294/18, dnia 11 marca 2020 r. sygn. akt II OSK 565/20, dnia 7 października 2020 r., sygn. akt II OSK 2197/20, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). To natomiast, uzasadnia stwierdzenie, że decyzja Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 czerwca 2017 r., znak: WOP.7721.56.2017.MW nie mogła być przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania w niniejszym postępowaniu. Wobec tego wniosek skarżącego kasacyjnie złożony w tym przedmiocie podlegał oddaleniu. Z tych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.