II OSK 1187/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-10-25
Skład orzekający: NSA Paweł Miładowski, NSA Andrzej Gliniecki, del. WSA Mariola Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy choroba osoby zarządzającej wspólnotą mieszkaniową, skutkująca nieodebraniem zawiadomienia o rozprawie, stanowi podstawę do wznowienia postępowania sądowego z powodu pozbawienia strony możliwości działania wskutek naruszenia przepisów prawa?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że choroba osoby reprezentującej wspólnotę mieszkaniową, która uniemożliwiła jej odebranie zawiadomienia o rozprawie, nie stanowi naruszenia przepisów prawa w rozumieniu art. 271 pkt 2 PPSA. Doręczenie pisma sądowego w trybie podwójnego awizo, zgodnie z art. 65 § 2 PPSA, jest skuteczne, a brak możliwości działania strony musi wynikać z naruszenia przepisów prawa, a nie z okoliczności niezawinionych przez stronę, takich jak choroba.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa złożyła skargę o wznowienie postępowania sądowego, twierdząc, że jej zarządca, A. K., nie mogła uczestniczyć w rozprawie z powodu leczenia szpitalnego, co skutkowało nieodebraniem zawiadomienia o terminie rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił tę skargę, uznając doręczenie za skuteczne i brak podstaw do wznowienia postępowania. Wspólnota wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów PPSA, w tym prawa do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie NSA Andrzej Gliniecki (spr.) del. WSA Mariola Kowalska Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 25 października 2012r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości [...] w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 1228/10 w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości [...] w S. o wznowienie postępowania sądowego w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 72/10 oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 1228/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w S. o wznowienie postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 72/10.
Jak wynika z akt sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 marca 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 72/10 oddalił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w S. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego.
Wspólnota Mieszkaniowa [...] w S. w skardze z dnia 30 czerwca 2010 r. wniosła o wznowienie postępowania sądowego zakończonego ww. wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 72/10. Strona skarżąca wskazała, iż A. K. sprawująca jednoosobowy Zarząd Wspólnoty z powodu leczenia szpitalnego w okresie od 10 do 26 lutego 2010 r. nie wiedziała o rozprawie sądowej, która odbyła się 10 marca 2010 r. Sąd przyjął za doręczoną przesyłkę dwukrotnie awizowaną, o której skarżąca nie miała wiedzy (nikt nie miał pełnomocnictwa do odbioru korespondencji) i teraz twierdzi, że nie została prawidłowo powiadomiona, a zatem bez własnej winy nie mogła brać udziału w toczącym się postępowaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 17 grudnia 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 1228/10, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., oddalił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w S.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że skarżąca Wspólnota występowała jako strona w sprawie o sygn. VII SA/Wa 72/10 (wcześniejsza sygn. 1979/08), która to sprawa została zakończona wyrokiem sądowym z dnia 10 marca 2010 r. oddalającym skargę. Jak wynika z akt tej sprawy, Wspólnota została powiadomiona o wyznaczonym terminie rozprawy na 10 marca 2010 r. w trybie art. 65 § 2 ustawy p.p.s.a. (dwukrotne awizo) na adres wskazany przez Wspólnotę. Nieodebrane zawiadomienie pozostało w aktach ze skutkiem doręczenia. Sprawująca Zarząd Wspólnoty A. K. wiedziała o toczącej się sprawie sądowej co wynika z wcześniejszych, odebranych pism sądowych, wobec czego w przypadku swojej choroby (hospitalizacja) powinna była powiadomić Sąd o tym fakcie (przeszkoda w działaniu) lub upoważnić inna osobę do działania w jej zastępstwie. Brak wiadomości w tej kwestii uniemożliwił Sądowi uznanie, że awizowane dwukrotnie zawiadomienie i nieodebrane przez stronę wiąże się z chorobą osoby zarządzającej. Nadto jak wynika ze złożonego do akt sprawy VII SA/Wa 72/10 w dniu 9 czerwca 2010 r. pełnomocnictwa dla W. G., został on upoważniony z dniem 13 października 2009 r. przez A. K. do występowania w imieniu Wspólnoty przed urzędami i sądami, a zatem na podstawie tegoż pełnomocnictwa Wspólnota miała reprezentację w toku procesu w momencie choroby A. K.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku WSA w Warszawie z dnia 17 grudnia 2010 r. wniosła Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości [...] w S. zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie:
1) art. 271 pkt 2 p.p.s.a. polegające na niesłusznym uznaniu, że w realiach niniejszej sprawy strona nie była pozbawiona możliwości działania (uczestniczenia w rozprawie przed sądem) na skutek naruszenia przepisów prawa w sytuacji, gdy A. K. reprezentująca stronę jako jednoosobowy Zarząd Wspólnoty, z powodów natury obiektywnej i przez nią w żadnym stopniu niezawinionych, nie odebrała zawiadomienia o rozprawie, co w kontekście przepisu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP jest naruszeniem konstytucyjnego prawa do sądu, przy czym uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy,
2) art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na sporządzeniu uzasadnienia zawierającego luki, które utrudniają kontrolę kasacyjną wyroku, gdyż dotyczą zbyt powierzchownego potraktowania zasadniczej w sprawie kwestii, to jest konstytucyjnego prawa do sądu i gwarancji procesowych tego prawa w postaci realnych możliwości działania i obrony praw strony, przy czym uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy,
3) art. 106 § 3 p.p.s.a. polegające na zaniechaniu przeprowadzeniu z urzędu dowodu z dokumentacji lekarskiej dotyczącej pobytu A. K. na leczeniu szpitalnym, a także ewentualnie dowodu z opinii lekarskiej na temat ustalenia, czy stan zdrowia ww. (głęboka depresja) pozwalał na podejmowanie czynności procesowych, w szczególności informowania sądu i w ogóle zajmowania się spawami reprezentacji w niniejszej sprawie,
4) zaniechanie ustalenia czy Z. G. dysponował pełnomocnictwem procesowym upoważniającym go do podejmowania czynności w niniejszej sprawie.
Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku WSA w Warszawie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania.
W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Bezspornym jest, że A. K. nie uczestniczyła w rozprawie w dniu 10 marca 2010 r. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, pomimo że zgodnie z obowiązującymi przepisami Sąd zawiadomił ww. o terminie rozprawy. Nie jest to jednak sytuacja, ani żaden z przypadków wymienionych w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. bowiem to, że A. K. jako reprezentująca Wspólnotę Mieszkaniową "była pozbawiona możliwości działania", jak twierdzi się w pkt 1 skargi kasacyjnej, nie było to jednak wskutek naruszenia przepisów prawa, czego wymaga ten przepis aby można było żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności. Przesłanka wznowienia postępowania, jeżeli strona była pozbawiona możności działania wymaga aby to miało miejsce "wskutek naruszenia przepisów prawa", a nie odwołuje się do braku winy strony, co błędnie interpretuje się w skardze kasacyjnej.
Choroba osoby reprezentującej przed Sądem Wspólnotę Mieszkaniową w realiach tej sprawy, nie jest ustawową przesłanką do wznowienia postępowania, a powinna być wzięta pod uwagę przez Wspólnotę przy wyborze osoby sprawującej jednoosobowy Zarząd Wspólnoty.
Nietrafny jest więc zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. zamieszczony w pkt 3, gdyż w tym przypadku bezspornym jest, że A. K. w dniu rozprawy przebywała w szpitalu, jednak jest to fakt niemający znaczenia prawnego przy rozpoznawaniu skargi o wznowienie postępowania sądowego podobnie jak ustalenia lekarskie co do stanu zdrowia A. K. Powyższe okoliczności mogłyby mieć znaczenie gdyby w odpowiednim terminie został złożony wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku (art. 141 § 2 p.p.s.a.).
Nie było również żadnego uzasadnienia do ustalania, czy Z. G. dysponował pełnomocnictwem procesowym, co podnosi się w pkt 4 skargi kasacyjnej, skoro skargę dnia 23 października 2008 r. podpisała A. K. załączając do akt sprawy kopię uchwały nr [...] z dnia 13 kwietnia 2006 r. Wspólnoty Mieszkaniowej o wyborze jej na jednoosobowy Zarząd Wspólnoty i cała korespondencja wychodząca z WSA w Warszawie była adresowana do A. K., gdyż innych dyspozycji ww. w tym zakresie nie było.
Krytykowany przez pełnomocnika Wspólnoty Mieszkaniowej art. 65 § 2 p.p.s.a. regulujący tryb doręczania pism sądowych, jest przepisem obowiązującym i nic nie wskazuje na to aby był sprzeczny z Konstytucją RP. Brak więc podstaw aby wykazywać wyższość art. 45 ust. 1 Konstytucji nad innymi przepisami rangi ustawowej, które zgodnie z art. 176 ust. 2 Konstytucji regulują ustrój i właściwość sądów oraz postępowanie przed sądami.
Nie kwestionując prawa każdego do sądu wynikającego z art. 45 ust. 1 Konstytucji, nie można jednak zapominać, że realizacja tego prawa odbywa się w oparciu o ściśle określone procedury zawarte w ustawach. W skardze kasacyjnej nie wskazano też żadnego konkretnego przepisu, który by został przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie naruszony w sprawie o sygnaturze VII SA/Wa 72/10, co mogłoby ewentualnie przemawiać za wznowieniem postępowania sądowego.
Nietrafny jest także zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż uzasadnienie zaskarżonego wyroku posiada wszystkie niezbędne elementy i formą wymagane ww. przepisem.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło