II OSK 1262/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Hauser Sędziowie: Sędzia NSA Maria Czapska- Górnikiewicz (spr.) Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Protokolant Anna Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 25 września 2007r., na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 kwietnia 2006 r. sygn. akt III SA/Kr 966/04 w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną Sygn. akt II OSK 1262 /06 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę wniesioną przez W. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] o braku podstaw do stwierdzenia chorób zawodowych wymienionych w poz. 2, 4, 6, 14, 15 i 16 wykazu chorób zawodowych, będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 z późn. zm.). W uzasadnieniu powyższego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawił dokonane przez organ administracji ustalenia. Organ odwoławczy ustalił, że W. K. pracował od 13.07.1966r. do 21.10.1967r. w H. S.A. w K. na stanowisku formierza w narażeniu na pył, hałas, wibrację i substancje chemiczne od 12.11.1969r. do 31.03.1989r. w Hucie S. S.A., na stanowisku formierza wlewnic, operatora urządzeń produkcyjnych i pomocniczych w narażeniu na ponadnormatywne: hałas, pył i wibrację oraz promieniowanie podczerwone, od 1.02.1989 r. do 8.05.1991 r. w "I" SA. w K. (budowa eksportowa w Niemczech) na stanowisku oczyszczacza odlewów, w narażeniu na pył, hałas i wibrację, od 9.11.1992 r. do 8.04.1994 r. w Z. w K., na stanowisku elektrolizerowego i odlewnika srebra w ekspozycji na azotan srebra od 13.07.1995 r. do 16.11.1996 r. w Zakładzie Produkcyjno - Handlowym "C" S.A. w K., na stanowisku pracownika gospodarczego, bez kontaktu z czynnikami szkodliwymi dla zdrowia w okresie od 24.01.2002 r. do 14.01.2003 r. Skarżący W. K. był badany w [...] Ośrodku Medycyny Pracy w K. i w dniu 31.01.2003 r. jednostka ta wydała orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania chorób zawodowych wymienionych w poz. 2, 4, 6, 14, 15 i 16 wykazu chorób zawodowych. W wyniku wniesionego odwołania skarżący został skierowany do badania konsultacyjnego w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. W dniu 19.04.2004 r. Instytut wydał orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania chorób zawodowych: - pylicy płuc (poz. 2), gdyż w oparciu o przeprowadzoną analizę radiogramów klatki piersiowej pacjenta z lat 2002 i 2003 nie stwierdzono obecności zmian radiologicznych upoważniających do rozpoznania pylicy płuc, - przewlekłego zapalenia oskrzeli (poz. 4), bowiem w wykonanym badaniu spirometrycznym nie stwierdzono zaburzeń wentylometrycznych oraz nie stwierdzono cech niewydolności oddechowej, - przewlekłego zapalenia górnych dróg oddechowych (poz. 6), gdyż charakter zmian patologicznych stwierdzanych aktualnie badaniem laryngologicznym w obrębie błony śluzowej gardła i krtani wykazuje istnienie przewlekłego nieżytu prostego, nie figurującego w wykazie chorób zawodowych, - zaćmy pochodzenia zawodowego (poz. 14), bowiem w badaniu okulistycznym nie stwierdzono obecności zmian w obrębie soczewek, które byłyby skutkiem narażenia na promieniowanie podczerwone, a zatem brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu wzroku, - uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu (poz. 15), gdyż stwierdzany obecnie badaniem stan narządu słuchu nie powoduje skutków zdrowotnych uzasadniających rozpoznanie choroby zawodowej, w sytuacji gdy słuch jest społecznie wydolny, -zespołu wibracyjnego (poz. 16), bowiem na podstawie wywiadu, badania internistycznego i neurologicznego, popartego oceną wyników termometrii skórnej i prób oziębieniowych, niecharakterystycznego obrazu kapilaroskopowego, a także na podstawie badania ortopedycznego, uwzględniającego ocenę radiogramów układu kostno - stawowego kończyn górnych i kręgosłupa - nie znaleziono podstaw do rozpoznania zespołu wibracyjnego, zarówno jego postaci naczyniowo - nerwowej, jak i kostno - stawowej. Dolegliwości skarżącego ze strony kończyn górnych są wyrazem samoistnych zmian zwyrodnieniowych, które nie figurują w wykazie chorób zawodowych. Zmiany zwyrodnieniowe stawów kończyn górnych oraz zwyrodnieniowe - dyskopatyczne kręgosłupa - mają charakter samoistny, pozazawodowy i nie pozostają w związku przyczynowo - skutkowym z warunkami pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż bezsporną jest okoliczność istnienia w środowisku pracy skarżącego czynników szkodliwych narażających na powstanie choroby zawodowej, tj. nadmiernego hałasu oraz był narażony na pył, wibracje, promieniowanie podczerwone. Przeprowadzone natomiast u skarżącego dwukrotnie badania lekarskie nie wykazały istnienia schorzeń wymienionych w wykazie chorób zawodowych stanowiących załącznik rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 z późn. zm. - dalej zwanego rozporządzeniem) W orzeczeniu lekarskim z dnia 31 stycznia 2003 r. [...] Ośrodek Medycyny Pracy w K. rozpoznał u W. K. obustronne obniżenie czułości słuchu, które nie powoduje upośledzenia społecznej wydolności słuchu. Rozpoznano wówczas w obrębie górnych dróg oddechowych zmiany o charakterze przewlekłego prostego stanu zapalnego błony śluzowej gardła i krtani, które nie figurują w obowiązującym wykazie chorób. Nie stwierdzono na podstawie przeprowadzonych badań również zespołu wibracyjnego oraz zmian chorobowych, charakterystycznych dla zawodowej zaćmy. Również w wydanych na skutek odwołania skarżącego orzeczeniach lekarskich z dnia 19 kwietnia 2004 r., Instytut Medycyny Pracy w S. orzekł o braku podstaw do rozpoznania chorób zawodowych. Orzekające zatem w niniejszej sprawie zespoły lekarskie stwierdziły, że cechy rozpoznanych u Włodzimierza Kafla schorzeń wskazują na inne niż zawodowe przyczyny tych schorzeń. Zarówno [...] Ośrodek Medycyny Pracy w K., jak i Instytut Medycyny Pracy w S. po przeprowadzonych badaniach orzekły o braku podstaw do rozpoznania chorób zawodowych, uzasadniając dlaczego rozpoznane u pacjenta schorzenia nie są chorobą zawodową w rozumieniu przepisów. W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy administracyjne odmawiając uznania u skarżącego choroby zawodowej, prawidłowo uznały te orzeczenia lekarskie za wiarygodne i wyczerpujące, opierając na nich swoje rozstrzygnięcia o braku choroby zawodowej, a wydane w niniejszej sprawie opinie biegłych są jednoznaczne i wzajemnie spójne, nie budzą wątpliwości. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że postępowanie poprzedzające wydanie decyzji administracyjnych zostało przeprowadzone prawidłowo, a decyzje oparte zostały na opiniach lekarskich zawierających przekonywujące uzasadnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w sprawie naruszenia prawa przez organ orzekający i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.) skargę – jako nieuzasadnioną – oddalił. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł W. K., zaskarżając go w całości i opierając skargę kasacyjną na: 1. zarzucie naruszenia przepisów prawa materialnego tj. §10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 roku w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. 83.65.294 ze zm.), poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie; 2. zarzucie naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a ) art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie; b) art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1§1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269), poprzez przyjęcie, że Wojewódzki Sąd Administracyjny jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną; c) art. 145§1 pkt 1 c p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, mimo, że postępowanie przed organem administracji publicznej cechowało naruszenie art. 6, art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. W oparciu o wskazane zarzuty występujący w imieniu skarżącego pełnomocnik wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie; 2) w przypadku uznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, iż brak jest naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uchylenie decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] oraz decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] 3) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Uzasadniając powyższą kasację wskazano, iż nie można się zgodzić z ustaleniami dokonanymi przez Sąd I instancji. Zdaniem autora kasacji opinie lekarskie mogą być uznane za lakoniczne, bowiem w orzeczeniach lekarskich, na których oparto zaskarżone decyzje, w odniesieniu do niewydolności narządu słuchu skarżącego, przyjęto zdawkowo, że obniżenie czułości słuchu nie powoduje upośledzenia społecznej niewydolności słuchu i w konsekwencji nie może być uznane z lekarskiego punktu widzenia za chorobę zawodową. Nie może budzić wątpliwości fakt, że skarżący był narażony na ponadnormatywny hałas w środowisku pracy. Ponadto niewątpliwe jest również, iż stan zdrowia skarżącego, w szczególności stan jego narządu słuchu, odbiega od przeciętnego stanu tego narządu występującego u osób w wieku skarżącego. Skarżący ze względu na występujące otępienie słuchu był przenoszony na inne stanowisko pracy w ramach Huty S., a ponadto ze względu za złe wyniki badań nie mógł zostać zatrudniony w firmie C. S.A. na stanowisku produkcyjnym. Zdaniem skarżącego musi budzić zastrzeżenia uznanie za prawidłową decyzji opartej wyłącznie na wskazanych orzeczeniach lekarskich. W ocenie skarżącego Sąd pierwszej instancji wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 3 § 1 p.p.s.a., oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 1§ 2 u.s.a. nie uwzględnił naruszenia przez organ administracji publicznej obowiązku wynikającego z art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., poprzez oparcie się wyłącznie na treści orzeczeń lekarskich bez dokonania ich oceny w świetle całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzuty skargi kasacyjnej nie mogą być uznane za zasadne, a tym samym skarga ta nie mogła zostać uwzględniona. Stwierdzić trzeba, iż Sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że w rozpoznawanej sprawie zastosowanie miały przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.). Wskazywał na to wprost § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Zgodnie z definicją choroby zawodowej, zawartą w § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 1983 r. za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Choroby zawodowe stwierdza inspektor sanitarny na podstawie orzeczenia jednostek właściwych do rozpoznawania chorób zawodowych oraz wyników dochodzenia epidemiologicznego. Takie dowody w sprawie o stwierdzenie choroby zawodowej nakazuje inspektorowi zgromadzić i ocenić § 10 ust. 1 rozporządzenia. Tylko wtedy, gdy orzeczenie lekarskie rozpoznaje chorobę zawodową, a dochodzenie epidemiologiczne wykazuje, że czynniki szkodliwe występowały w środowisku pracy, przesłanki wymagane do stwierdzenia choroby zawodowej należy uznać za spełnione. Zważywszy na powyższe nie może być uznany za zasadny przytoczony we wniesionej skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego tj. §10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 roku w sprawie chorób zawodowych poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji, gdy z akt sprawy wynikało, że mimo pracy w warunkach narażających na zachorowanie, dwie opinie uprawnionych organów nie stwierdzały występowania u skarżącego zmian wskazujących na istnienie jednostek chorobowych o jakich mowa w poz. 2, 4, 6, 14, 15 i 16 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik rozporządzenia. Zważywszy na to, że dla rozpoznania choroby zawodowej niezbędne jest wystąpienie jednocześnie dwóch przesłanek - pracy w warunkach narażających na zachorowanie (co w tym przypadku nie jest w sprawie kwestionowane) oraz stwierdzenia choroby zawodowej wymienionej w załączniku do rozporządzenia, to brak tej drugiej przesłanki nie pozwalał na stwierdzenie choroby zawodowej. Wskazanie w przepisach jednostek uprawnionych do stwierdzania choroby zawodowej powoduje, że gdy ich opinie nie stwierdzają istnienia choroby zawodowej, to brak jest podstaw do tego, aby jak wywodzi to kasacja "w świetle całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie" przyjąć inne rozpoznanie lekarskie, niż to które wynika z orzeczeń lekarskich. Zważywszy na powyższe nie można skutecznie zarzucić Sądowi pierwszej instancji, iż uchybił art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, czy też tego, że nie wywiązał się z obowiązku wynikającego z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1§1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269). Mając na względzie treść orzeczeń lekarskich wydanych w niniejszej sprawie oraz wymogi określone przepisami prawnymi mającymi w sprawie zastosowanie, to wbrew odmiennym wywodom kasacji Sąd pierwszej instancji zasadnie nie dopatrzył się uchybienia przez organy administracji dyspozycji przepisów art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. Swoje stanowisko w tym zakresie zresztą Sąd szczegółowo uzasadnił. W świetle powyższego nie mógł być uznany za zasadny także zarzut kasacji dotyczący naruszenia przepisu art. 145§1 pkt 1 c p.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie. Zważywszy na przedstawione wyżej okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzając brak zasadności zarzutów skargi kasacyjnej i nie stwierdzając nieważności postępowania przed Sądem pierwszej instancji na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił wniesioną skargę kasacyjną.