II OSK 1267/11

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-11-15

Skład orzekający: Zofia Flasińska, Bogusław Jażdżyk, Małgorzata Stahl

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy roboty budowlane polegające na rozbiórce istniejącego śmietnika i budowie nowego w innej lokalizacji, bliżej budynku mieszkalnego, stanowią remont, czy też samowolę budowlaną podlegającą nakazowi rozbiórki?
Ratio decidendi
Roboty budowlane polegające na rozbiórce istniejącego obiektu i budowie nowego w innej lokalizacji, nawet jeśli zbliżonej, nie mogą być uznane za remont w rozumieniu art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego, który definiuje remont jako odtworzenie stanu pierwotnego. Tego typu działania, jeśli wykraczają poza zakres zgłoszenia lub są wykonane bez wymaganego zgłoszenia, stanowią samowolę budowlaną podlegającą nakazowi rozbiórki na podstawie art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego, zwłaszcza gdy ich lokalizacja narusza przepisy techniczno-budowlane.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa dokonała rozbiórki starego śmietnika i wybudowała nowy, bliżej budynku mieszkalnego, a także dobudowała do niego pomieszczenie gospodarcze. Organy nadzoru budowlanego uznały te działania za samowolę budowlaną, ponieważ nowy śmietnik został usytuowany w odległości 1,5 m od ściany budynku mieszkalnego, naruszając przepisy techniczno-budowlane, a prace rozpoczęto przed upływem 30-dniowego terminu na zgłoszenie sprzeciwu. Spółdzielnia twierdziła, że były to roboty remontowe. WSA oddalił skargę Spółdzielni, a NSA oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Spółdzielni Mieszkaniowej [...] z siedzibą w W.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 15 listopada 2012 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Flasińska Sędziowie: sędzia del. WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) sędzia NSA Małgorzata Stahl Protokolant Anna Połoczańska po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej [...] z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 marca 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 2143/10 w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] z siedzibą w W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną Zaskarżonym wyrokiem z dnia 16 marca 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 2143/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej [...] z siedzibą w W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Warszawie, działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98. poz. 1071 ze zm.; dalej: k.p.a.) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej [...] z siedzibą w W. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy z [...] lutego 2004 r., nr [...] nakazującej Spółdzielni Mieszkaniowej dokonanie rozbiórki śmietnika wraz z pomieszczeniem gospodarczym wybudowanego na nieruchomości przy ul. A. w W., usytuowanego bezpośrednio przy ścianie budynku mieszkalnego wielorodzinnego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że na skutek interwencji J. D. mieszkańca lokalu nr [...] w budynku nr [...] położonym przy ul. A. (pismo z dnia 18 czerwca 2003 r.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził w dniu 11 lipca 2003 r. oględziny śmietnika zlokalizowanego przy budynku mieszkalnym wielorodzinnym w W. przy ul. A. W trakcie tych oględzin nie stwierdzono budowy ani remontu istniejącego śmietnika (osnowy śmietnikowej). Stwierdzono, że istniejący śmietnik zlokalizowany jest w odległości 2,0 m od północnej ściany szczytowej z oknami budynku. Zgodnie z oświadczeniem przedstawiciela Spółdzielni Mieszkaniowej śmietnik ten powstał w 1930 r. wraz z wybudowaniem budynku, a jego lokalizacja od tego terminu nie uległa zmianie. Stan faktyczny obiektu, jak i materiał zastosowany do jego budowy (cegła typowa dla budynku w tym regionie) nie budziła zastrzeżeń co do terminu wybudowania osłony śmietnikowej. Stwierdzono także, że odległość śmietnika od okna pokoju dziennego wynosi ok. 5 m. Pismem z dnia 7 sierpnia 2003 r. J. D. ponownie wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w którym wskazał, że w dniu 6 sierpnia 2003 r. zburzony został śmietnik, zaś fundamenty pod nowy śmietnik przesunięte zostały jeszcze bliżej budynku mieszkalnego. W związku z powyższym w dniu 3 września 2003 r. przeprowadzono oględziny budowy śmietnika osiedlowego, w trakcie których ustalono, że inwestor po zgłoszeniu do Wydziału Architektury Urzędu Dzielnicy Mokotów w dniu 30 lipca 2003 r. zamiaru rozbiórki starego śmietnika murowanego, który był w bardzo złym stanie technicznym (porozbijany) i zamiaru wybudowania nowego śmietnika w tych samych wymiarach z takiej samej szarej cegły usytuowanego w tym samym miejscu rozpoczął prace budowlane. Stwierdzono następujące wymiary śmietnika: 4,10 x 3,90 x wys. ok. 2,50, wykonanie nowego fundamentu betonowego oraz muru pełnego z cegły szarej do wysokości średnio 1,60 m. Ustalono, że śmietnik znajduje się w odległości 1,50 m od ściany domu mieszkalnego wielorodzinnego. Do protokołu dołączono plan sytuacyjny potwierdzający lokalizację śmietnika i odległości od ściany budynku mieszkalnego oraz okien. W protokole znalazła się uwaga zgłoszona przez J. D., że stary śmietnik nie był w złym stanie technicznym i oddalony był od budynku mieszkalnego 2,00 m, a nie 1,5 m jak obecnie. W dniu 21 października 2003 r. przeprowadzono ponowne oględziny ww. obiektu, w trakcie których stwierdzono wybudowanie pomieszczenia wg oświadczenia inwestora gospodarczego, usytuowanego pomiędzy budynkiem mieszkalnym, a śmietnikiem w nieczynnym przejściu pomiędzy ww. obiektami o wym. 1,94 m x 1,54 m. Obiekt ten wybudowano poprzez wykonanie dwóch filarków przyległych do budynku mieszkalnego o wym. 25 cm x 22 cm i wys. 1,90 m. Stwierdzono, że nie przedstawiono zgłoszenia tych robót do organu administracji architektoniczno-budowlanej. Według oświadczenia inwestora obiekt powstał w okresie sierpień – wrzesień 2003 r. w okresie odbudowy śmietnika i stanowi część integralną śmietnika przeznaczoną na cele gospodarcze (przechowywanie narzędzi). Uznając, że usytuowanie obiektu pozostaje w sprzeczności z przepisami techniczno - budowlanymi, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. nakazał rozbiórkę przedmiotowego śmietnika oraz pomieszczenia gospodarczego. Rozpoznając odwołanie Spółdzielni Mieszkaniowej [...] z siedzibą w W. od powyższej decyzji Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Warszawie wskazał, że wprawdzie z akt sprawy wynika, że inwestor przy piśmie z dnia 23 lipca 2003 r. (data wpływu do organu 30 lipca 2003 r.) dokonał w Wydziale Architektury i Budownictwa Dzielnicy Mokotów m. st. Warszawy zgłoszenia "przebudowy istniejących śmietników", jednakże do prac przystąpiono na początku sierpnia 2003 r., a zatem przed upływem 30-dniowego terminu przewidzianego w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. Co więcej, wykonane roboty budowlane nie odpowiadają treści dokonanego zgłoszenia - powstał nowy obiekt (tj. śmietnik wraz z pomieszczeniem gospodarczym), usytuowany w innym miejscu niż istniejące uprzednio miejsce do gromadzenia odpadów stałych. W świetle powyższego słusznie organ pierwszej instancji zakwalifikował przedmiotowy obiekt jako samowolę budowlaną i podjął czynności wyjaśniające na podstawie art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego w celu ustalenia, czy istnieje możliwość zalegalizowania wykonanych prac. Organ odwoławczy uznał, że legalizacja spornego obiektu nie jest możliwa, albowiem jego usytuowanie pozostaje w sprzeczności z przepisami techniczno-budowlanymi, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Z zapisów protokołu oględzin obiektu z dnia 21 października 2003 r. wynika, że przedmiotowy śmietnik usytuowany jest w odległości 1,50 m od ściany zewnętrznej z otworami okiennymi budynku mieszkalnego, natomiast dobudowane do niego pomieszczenie gospodarcze stanowiące jego integralną część przylega bezpośrednio do ściany budynku mieszkalnego. W rezultacie doszło do naruszenia § 23 ust. 1 ww. rozporządzenia. Powyższa decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2010 r. została zaskarżona przez Spółdzielnię do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze Spółdzielnia zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego i art. 5 w zw. z art. 61 Prawa budowlanego, a także naruszenie art. 77 § 1, art. 7 i art. 12 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku oddalającym skargę wskazał, że organy nadzoru budowlanego w sposób prawidłowy zastosowały w niniejszej sprawie art. 49b Prawa budowlanego. Przepis ten znajduje zastosowanie w przypadku budowy obiektu budowlanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Za sytuację równoznaczną z budową bez wymaganego zgłoszenia uznaje się przypadek realizacji inwestycji wykraczającej poza przedmiot zgłoszenia, jak również przystąpienie do robót budowlanych przed upływem 30-dniowego okresu do zgłoszenia sprzeciwu, o którym mowa w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. W ocenie Sądu I instancji z zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności z zestawienia treści protokołów kontroli z dnia 11 lipca 2003 r. oraz z dnia 3 września 2003 r. wynika, że w niniejszej sprawie doszło do rozebrania istniejącego śmietnika i budowy zupełnie nowego obiektu budowlanego, niezgodnie z przedmiotem zgłoszenia dokonanego w piśmie z dnia 23 lipca 2003 r. W trakcie pierwszych oględzin ustalono, że przy budynku mieszkalnym wielorodzinnym posadowiony jest śmietnik zlokalizowany w odległości 2,0 m od północnej ściany szczytowej z oknami budynku oraz nie stwierdzono budowy ani remontu istniejącego śmietnika (osnowy śmietnikowej). Ustalono także, że śmietnik ten powstał w 1930 r. Natomiast w czasie oględzin przeprowadzonych w dniu 3 września 2003 r. ustalono wykonanie nowego fundamentu betonowego oraz muru pełnego z cegły szarej do wysokości średnio 1,60 m, jak również stwierdzono, że śmietnik znajduje się w odległości 1,50 m od ściany domu mieszkalnego wielorodzinnego. Do protokołu dołączono plan sytuacyjny potwierdzający lokalizację śmietnika i odległości od ściany budynku mieszkalnego oraz okien. Z treści zgłoszenia zawartego w piśmie z dnia 23 lipca 2003 r. wynika, że Spółdzielnia poinformowała o zamiarze przebudowy istniejących śmietników. Inwestor jednoznacznie zadeklarował, że nowe śmietniki będą postawione w tym samym miejscu, gdzie stoją obecne, ich ściany będą wybudowane z szarej cegły, a konstrukcja i kształt nie będą różnić się zasadniczo od istniejących. Sąd I instancji wskazał, że z powyższego wynika, że – wbrew treści zgłoszenia – Spółdzielnia dokonała rozbiórki istniejącego śmietnika i budowy nowego z jednoczesną zmianą jego lokalizacji. W świetle poczynionych ustaleń nie wzbudza wątpliwości, że obiekt śmietnikowi został zlokalizowany o 0,5 m bliżej ściany budynku mieszkalnego w stosunku do poprzednio istniejącego. Niezależnie zatem od dokładnych wymiarów śmietnika jego bryła zlokalizowana została w innym miejscu, tj. bliżej ściany budynku mieszkalnego, niż śmietnik poprzednio istniejący. Ponadto z akt postępowania administracyjnego wynika, że inwestor przystąpił do prac budowlanych przed upływem 30 dni na ewentualne zgłoszenia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, zgodnie z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. Sąd I instancji przyjął, że powyższe okoliczności uzasadniały zastosowanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego art. 49b Prawa budowlanego. Zgodnie z ust. 1 tego artykułu właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Sąd wyjaśnił, że wbrew twierdzeniom skarżącej organy rozważyły możliwość legalizacji spornego obiektu, albowiem dokonały ustaleń w zakresie możliwości zastosowania art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego. Przepis ten umożliwia legalizację budowy, o której mowa w art. 49b ust. 1, jednakże wyłącznie w przypadku, gdy jest ona zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych. Dopiero spełnienie przesłanek określonych w tym przepisie umożliwia organowi nadzoru budowlanego prowadzenie postępowania legalizacyjnego. Sąd Wojewódzki argumentował w uzasadnieniu wyroku, że w rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że sporny śmietnik zlokalizowany został w odległości 1,5 m od ściany budynku mieszkalnego z oknami. Tymczasem zgodnie z § 23 zdanie pierwsze rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, odległość miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe powinna wynosić co najmniej 10 m od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi oraz co najmniej 3 m od granicy z sąsiednią działką. W przypadku przebudowy istniejącej zabudowy, ww. odległości mogą być wprawdzie pomniejszone, jednak nie więcej niż o połowę i w dodatku po uzyskaniu opinii państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego (§ 23 ust. 2 rozporządzenia). W rezultacie wybudowany śmietnik – zdaniem Sądu I instancji - narusza przepisy techniczno-budowlane, co uniemożliwia jego legalizację. W konsekwencji niezasadny jest zarzut Spółdzielni wskazujący na nierozważnie możliwości legalizacji spornego obiektu, skoro organy ustaliły w sposób niewątpliwy niespełnienie przesłanek z art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego, w związku z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych. Sąd I instancji wskazał, że w świetle poczynionych ustaleń niezasadne są także twierdzenia skarżącej, że sprawa nie dotyczyła nowego obiektu, a istniejącego, natomiast roboty budowlane związane były z remontem, a nie budową nowoprojektowanej altany śmietnikowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił również zarzutu Spółdzielni, że organy nadzoru budowlanego, powołując się na sprzeczność lokalizacji obiektu (śmietnika) z przepisami techniczno-budowlanymi, w kontekście jego odległości od okien i drzwi w budynkach z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi, pominęły fakt pierwotnego usytuowania tegoż obiektu. Odnosząc się do tego zarzutu Sąd podkreślił, że organy nadzoru budowlanego nie prowadziły postępowania w sprawie obiektu wybudowanego w roku 1930, lecz w sprawie zupełnie nowej inwestycji, której legalność należało oceniać według przepisów obowiązujących w dacie realizacji nowej budowy. Czynności organów nie dotyczyły zatem budowy poprzedniego, rozebranego śmietnika. Sąd I instancji nie podzielił także argumentacji skarżącej dotyczącej rozbiórki jedynie części obiektu nieobjętego zgłoszeniem – w tym przypadku pomieszczenia gospodarczego. Brak możliwości legalizacji – w ocenie Sądu - odnosi się bowiem zarówno do wspomnianego pomieszczenia gospodarczego, nieobjętego w ogóle zgłoszeniem inwestora, jak i śmietnika, którego realizacja również odbyła się z przekroczeniem zakresu zgłoszenia. Sąd I instancji przyjął wbrew zarzutom skargi, że organy w niniejszej sprawie podjęły wszelkie kroki niezbędne w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Wyczerpująco zebrały, rozpatrzyły i oceniły cały materiał dowodowy zgodnie z treścią art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., natomiast uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] z siedzibą w W., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Zaskarżonemu wyrokowi Spółdzielnia zarzuciła: 1/ naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134 § 1 i art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej powoływanej jako p.p.s.a.) poprzez rozpoznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sprawy w granicach zarzutów i wniosków oraz podstaw prawnych przedstawionych w skardze, a nie w granicach danej sprawy, co w konsekwencji spowodowało nieuwzględnienie skargi i jej oddalenie; 2/ naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a., w zw. z art. 1 § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych poprzez niewłaściwą realizację funkcji kontrolnej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyniku, czego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie naruszył art. 7 i 77 § 1 oraz nie dostrzegł naruszenia tych przepisów postępowania przez organy administracji publicznej. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej do pierwszego z przedstawionych zarzutów wskazano, że w rozstrzygnięciu sprawy Sąd I instancji ograniczył się do zbadania zasadności nakazania rozbiórki obiektu wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia, pomijając zasadność zweryfikowania samego stanowiska organu co do faktycznej konieczności wymagania zgłoszenia remontu altany śmietnikowej i wykonania pomieszczenia gospodarczego. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd stanął na stanowisku, że organy nadzoru budowlanego w sposób prawidłowy zastosowały w niniejszej sprawie art. 49b Prawa budowlanego. Zdaniem kasatora poza oceną Sądu I instancji pozostała okoliczność wybudowania niezależnie, oddzielnie od siebie, najpierw altany śmietnikowej (protokół z dnia 3 września 2003 roku) i pomieszczenia gospodarczego (protokół z dnia 21 października 2003 roku). Poza badaniem Sądu pozostała także okoliczność, że budowa altany śmietnikowej w miejscu niepublicznym nie wymagała zgłoszenia właściwemu organowi. Podobnie poza ustaleniem Sądu pozostała definicja remontu wskazana w Prawie budowlanym (art. 3 pkt 8), zgodnie z którą remont to odtworzenie stanu pierwotnego, a nie bieżąca konserwacja. Odnośnie postawionych w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej zarzutów, autor skargi kasacyjnej wskazał, że kontrolowana przez Sąd decyzja, wydana została z naruszeniem art. 49b Prawa budowlanego, a prowadzone postępowanie przed jej wydaniem naruszało wskazane w skardze kasacyjnej przepisy art. 77 § 1 i 7 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dokonał kontroli działania organów administracji publicznej w aspekcie uregulowań zawartych w tych przepisach, które dotyczą obowiązku organu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W ocenie autora skargi kasacyjnej Sąd błędnie przyjął za własne ustalenia organu w zakresie zmiany miejsca położenia altany śmietnikowej. Okoliczność ta nie znajduje oparcia w aktach sprawy. Szkic sytuacyjny potwierdzający obecne położenie altany śmietnikowej został wykonany przy protokole oględzin obiektu z dnia 3 września 2003 r. Nie ma innej dokumentacji technicznej (szkicu sytuacyjnego), wykonanej przez uprawniony organ, wskazującej na wcześniejsze, inne faktyczne umiejscowienie altany śmietnikowej. W tym zakresie nie można uznać za wystarczające odwołanie się jedynie do zapisu w protokole oględzin z dnia 11 lipca 2003 r., nie wskazującego na sposób dokonywania pomiaru odległości. Argumentowano w skardze kasacyjnej, że brak jest przesłanek do zakwalifikowania remontu altany śmietnikowej wybudowanej na nieruchomości przy ul A. w W. jako samowoli budowlanej. Akta sprawy nie pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie zmiany jej faktycznego pierwotnego położenia. Tym samym brak jest podstaw do analizowania przesłanek z art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane w zakresie zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz naruszeń przepisów, w tym techniczno-budowlanych. Artykuł 77 § 1 i 7 k.p.a. określają zasadę oficjalności postępowania dowodowego oraz zasadę prawdy obiektywnej. Z zasad tych wynika obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych ze sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej powoływana jako p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w treści art. 183 § 2 p.p.s.a., a tym samym przedmiotowa skarga mogła być rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny wyłącznie w zakreślonych w niej granicach. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna rozpatrywana w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie. Przedstawione w podstawach kasacyjnych zarzuty dotyczą naruszenia przepisów postępowania, choć w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor przywołuje również przepisy prawa materialnego, które – jak należy rozumieć – również naruszył Sąd I instancji, tj. art. 3 pkt 8 i art. 49b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Autor skargi kasacyjnej nie wskazał jednak, czy Sąd I instancji dokonał naruszenia przepisów prawa materialnego przez ich błędną wykładnię, czy też niewłaściwe zastosowanie. Zgodnie z regulacją zawartą w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu przepisów postępowania, jeśli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej zarzuca, że Sąd I instancji ograniczył się do rozpoznania sprawy w granicach zarzutów i wniosków oraz podstaw prawnych przedstawionych w skardze, a nie w granicach sprawy, czym Sąd naruszył art. 134 § 1 i art. 151 p.p.s.a. Podniesiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że Sąd I instancji pominął zasadność zweryfikowania stanowiska organu co do faktycznej konieczności wymagania zgłoszenia remontu altany śmietnikowej i wykonania pomieszczenia gospodarczego. Zarzut ten nie jest jednak zasadny. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku szczegółowo odniósł się do stanu faktycznego i prawnego sprawy wskazując dlaczego w ocenie tego Sądu prawidłowa jest zaskarżona decyzja o nakazie rozbiórki. Te ustalenia Sądu I instancji należy podzielić. Przede wszystkim Sąd zasadnie przywołał art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego, zgodnie z którym ilekroć w ustawie jest mowa o remoncie - należy przez to rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Skoro akta administracyjne wskazują, że w sprawie inwestor dokonał rozbiórki starej wiaty śmietnikowej (śmietnika) i wybudowania nowej o pół metra bliżej ściany budynku mieszkalnego, to wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie brak jest podstaw do przyjęcia, że Spółdzielnia wykonała remont istniejącej od 1930 r. wiaty śmietnikowej. Przytoczona definicja remontu wskazuje bowiem, że przez remont należy rozumieć wykonanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego. Przez odtworzenie stanu pierwotnego z całą pewnością nie można przyjąć wykonania obiektu budowlanego w innym miejscu, co zaistnieje także wtedy, gdy zmienia się lokalizacja choćby jednej ze ścian zewnętrznych obiektu budowlanego. Powyższe oznacza, że wykonanych robót budowlanych nie można było zakwalifikować jako remontu. Autor skargi kasacyjnej zarzuca Sądowi I instancji, że budowa wiaty śmietnikowej w miejscu niepublicznym nie wymagała konieczności zgłoszenia właściwemu organowi. Niemniej jednak w skardze kasacyjnej nie wskazano przepisu z którego to twierdzenie wywiedziono, nie podano również, czy Sąd I instancji przepis ten naruszył. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej zgłoszenia wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki (art. 30 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego). Prawo budowlane nie zwalania z obowiązku dokonania zgłoszenia budowy wiaty w miejscu niepublicznym W skardze kasacyjnej podniesiono, że poza oceną Sądu I instancji pozostała okoliczność wybudowania niezależnie od siebie wiaty śmietnikowej i pomieszczenia gospodarczego. Tymczasem w uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji podniósł, że w sprawie brak możliwości legalizacji odnosi się zarówno do wybudowanego pomieszczenia gospodarczego wykonanego bez dokonania zgłoszenia, jak i wiaty śmietnikowej wykonanej z przekroczeniem zakresu zgłoszenia, jak i przed upływem 30-dniowego terminu do zajęcia stanowiska przez organ administracji architektoniczno-budwolanej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przywołany zarzut skargi kasacyjnej nie jest zasadny, gdyż na co wskazano wyżej Sąd I instancji rozpoznał skargę w granicach sprawy, prawidłowo odnosząc się wszystkich istotnych jej aspektów, jak również odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów. Wskazać dalej należy, że nie są również zasadne zarzuty skargi kasacyjnej przywołane w punkcie drugim petitum skargi. Autor skargi kasacyjnej podniósł, że Sąd I instancji błędnie przyjął za własne ustalenia organu w zakresie zmiany miejsca położenia wiaty śmietnikowej. Odnosząc się tych zarzutów podnieść trzeba, że w aktach sprawy znajdują się trzy protokoły z oględzin spornej wiaty śmietnikowej. W pierwszym z nich wskazano, że przy budynku mieszkalnym wielorodzinnym posadowiony jest śmietnik zlokalizowany w odległości 2,0 m od północnej ściany szczytowej z oknami budynku oraz nie stwierdzono budowy ani remontu istniejącego śmietnika (osnowy śmietnikowej). Ustalono także, że śmietnik ten powstał w 1930 r. (protokół z dnia 11 lipca 2003 r.). Natomiast w czasie oględzin przeprowadzonych w dniu 3 września 2003 r. ustalono wykonanie nowego fundamentu betonowego oraz muru pełnego z cegły szarej do wysokości średnio 1,60 m, jak również stwierdzono, że śmietnik znajduje się w odległości 1,50 m od ściany domu mieszkalnego wielorodzinnego z oknami (protokół z dnia 3 września 2003 r.). Do protokołu dołączono plan sytuacyjny potwierdzający lokalizację śmietnika i odległości od ściany budynku mieszkalnego oraz okien. Dodatkowo w protokole z 21 października 2003 r. organ potwierdził, że śmietnik znajduje się w odległości 1,5 m od ściany budynku, ponadto w protokole stwierdzono wykonanie pomieszczenia gospodarczego. Porównanie treści pierwszego i kolejnych protokołów wskazuje w sposób nie budzący wątpliwości, że Spółdzielnia rozebrała starą wiatę śmietnikową i wybudowała nową bliżej budynku mieszkalnego. Odległość opisanej wiaty od budynku zmniejszyła się z 2 do 1,5 m. We wszystkich czynnościach organu związanych z oględzinami śmietnika utrwalonych w opisanych protokołach uczestniczył przedstawiciel Spółdzielni i w trakcie oględzin nie zgłaszał żadnych zarzutów co do ustaleń poczynionych przez organ. Wartości dowodowej protokołu z 11 lipca 2003 r. nie mógł podważyć argument podniesiony w skardze kasacyjnej, że w protokole tym nie przedstawiono sposobu dokonywania pomiaru odległości. Ustalenie odległości dwóch obiektów budowlanych w opisanej sytuacji nie wymaga bowiem wiedzy specjalistycznej i trudno wymagać od organu, by przy tak prostej czynności opisywał szczegółowo w jaki sposób ustalał odległość wiaty śmietnikowej od budynku mieszkalnego. Ponadto wskazać należy, że w aktach administracyjnych znajdują się oświadczenia J. D. (mieszkańca budynku przy ul. A., który wnioskował do organu nadzoru budowlanego o wszczęcie postępowania w sprawie), które również potwierdzają, że inwestor wykonując nową wiatę śmietnikową przybliżył się o pół metra do ściany budynku mieszkalnego. Z tych względów przyjąć należy, że Sąd I instancji prawidłowo ustalił na podstawi akt sprawy, że sporna wiata śmietnikowa przynajmniej częściowo zmieniła położenie na działce. Z powyższych względów nie można przyjąć, że Spółdzielnia dokonała remontu istniejącej wiaty śmietnikowej, skoro akta administracyjne wskazują, że inwestor wykonał nową wiatę śmietnikową bliżej budynku mieszkalnego i dodatkowo pomiędzy budynkiem, a tą wiatą wykonał pomieszczenie gospodarcze. Dlatego też nie sposób przyjąć w niniejszej sprawie, że Sąd I instancji naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a., skoro organ wydając zaskarżoną decyzję ustalił prawidłowo zgodnie z art. 7 i 77 k.p.a. stan faktyczny sprawy. Skoro więc inwestor wykonał nową wiatę śmietnikową w innym miejscu z przekroczeniem zakresu dokonanego zgłoszenia, to zasadnie organy orzekły o jej rozbiórce w oparciu o art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego, gdyż legalizacja wiaty nie jest możliwa ze względu na przywołane w wyroku Sądu I instancji przepisy techniczno-budowlane, których zastosowania w sprawie Spółdzielnia w skardze kasacyjnej nie zakwestionowała. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o postanowienia art. 184 p.p.s.a., orzekł jak sentencji w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło