II OSK 1271/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Plucińska - Filipowicz ( spr. ) Sędziowie Sędzia NSA Jacek Hyla Sędzia NSA Bożena Walentynowicz Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] w Rzeszowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 31 stycznia 2006 r. sygn. akt [...] w sprawie ze skargi W. B. i J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 6 sierpnia 2003 r. nr [...[ w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie, 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 31 stycznia 2006 r. sygn. akt [...] po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. B. i J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 6 sierpnia 2003 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia 2 maja 2003 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie nowoprojektowanej ulicy wraz z uzbrojeniem - uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą. W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji podał, że skarga jest zasadna jednakże z przyczyn, które Sąd uwzględnił z urzędu. Strony podnosiły w skardze zarzut niezgodności z obowiązującymi przepisami prawa w zakresie ochrony środowiska i dostosowania do wymogów Unii Europejskiej, jak też oparcie rozstrzygnięcia na opinii o oddziaływaniu na środowisko sporządzonej w 1998 r. a więc w ocenie stron nieaktualnej, a także niezawiadomienie o postępowaniu zakończonym postanowieniem Wójta Gminy K. z dnia 9 lipca 2002 r. Sąd natomiast z urzędu analizując akta administracyjne zauważył, iż wykaz właścicieli i władających nieruchomościami wskazuje na to, że władającym nieruchomością nr [...] położoną w T. jest M. W., a właścicielką A. C. z P. Działania podejmowane w celu ustalenia danych tych osób wykazały, że nie żyją. Prezydent Miasta Rzeszowa ustanowił przedstawiciela w trybie art. 34 ( 2 kpa, a postanowienie w tym zakresie podpisał zastępca dyrektora wydziału i istnieją uzasadnione wątpliwości co do skuteczności tej czynności, gdyż brak w aktach upoważnienia Prezydenta Miasta Rzeszowa do działania w jego imieniu. Sąd uznał, że jest w sprawie bezsporne, iż decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem art. 145 ( 1 pkt 4 kpa, bowiem strona bez własnej winy nie brała udziału w prowadzonym postępowaniu, skutkującym możliwością wznowienia postępowania. W tej sytuacji stosownie do art. 119 pkt 1 ppsa sprawa mogła być rozpoznana w trybie uproszczonym. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł [...] w Rzeszowie, reprezentowany przez radcę prawnego B. N., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na obrazie art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej "ppsa", w związku z art. 145 ( 1 pkt 1 lit. b i art. 119 pkt 1 ppsa, poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnosi się, że Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że w sprawie stroną powinni być spadkobiercy po władającym nieruchomością nr [...] w T. - M. W., gdyż władanie nie jest prawem i nie podlega dziedziczeniu przez spadkobierców. Również co do właścicielki gruntu A. C. nie zachodzą okoliczności określone w art. 145 ( 1 pkt 4 kpa. Ani A. C., ani też jej spadkobiercy nie zgłosili staroście w myśl art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027/ zmian dotyczących ewidencji, m. in. dotyczących właściciela gruntu, miejsca zamieszkania, w ustawowym terminie 30 dni, nie można zatem uznać braku winy strony, która nie brała udziału w postępowaniu stosownie do art. 145 ( 4 kpa, gdyż "Uniemożliwili oni organowi I instancji określenie stron postępowania". Organ podejmował działania zmierzające do ustalenia stron, jednakże wobec braku niezbędnych danych udział A. C. lub jej spadkobierców okazał się niemożliwy. Należy zauważyć przy tym, że to wyłącznie strona, a nie organ czy też Sąd dysponuje uprawnieniem do żądania wznowienia postępowania z przyczyn określonych w art. 145 ( 1 pkt 4 kpa, zaś w sprawie wniosek taki nie został złożony. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Przyjmując, że zaskarżona decyzja została wydana w warunkach uzasadniających przyjęcie, iż zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania, Sąd pierwszej instancji wydał zaskarżony wyrok w jednoosobowym składzie w trybie uproszczonym, opierając się na przepisie art. 119 pkt 1 ppsa. W skardze kasacyjnej kwestionuje się właśnie takie postępowanie Sądu twierdząc, że został naruszony art. 119 pkt 1 ppsa a także art. 135 kpa obligujący sąd administracyjny do stosowania przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Naruszenia tych przepisów strona dopatruje się w tym, że Sąd błędnie uznał, iż zaskarżona decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji liniowej jest dotknięta wadą, o której mowa w art. 145 ( 1 pkt 4 kpa, a w konsekwencji orzekł o uchyleniu decyzji organów pierwszej i drugiej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpatrującym skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie stwierdza, że niewłaściwie powołano jako podstawę zaskarżenia art. 135 ppsa, gdyż ma on zastosowanie w innych przypadkach, a to takich, kiedy kontroli administracyjnej podlegają nie tylko decyzja organu pierwszej i drugiej instancji, ale także inne akty wydane w granicach tej samej sprawy administracyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny podziela natomiast wyrażone w skardze kasacyjnej stanowisko, że w sytuacji, gdy organ administracji poczynił wszelkie wymagane oraz możliwe starania w celu ustalenia kręgu podmiotów, którym służy przymiot strony w sprawie, a także podjął środki do zapewnienia stronom udziału w postępowaniu administracyjnym, to rozpoznający skargi wniesione przez określone podmioty na przedmiotową decyzję sąd administracyjny nie powinien, biorąc pod uwagę z urzędu taką okoliczności, że jeszcze inne osoby /w nin. sprawie A. C. i M. W., lub ich ewentualni spadkobiercy/ w postępowaniu administracyjnym nie uczestniczyły. Jak to bowiem zasadnie zauważa się w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 ( 1 pkt 4 kpa może stanowić podstawę wszczęcia postępowania wznowieniowego w zasadzie wyłącznie na wniosek osoby, którą pominięto bez jej winy w postępowaniu administracyjnym ogólnym /zwykłym/. Jeżeli więc osoba uprawniona takiego wniosku nie złoży, to oczywiste jest, iż postępowanie wznowieniowe nie będzie mogło się toczyć. W tej sytuacji niewłaściwie został zastosowany w sprawie tryb uproszczony, co jak to słusznie wskazuje się w skardze kasacyjnej, stanowi naruszenie art. 119 pkt 1 ppsa. Błędnie też orzeczono, ze względu na uznanie przez Sąd pierwszej instancji zaistnienia przesłanki wznowieniowej, o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Mając na uwadze powyższe należało orzec jak w sentencji wyroku z mocy art. 185 ( 1 ppsa. Z uwagi na to, że zaskarżony wyrok został wydany po rozpoznaniu skarg mających w sprawie interes prawny osób, których nieruchomości sąsiadują z terenem przewidzianym pod przedmiotową inwestycję, korzystających z przysługującego im ustawowego prawa do określonego środka prawnego, Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że zachodzi określona w art. 207 ( 2 ppsa podstawa do odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrok niniejszy ma ten skutek, że Sąd pierwszej instancji ponownie rozpatrzy sprawę w zwykłym trybie.