II OSK 1282/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie sędzia NSA Jacek Chlebny sędzia del. NSA Wiesław Morys (spr.) Protokolant Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 marca 2008 r. sygn. akt VIII SA/Wa 525/07 w sprawie ze skargi I. L., K. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zobowiązania do wykonania urządzeń zapobiegających wyrządzaniu szkód przez spływające wody deszczowe oddala skargę kasacyjną Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę I. L. i K. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu z dnia [...] lipca 2007 r. utrzymującą w mocy decyzję tegoż Kolegium z dnia [...] czerwca 2007 r. o odmowie wznowienia postępowania zakończonego jego decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Radomia z dnia [...] maja 2002 r. nakładającą na nich obowiązek wykonania na posesji przy ul. [...] w R. urządzeń zapobiegających szkodom, zapewniających przyjęcie wód opadowych z utwardzonego terenu posesji, zabezpieczających przed spływem wód opadowych na tereny sąsiednie i odprowadzających te wody poprzez przyłączenie urządzeń do istniejącej kanalizacji. Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym: obecnie kontrolowane postępowanie administracyjne zostało zainicjowane wnioskiem skarżących z dnia 11 czerwca 2007 r. o wznowienie postępowania, opartym o podstawę uregulowaną w przepisie art.145 § 1 pkt 5 k.p.a. Jako nowe dowody wskazali oni dołączone do ich pisma z dnia 27 maja 2002 r.: "operat z maja 1995 r. wyceny nieruchomości położonej przy ul. [...] w R. i oświadczenie A. W. z dn. 29.03.2002 r.", z których jednak, wedle ich twierdzeń, organy nie skorzystały. Decyzją z [...] czerwca 2007 r. odmówiono wznowienia postępowania wskazując, iż podane wyżej nowe dowody były już rozpatrywane przez organ w ramach postępowania o wznowienie postępowania zakończonego tą samą decyzją dotychczasową, a wszczętego na skutek wniosku skarżących z dnia 26 czerwca 2003 r. Zatem w ocenie Kolegium zachodziła powaga rzeczy osądzonej, stąd ponowne wznowienie postępowania na tej samej podstawie jest niedopuszczalne. Organ ten ustalił, iż zapadłą po wznowieniu postępowania (na skutek wspomnianego żądania z dnia 26 czerwca 2003 r.) decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Radomiu odmówiło uchylenia decyzji z dnia [...] lipca 2002r. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją tegoż Kolegium z dnia [...] kwietnia 2004 r. z powodu uznania, że oferowane dowody nie odpowiadają przesłankom z art.145 § 1 pkt 5 k.p.a., gdyż bądź nie istniały w dacie wydania decyzji, bądź były znane organowi orzekającemu. Skargę na decyzję z dnia [...] kwietnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wyrokiem z dnia 30 listopada 2005 r. (sygn. akt IV SA/Wa 359/04), zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 marca 2008 r. (sygn. akt II OSK 774/06) oddalił skargę kasacyjną od tegoż orzeczenia. W motywach obecnie zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organu, wedle którego dowody wskazane przez skarżących we wniosku z dnia 11 czerwca 2007 r. objęte były poprzednim postępowaniem o wznowienie, w którym uznano, że nie są tymi, o jakich mowa w art.145 § 1 pkt 5 k.p.a. Ponowne powołanie się zatem na nie uznał za niedopuszczalne, a w konsekwencji jako niedopuszczalne przedmiotowo ocenił wznowienie postępowania, co trafnie skutkowało wydaniem decyzji o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego. Co prawda, jak zaakcentował Sąd, organ dokonał oceny charakteru zgłoszonych dowodów, do czego na tym etapie postępowania nie był uprawniony, wszak jego zdaniem nie miało to wpływu na wynik sprawy, gdyż w efekcie podjęte rozstrzygnięcie okazało się zgodne z prawem. Dlatego nie uwzględnił zarzutów skargi podtrzymującej twierdzenie, iż organy orzekające w dotychczasowym postępowaniu nie zapoznały się ze wskazanymi dwoma dowodami, czego miało dowodzić pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu skierowane do Prokuratury Rejonowej w Radomiu z dnia 17 maja 2004 r. Jako podstawę prawną wyroku przywołał ten Sąd przepis art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej zwanej Ppsa. Dla porządku należy dodać, że decyzja dotychczasowa, tj. decyzja z dnia [...] lipca 2002 r. była zaskarżona do sądu administracyjnego, lecz postępowanie ze skargi na nią zostało umorzone postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2007 r. (sygn. akt VIII SA/Wa 9/07) z powodu jego niepodjęcia w okresie 3 lat od zawieszenia postępowania. W skardze kasacyjnej I. L. wskazując na podstawę naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art.174 pkt 2 Ppsa), a to: - art. 145 pkt 1 lit. c Ppsa polegające na nieuchyleniu decyzji objętej skargą, mimo, że uchybiała ona art.145 § 1-3, bowiem organ winien był wydać postanowienie o wznowieniu postępowania, gdyż odmowa wznowienia może nastąpić w razie uchybienia terminu do złożenia podania o wznowienie, co w sprawie nie miało miejsca, - art.145 pkt 1 lit. c Ppsa, polegające na oddaleniu skargi, mimo, że zaskarżona decyzja opierała się na ustaleniach faktycznych sprzecznych z materiałem dowodowym, w szczególności w zakresie treści wniosku o wznowienie postępowania z dnia 24 czerwca 2003 r., w którym nie powołano dowodów wskazanych we wniosku z dnia 11 czerwca 2007 r., - art.141 § 4 Ppsa poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku z uwzględnieniem dowodów, które nie zostały w sprawie przeprowadzone, domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, przy uwzględnieniu kosztów postępowania. W jej motywach wyrażony został pogląd, wedle którego organy administracyjne orzekające w sprawie wadliwe odmówiły wznowienia postępowania badając merytorycznie wniosek w tej materii. Tymczasem jest to zabieg nieuprawniony, bo może on mieć miejsce wyłącznie w postępowaniu wznowionym, tj. po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Niedostrzeżenie tego uchybienia przez Sąd pierwszej instancji, a raczej przyjście nad nim do porządku, miało wpływ na wynik sprawy, gdyż uwzględnienie go winno spowodować stwierdzenie nieważności zapadłych decyzji. Poza tym zaakcentowano, że dokonane przez organy ustalenia faktyczne były błędne, bo w poprzednim wniosku o wznowienie postępowania nie powołano dowodów wskazanych we wniosku inicjującym postępowanie, w jakim wydano decyzje objęte skargą rozpoznaną zaskarżonym wyrokiem. Dokonując analizy treści wniosku z dnia [...] czerwca 2003 r. i sprecyzowanych pism w poprzedniej sprawie, autor skargi kasacyjnej wywiódł, iż eksponowane obecnie dowody mające stanowić podstawę wznowienia postępowania, nie były rozpoznawane do tej pory i nie stanowiły podstawy żadnego z zapadłych rozstrzygnięć. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna pozbawiona jest uzasadnionych podstaw. Rozpoznając skargę kasacyjną – po myśli art. 183 Ppsa – Naczelny Sąd Administracyjny czyni to w granicach zakreślonych przez ramy tego środka odwoławczego, biorąc pod rozwagę nieważność postępowania. Skarga kasacyjna została oparta na podstawie naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.174 pkt 2 Ppsa). Przy braku przesłanek nieważności postępowania, ta podstawa podlegała analizie w sprawie. W istocie podstawowym spornym zagadnieniem okazała się kwestia tego, czy dowody wskazane przez I. L. i K. L. we wniosku o wznowienie postępowania z dnia 11 czerwca 2007 r., jako tzw. dowody nowe, były już oferowane i stanowiły przedmiot poprzedniego wniosku (badania organu) z dnia 26 czerwca 2003 r. o wznowienie postępowania zakończonego tą samą decyzją dotychczasową, który zainicjował postępowanie załatwione decyzją ostateczną. Wyprzedzając rozważania w tej materii, należy stwierdzić, iż pozytywna odpowiedź na to pytanie winna skutkować wydaniem decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Wbrew bowiem wywodowi zawartemu w skardze kasacyjnej, tego rodzaju decyzja jest wydawana nie tylko w razie uchybienia terminu do wniesienia podania o wznowienie, ale także wówczas, gdy wznowienie jest podmiotowo lub przedmiotowo niedopuszczalne. W takiej sytuacji bowiem nie może dojść do badania przesłanek wznowienia, a więc wszczęcie postępowania jest wyłączone. Przeszkodą przedmiotową skutkującą decyzją odmawiającą wznowienia postępowania może być m.in. wskazanie jako podstaw wznowienia tych samych podstaw, które były już przedmiotem innego postępowania wznowieniowego rozstrzygniętego inną decyzją ostateczną, a dotyczącego tej samej decyzji dotychczasowej. Bowiem wydana decyzja w takiej sprawie dotknięta byłaby wadą nieważności z mocy art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Zasadą polskiej procedury administracyjnej (i nie tylko) jest jednokrotne rozpatrzenie tej samej sprawy, czyli sprawy tożsamej pod względem podmiotowym, przedmiotowym oraz opartej na tym samym stanie faktycznym i prawnym. Decyzja zasadzająca się na przepisie art.149 § 3 k.p.a. zapada wówczas, gdy okoliczności wyłączające wznowienie postępowania są oczywiste, nie wymagają szczególnej analizy, zwłaszcza w zakresie zasadności przesłanek wznowieniowych; te wszak są badane po wznowieniu postępowania postanowieniem opartym o przepis art. 149 § 1 k.p.a. Decyzja ta zapada po wstępnym badaniu wniosku i ma na celu niedopuszczanie do zbędnego wszczynania postępowania nadzwyczajnego. Podobną regulację zawiera zresztą przepis art.157 § 3 k.p.a., natomiast brak jej w odniesieniu do postępowania zwyczajnego. Nie ma przy tym znaczenia okoliczność czy poprzednio dowody te były merytorycznie badane i z jakim skutkiem, a więc czy organ je uwzględnił oraz im podobne kwestie, bo samo tylko ustalenie, że w obu sprawach powołano się na te same podstawy wznowieniowe jest wystarczające dla ustalenia tożsamości sprawy w tym zakresie. Zatem zarzut skargi kasacyjnej wskazany w podpunkcie a) jest chybiony. Odpowiedź na postawione wyżej pytanie co do tożsamości spraw - podstaw wznowieniowych w niniejszej sprawie i poprzedniej, jak wynika z akt, jest pozytywna, gdyż w obu sprawach powoływano się na te same dowody w ramach tej samej podstawy wznowieniowej. W postępowaniu wszczętym na skutek wniosku z dnia 26 czerwca 2003 r. skarżący wskazywali zarówno na operat z maja 1995 r., jak i oświadczenie A. W., w toku całego postępowania, nawet we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w wyniku którego zapadła decyzja z dnia [...] kwietnia 2004 r. utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2004 r. Stąd należy przyjąć, że dowody te były przedmiotem badania organu administracyjnego na obu szczeblach. Wszak jeszcze raz należy podkreślić, że owo badanie nie jest w tym miejscu istotne, bo przesłanką odmowy wznowienia jest powołanie się strony na te same dowody, czyli na tę samą przesłankę, co poprzednio. Dowody te zresztą wskazane były również w skardze na wspomnianą decyzję ostateczną, którą rozpoznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 359/04. Z tej przyczyny niepodobna było uznać zasadności zarzutu sformułowanego w podpunkcie b) skargi kasacyjnej. Słusznie bowiem Sąd pierwszej instancji przyjął niedopuszczalność wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] lipca 2002 r. i zaakceptował rozstrzygnięcie organu w tej materii. Nie doszło zatem do naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania administracyjnego. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada prawu, gdyż zawiera wszystkie wymagane elementy. Sąd administracyjny generalnie nie przeprowadza dowodów, nie jest bowiem powołany do wyjaśniania sprawy w tym aspekcie, a do oceny poprawności tego postępowania prowadzonego przez organy administracyjne w kontekście legalności kontrolowanych aktów czy czynności. Toteż zbędne było omawiane wszystkich dowodów zgromadzonych przez organ, zwłaszcza gdy Sąd pierwszej instancji wskazał, jakie dowody uznał za istotne dla wyniku sprawy. Te dowody przeprowadził organ administracyjny i wysnuł z nich poprawne wnioski. Dlatego ostatni zarzut skargi kasacyjnej okazał się również niezasadny. Mając powyższe okoliczności na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.184 Ppsa, orzekł jak w sentencji niniejszego wyroku.