II OSK 1289/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-02-09

Skład orzekający: Jerzy Stelmasiak, Barbara Adamiak, Tomasz Zbrojewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego, który nie zawiera wszystkich danych wymaganych przez art. 56 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim, może zostać pozostawiony bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., jeśli wnioskodawca nie zna lub nie jest w stanie uzyskać tych danych?
Ratio decidendi
Wniosek o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego, który nie zawiera wszystkich danych wymaganych przez art. 56 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim, nie może zostać pozostawiony bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., jeśli wnioskodawca nie zna lub nie jest w stanie uzyskać tych danych. W takiej sytuacji organ powinien rozpatrzyć wniosek merytorycznie po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego we własnym zakresie. Dane wymagane przez art. 56 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim, które nie mogą być łatwo uzupełnione przez wnioskodawcę, stanowią elementy materialnoprawne, a nie formalnoprawne wniosku.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D. Y. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych odmawiającą potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Ministra, uznając, że wniosek skarżącego nie zawierał braków uniemożliwiających jego rozpatrzenie, a organ odwoławczy wadliwie zastosował art. 138 § 2 k.p.a. Minister Spraw Wewnętrznych wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA błędną wykładnię przepisów dotyczących wymogów formalnych wniosku o potwierdzenie obywatelstwa polskiego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Ministra Spraw Wewnętrznych.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie Sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.) Sędzia del. NSA Tomasz Zbrojewski Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Ministra Spraw Wewnętrznych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 2665/13 w sprawie ze skargi D. Y. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz D. Y. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 6 lutego 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 2665/13 po rozpoznaniu sprawy ze skargi D. Y. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego, uchylił zaskarżoną decyzję. Wyrok zapadł w następującym stanie sprawy. Rozpoznając sprawę Sąd wskazał, że organ odwoławczy zdecydował o uchyleniu decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] stwierdzając, że wniosek o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego dotknięty jest brakami, które wykluczały rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty. Minister uznał, że obowiązkiem organu pierwszej instancji było wezwanie skarżącego do uzupełnienia tych braków w trybie przewidzianym przez art. 64 § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 64 § 1 k.p.a. jeżeli w podaniu nie wskazano adresu wnoszącego i nie ma możności ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych, podanie pozostawia się bez rozpoznania. Stosownie z kolei do treści art. 64 § 2 jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Do innych wymagań, o których mowa w art. 64 § 2 k.p.a. należy zaliczyć określenie żądania (art. 63 § 2 k.p.a.), podpis strony (art. 63 § 3 k.p.a.), dołączenie pełnomocnictwa, jeżeli strona działa przez pełnomocnika (art. 33 § 3 k.p.a.), a także wymagania przewidziane w przepisach szczególnych. Minister Spraw Wewnętrznych stwierdził, że szczególne unormowanie, rozszerzające katalog wymogów formalnych wniosku o potwierdzenie posiadania lub utraty obywatelstwa polskiego ponad wymogi wynikające z k.p.a. zawierają art. 56 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim (Dz.U. z 2012 r., poz. 161 ze zm.), dalej również ustawy o obywatelstwie. Stosownie do treści art. 56 ust. 1 ustawy o obywatelstwie wniosek o potwierdzenie posiadania lub utraty obywatelstwa polskiego zawiera dane osoby, której potwierdzenie dotyczy, i jej wstępnych do drugiego stopnia oraz informacje o istotnych okolicznościach niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego i prawnego. W myśl art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie dane cudzoziemca, małoletniego, wnioskodawcy, osoby lub wstępnych wymagane na podstawie art. 56 ust. 1 obejmują: 1) imię (imiona) i nazwisko; 2) nazwisko rodowe; 3) datę i miejsce urodzenia; 4) imię i nazwisko ojca; 5) imię i nazwisko rodowe matki; 6) płeć; 7) obywatelstwo; 8) stan cywilny; 9) numer PESEL, jeżeli został nadany. Zgodnie natomiast z art. 56 ust. 2 ustawy o obywatelstwie, osoba i podmiot występujący z wnioskiem o potwierdzenie posiadania lub utraty obywatelstwa polskiego są obowiązani dołączyć dokumenty potwierdzające dane i informacje zawarte we wniosku, chyba że uzyskanie tych dokumentów napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody. Sąd podkreślił, że w świetle art. 10 ust. 1, 2 i 3 ustawy o obywatelstwie polskim przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania w postępowaniu o potwierdzenie posiadania lub utraty obywatelstwa polskiego tylko, jeżeli ustawa o obywatelstwie stanowi inaczej. Nadto Sąd wskazał, że w określonych okolicznościach faktycznych sprawy, niektóre z danych wymaganych przez art. 56 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 (np. dane dotyczące dziadków wnioskodawcy) nie będą konieczne do potwierdzenia posiadania, bądź utraty obywatelstwa. W sytuacji natomiast, gdy wydanie prawidłowej decyzji w przedmiocie potwierdzenia posiadania lub utraty obywatelstwa polskiego możliwe jest bez podania przez wnioskodawcę wszystkich danych wynikających z treści art. 56 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie, nie sposób przyjąć, że niezamieszczenie zbędnych danych we wniosku stanowi brak uniemożliwiający nadanie podaniu prawidłowego biegu, a w konsekwencji, że istnieje prawna podstawa do wezwania do uzupełniania braków (do uzupełniania tych danych) w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Zdaniem Sądu nie można nie zauważyć, że osoba wnioskująca o potwierdzenie posiadania lub utraty obywatelstwa polskiego może nie znać wszystkich danych wymaganych przez art. 56 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie. Może także powstać sytuacja, w której strona nie dotrze do tych danych, nawet jeżeli przed złożeniem wniosku podejmie działania zmierzające do ich uzyskania. Mając to na uwadze, nie sposób zaakceptować, aby w praworządnym państwie dopuszczalne było zobowiązanie strony do uzupełnienia tych danych pod rygorem pozostawienia jej wniosku bez rozpoznania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że zobowiązanie nałożone na stronę postępowania w trybie art. 64 § 2 k.p.a. musi dotyczyć braków, które mogą być z łatwością usunięte. Z pewnością takiego kryterium nie spełniałoby żądanie uzupełnienia danych nieznanych stronie, których nie zdołała ona pozyskać pomimo dołożenia należytej staranności. Zobowiązanie organu naruszałoby w takiej sytuacji akcentowaną w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zasadę impossibilium nulla obligatio, w świetle której nikt nie może być zobowiązany do rzeczy niemożliwych. Tym samym nie można zaakceptować założenia, że takie zobowiązanie mogłoby być przedmiotem wezwania wystosowanego w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Sąd podkreślił, że argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jest także nie do pogodzenia z wydanym przez Ministra Spraw Wewnętrznych w ramach delegacji ustawowej zawartej w art. 58 ustawy o obywatelstwie rozporządzeniem z dnia 7 sierpnia 2012 r. w sprawie wzoru formularza wniosku o potwierdzenie posiadania lub utraty obywatelstwa polskiego (Dz.U. z 2012 r., poz. 925). Otóż redagując formularz wniosku o potwierdzenie posiadania lub utraty obywatelstwa polskiego, który stanowi załącznik do powołanego rozporządzenia, Minister Spraw Wewnętrznych przewidział, że wnioskodawca może nie posiadać wiedzy o wszystkich danych wymaganych w formularzu. W konsekwencji w punkcie nr 5 pouczenia zamieszczonego na str. 12 formularza wniosku wskazał, że "[...] W razie braku wiedzy co do określonych faktów należy wpisać – "NIEZNANE (...)". W konsekwencji przytoczonych wyżej argumentów, zdaniem Sądu, uznać należy, że brak było podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji w celu dokonania przez ten organ poprawności formalnej wniosku o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego i zastosowania trybu przewidzianego w art. 64 § 2 k.p.a. Wniosek ten zawiera wszystkie informacje o istotnych okolicznościach niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy. Te zaś wymogi, których wniosek nie spełnia nie uniemożliwiają nadania mu dalszego biegu. Tym samym Minister wadliwie orzekł w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. o uchyleniu zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Sąd wskazał, że wynikający z art. 56 ust. 1 ustawy o obywatelstwie obowiązek wskazania istotnych okoliczności niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego i prawnego, to obowiązek podania informacji o tych okolicznościach nie zaś obowiązek udowodnienia tych okoliczności. Brak dowodu potwierdzającego podane informacje może być brany pod uwagę tylko podczas merytorycznego rozpatrywania sprawy nie możne natomiast być kryterium oceny spełnienia przez wniosek wymogów formalnych. Po zwrocie akt sprawy wraz z odpisem prawomocnego orzeczenia organ drugiej instancji będzie zobowiązany do rozpatrzenia odwołania skarżącego od decyzji Wojewody. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję. Minister Spraw Wewnętrznych wniósł od wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając, na podstawie art. 173 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) wyrok w całości. Skargę kasacyjną oparł na zarzutach: I. Na podstawie art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1) naruszenie art. 3 § 1 oraz art. 133 § 1 i art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i przyjęcie przez WSA, że uzyskanie danych do których usunięcia zdaniem MSW skarżący powinien zostać wezwany są danymi, których skarżący nie jest w stanie pozyskać mimo dołożenia należytej staranności i jest to zobowiązanie niemożliwie do wykonania; oraz przez ustalenie, że skarżący podał we wniosku wszystkie dane i informacje o istotnych okolicznościach niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy a także, że podanie brakujących we wniosku danych nie jest niezbędne do wszczęcia postępowania i wydania decyzji w przedmiotowej sprawie- podczas gdy skarżący w żaden sposób nie wykazał braku możliwości uzyskania tych danych ani stwierdzenia takiego nie można wywieść z akt sprawy; nie podał we wniosku wszystkich danych i informacji o istotnych okolicznościach niezbędnych do ustalenia stan faktycznego i prawnego; dodatkowo Sąd nie ocenił dlaczego i nie wskazał konkretnie, podanie których danych jest niezbędne w przedmiotowej sprawie. Tym samym wydany wyrok nie odpowiada treści akt sprawy oraz występuje sprzeczność między treścią uzasadnienia a faktami wynikającymi z akt; 2) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ oraz art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 63 § 2 oraz 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267, zwanej dalej również: "k.p.a.") w zw. z art. 56 ust. 1 i 2 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim (Dz.U. z 2012 r. poz. 161, zwana dalej: "ustawa o obywatelstwie") poprzez przyjęcie przez WSA, że wniosek o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego nie zawiera braków formalnych, a przepisy art. 56 ust. 1 ustawy o obywatelstwie w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie nie stanowią wymogów przewidzianych w przepisach szczególnych, o których mowa w art. 63 § 2 k.p.a. a w konsekwencji uznanie braku podstaw do wezwania wnoszącego wniosek zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. do usunięcia braków formalnych, podczas gdy wniesione podanie nie zawiera wymaganych w art. 56 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie informacji i danych i w konsekwencji organ był zobowiązany do wezwania skarżącego do usunięcia braków; a tym samym skarga powinna podlegać oddaleniu; 3) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ oraz art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 10 ust. 1, 2 i 3 ustawy o obywatelstwie w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że art. 64 § 2 k.p.a. i wynikający z niego obowiązek wezwania do usunięcia braków jest wyłączony w niniejszej sprawie; 4) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ oraz art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 138 § 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że organ powinien orzec merytorycznie w sprawie podczas gdy złożony został wniosek zawierający braki formalne (tj. niezgodny z wymogami art. 56 ust. 1 i 2 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie, nie zawierający danych i informacji istotnych dla ustalenia stanu faktycznego i prawnego, które były niezbędne do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy) - a tym samym nie zostało skutecznie wszczęte postępowanie i organ I instancji nie posiadał wszystkich informacji wymaganych ustawą koniecznych do wyjaśnienia zakresu sprawy i mających wpływ na jej rozstrzygnięcie. II. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 56 ust. 1 i 2 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie – poprzez przyjęcie, iż przepisy te nie stanowią o wymogach formalnych wniosku o potwierdzenie lub utratę obywatelstwa polskiego, podczas gdy ich interpretacja nie pozostawia w tym zakresie wątpliwości a zwrot zawarty w art. 56 ust. 1 ustawy o obywatelstwie "wniosek zawiera" wprost wskazuje, że są to wymogi formalne podania (wniosku), a także poprzez uznanie, iż wystarczające do uznania kompletności wniosku nie spełniającego wymogów z ww. przepisów, jest oświadczenie strony o braku możliwości uzyskania danych i dokumentów bez potrzeby udowodnienia ewentualnie uprawdopodobnienia tych faktów. Wskazując na powyższe, w oparciu o art. 185 § 1 p.p.s.a. wnosił o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2) zasądzenie od skarżącego na rzecz Ministra Spraw Wewnętrznych kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną D. Y. wnosił o jej oddalenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Zarzut naruszenia art. 56 ust. 1 i 2 ustawy z 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim (Dz.U. z 2012 r. poz. 161 ze zm.) postawiony jako zarzut naruszenia przez błędną wykładnię przepisu prawa materialnego oraz jako zarzut naruszenia przepisów postępowania w powiązaniu z naruszeniem art. 64 § 2 i art. 63 § 2 k.p.a. nie jest zasadny. W zaskarżonym wyroku Sąd przeprowadził w pełni prawidłową wykładnię art. 56 ust. 1 i 2 w związku z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim oraz w powiązaniu z art. 63 § 2 i art. 64 § 2 k.p.a. Powołane przepisy należy interpretować w ten sposób, że wniosek o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego musi spełniać warunki formalne podania wynikające z przepisów ogólnych k.p.a., bez których postępowanie administracyjne na żądanie nie może zostać wszczęte, a sprawie nadany dalszy bieg. Podaniu nie można nadać biegu jeżeli nie zawiera imienia i nazwiska wnioskodawcy, nie zawiera wskazania imienia i nazwiska osoby, której dotyczy wniosek, jeżeli jest to inna osoba niż wnioskodawca, określenia żądania (art. 63 § 2 k.p.a.), podpisu (art.63 § 3 k.p.a.), pełnomocnictwa (art. 33 § 3 k.p.a.). W razie gdy podanie nie zawiera tych elementów podmiotowych oraz elementów przedmiotowych, organ obowiązany jest, zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. wezwać wnoszącego do ich uzupełnienia w ustawowym terminie. Dodatkowe wymagania formalne wniosku w odniesieniu do wnioskodawcy i ewentualnie innej osoby, której wniosek dotyczy wynikają z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim, który jest przepisem szczególnym w rozumieniu art. 63 § 2 k.p.a. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że sprawy o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego są sprawami, w których stosunek publicznoprawny obywatelstwa jest pochodną stanu cywilnego i stanu rodzinnego danej osoby, zatem podstawowe dane personalne wnioskodawcy (osoby, której dotyczy wniosek) muszą zostać w tym wniosku podane, aby organ mógł nadać mu dalszy bieg. Wnioskodawca, zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim, powinien oprócz swojego imienia i nazwiska podać: nazwisko rodowe, datę i miejsce urodzenia, imię i nazwisko ojca, imię i nazwisko rodowe matki, płeć, obywatelstwo, stan cywilny, numer PESEL, jeżeli został nadany. Pozostałe elementy wniosku o potwierdzenie obywatelstwa polskiego wskazane w art. 56 ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim, nie stanowią formalnych warunków wniosku w rozumieniu art. 64 § 2 k.p.a., lecz są to niezbędne informacje do ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego i wydania decyzji merytorycznej. Regulacja w art. 56 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim i regulacja w art. 63 § 2 k.p.a. daje podstawy do wyróżnienia elementów materialnoprawnych wniosku, które są unormowane w art. 56 ust. 1 ustawy o obywatelstwie i elementów formalnoprawnych wniosku, które są unormowane w art. 63 § 2 i 3 k.p.a. Elementy materialnoprawne stanowią potwierdzenie przesłanek merytorycznych do przyznania lub potwierdzenia określonego prawa wnioskodawcy. Ocena spełnienia wymogów materialnoprawnych wniosku powinna być dokonana podczas merytorycznego rozpatrzenia sprawy, w przeciwnym razie rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy nastąpiłoby w stadium wszczęcia postępowania, a pozostawienie bez rozpatrzenia sprawy zastąpiłoby jej merytoryczne rozstrzygniecie w formie decyzji. Należy w pełni podzielić stanowisko przyjęte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 listopada 2015 r. II OSK 454/14 (https:cbois.nsa.gov.pl) "Podkreślenia wymaga, iż przepisy art. 56 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim wskazują na obowiązek wnioskodawcy zebrania wymienionych w nich danych i informacji z należytą starannością i przedstawienia ich organowi we wniosku celem potwierdzenia swojego żądania. Z przepisów tych wynika, że wnioskodawca powinien podać we wniosku wszystkie znane mu dane i informacje, niezależnie od tego czy – w jego ocenie – są one istotne dla rozpoznania sprawy czy nie. To organ w oparciu o dane i informacje podane we wniosku ustala stan faktyczny sprawy i ocenia czy przedstawione dane personalne i informacje wraz z dokumentami potwierdzającymi je są wystarczające do wydania decyzji o potwierdzeniu posiadania obywatelstwa polskiego. Przepisy art. 56 ust. 1 i 2 ustawy o obywatelstwie polskim nakładają na wnioskodawcę obowiązek wskazania określonych danych i informacji oraz przedstawienia dokumentów potwierdzających te dane i informacje. Przepisy te nie znoszą jednak nałożonego na organ obowiązku podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Zarówno wnioskodawca, jak i organ powinni więc współdziałać w ustaleniu stanu faktycznego sprawy. W przypadku, gdy wnioskodawca nie poda we wniosku wszystkich wymaganych przez art. 56 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim danych i informacji, organ ma prawo wezwać go do uzupełnienia materiału dowodowego, chyba, że wnioskodawca podał, że nie zna i – pomimo podjętych starań – nie jest w stanie ustalić tych danych (np. wszystkich danych dalszych wstępnych). W takim wypadku organ powinien rozpatrzyć merytorycznie wniosek po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego we własnym zakresie i wydać decyzję. W przypadku, gdy wnioskodawca podał, że nie zna i – pomimo podjętych starań – nie jest w stanie ustalić wszystkich danych dotyczących jego wstępnych, organ nie może zastosować trybu przewidzianego w art. 64 § 2 k.p.a." W zaskarżonym wyroku Sąd w pełni prawidłowo dokonał oceny zastosowania art. 138 § 2 w związku z art. 64 § 2 k.p.a., wskazując na obowiązek rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu odwoławczym. W związku z tym nie są zasadne zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ i art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i w związku z art. 56 ust. 1 i ust. 2, art. 10 ust. 1, 2, 3 i art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie oraz art. 63 § 2, art. 64 § 2 i art. 138 § 2 k.p.a. Nie jest też konsekwentnie zasadny zarzut naruszenia art. 3 § 1 i art. 133 § 1, art. 141 § 4 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Organ odwoławczy obowiązany jest rozstrzygnąć sprawę na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego. Nie ma znaczenia prawnego z jakich przyczyn, a zwłaszcza oceny, czy danych strona postępowania nie przedstawiła z powodów od niej zależnych, czy były to przyczyny niemożliwe do wykonania uzyskania danych nie zwalnia organu administracji publicznej od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny, orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło