II OSK 1319/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia del. WSA Marta Laskowska-Pietrzak /spr./ po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 marca 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 121/22 w sprawie ze skargi A. D. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt stały oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 9 marca 2022 r., w sprawie sygn. akt IV SA/Wa 121/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. D. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia (...) listopada 2019 r., nr (...) w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt stały. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, zarzucając naruszenie: 1. prawa materialnego w rozumieniu art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj.: - art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o repatriacji w zw. z art. 195 ust. 1 pkt 3 i art. 195 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach poprzez ich błędną wykładnię polegającą na nieprawidłowym stwierdzeniu, że skarżący nie wykazał swojego związku z polskością, 2. przepisów postępowania w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj.: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 195 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach poprzez ich niezastosowanie, polegające na nieuwzględnieniu skargi i nieuchyleniu wadliwej decyzji administracyjnej, mimo że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem poprzez naruszenie przepisów ustawy o cudzoziemcach oraz ustawy o repatriacji organ odwoławczy rozstrzygnął sprawę niezgodnie z normami prawa materialnego, a zatem dokonując kontroli ostatecznej decyzji administracyjnej Sąd obowiązany był uwzględnić skargę i uchylić decyzję organu odwoławczego wydaną z istotnym naruszeniem przepisów prawa materialnego. Skarżący na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał zaskarżony wyrok oraz zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego oraz kosztów zastępstwa procesowego w tym postępowaniu według norm przepisanych; Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej, a w konsekwencji uprawniony był do zbadania legalności wyroku Sądu pierwszej instancji jedynie w zakresie zakwestionowanym przez autora skargi kasacyjnej. Dalej należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r., poz. 2325 ze zm.; dalej powoływana jako "p.p.s.a."), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Powołany przepis stanowi lex specialis wobec art. 141 § 4 p.p.s.a. i jednoznacznie określa zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Przede wszystkim przypomnieć należy, że w sprawie orzekał już Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 2 grudnia 2021 r., sygn. akt II OSK 520/21 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 września 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 520/21 uchylający decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia (...) listopada 2019 r. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "(...) brak oceny złożonych przez wnioskodawcę dokumentów (lub ich kserokopii), a w konsekwencji niezajęcie jednoznacznego stanowiska przez organ co do wykazania przez cudzoziemca polskiego pochodzenia, jest konsekwencją przyjętej przez organ – trafnie – tezy, iż dla udzielenia zgody na pobyt stały w oparciu o art. 195 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy o cudzoziemcach niezbędne jest kumulatywne spełnienie wszystkich wymienionych w przepisach przesłanek. A zatem wydanie decyzji pozytywnej wymaga wykazania przez aplikującego, że jest osobą o polskim pochodzeniu i zamierza osiedlić się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jednocześnie skoro w zakresie ustalenia polskiego pochodzenia ustawodawca nakazał stosować przepisy ustawy o repatriacji (art. 5 ust. 1), to wnioskodawca winien wykazać: (1) że co najmniej jedno z jej rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków było narodowości polskiej; (2) swój związek z polskością. Organ przyjął (ocena trafności takiej oceny zostanie dokonana w dalszej części uzasadnienia), że cudzoziemiec nie wykazał swojego związku z polskością, co zwalniało go od oceny, czy spełniał pozostałe przesłanki, w tym m.in., czy jego przodkowie byli osobami o polskiej narodowości. Stwierdzenie zatem, że cudzoziemiec nie spełnia chociaż jednej z przesłanek wskazanych wyżej, uprawniało do odstąpienia od prowadzenia postępowania wyjaśniającego co do pozostałych przesłanek." "Trafnie również organ administracji zarzucił Sądowi pierwszej instancji wadliwą ocenę spełnienia przez cudzoziemca przesłanki związku z polskością w takim zakresie, w jakim została ona oparta o twierdzenie Sądu co do tego, że cudzoziemiec przebywał na terenie Polski połowę swojego życia. Okoliczność ta nie wynika ani z dokumentów, ani z zeznań złożonych przez cudzoziemca." "(...) rację ma organ administracji wskazując, że sam fakt ewentualnego wieloletniego przebywania w Polsce, związków ekonomicznych z tym krajem, wykonywania pracy zarobkowej, a nawet posiadania centrum życiowego nie świadczy o związku z polskością". W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że rzeczą Sądu będzie zatem ocena, czy okoliczności niniejszej sprawy pozwalały na uznanie, że skarżący nie wykazał związku z polskością. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozstrzygając sprawę zgodnie z art. 190 p.p.s.a. związany był wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 grudnia 2021 r., sygn. akt II OSK 520/21. Słusznie uznał Sąd pierwszej instancji, że skarżący nie wykazał w toku postępowania związków z polskością w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt ustawy o repatriacji bowiem związki te nie wynikają z przesłuchania skarżącego. Sąd przyznał – na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny – że na niektóre z pytań dotyczących historii i kultury Polski trudności z odpowiedzią miałoby wielu obywateli polskich, to jednak z całości odpowiedzi wyłania się obraz osoby, która nie posiada podstawowej wiedzy na temat Polski, jej kultury i historii. Sąd uzasadniając powyższe wskazał, że odpowiedzi skarżącego na pytania ujawniają, że jego wiedza o Polsce jest powierzchowna, hasłowa, bez zrozumienia kontekstu, co skutkuje szeregiem luk i pomyłek w odpowiedzi na podstawowe kwestie. Ponadto skarżący nie ma bliższej wiedzy odnośnie do istotnych wydarzeń historycznych dotyczących osób polskiej narodowości zamieszkałych na terenie, z którego pochodzi skarżący, brak wiedzy o śladach polskości na terenach, z których wywodzi się skarżący czy brak wiedzy skarżącego o istotnych okolicznościach dotyczących jego rodziny. Sąd dokonał szczegółowej analizy pytań, ujawniając sprzeczności oraz brak konsekwencji w odpowiedziach skarżącego. Powyższe wskazuje, że nieusprawiedliwione są zarzuty skargi kasacyjnej. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.