II OSK 1372/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj Sędziowie Sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski ( spr. ) Sędzia del. WSA Wojciech Mazur Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 15 września 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 czerwca 2008 r. sygn. akt II SA/Sz 960/07 w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 18 czerwca 2008 r. sygn. akt II SA/Sz 960/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] marca 2007 r. znak [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego umarzającą postępowanie w sprawie kominów wentylacyjnych, spalinowych i dymowych w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w Szczecinku. Skargę na powyższą decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł J. W. podnosząc, że współwłaścicielka budynku mieszkalnego samowolnie zawłaszczyła na własne cele budowlane dwa kominy z naruszeniem wymaganych prawem warunków technicznych i obecny ich stan nie spełnia norm wskazanych w § 140 pkt 4 i § 146 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie nakazu doprowadzenia przez Panią Z. D. spornej instalacji do stanu zgodnego z obecnie obowiązującymi wymaganiami technicznymi – określonymi w powyższym rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. W odpowiedzi na skargę Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd pierwszej instancji wskazał, że organ wszczął i prowadził postępowanie w sprawie "kominów wentylacyjnych, spalinowych i dymowych w budynku mieszkalnym" w związku ze złożonym przez J. W. zawiadomieniem, że kominy te znajdują się w nieodpowiednim stanie technicznym. Sąd stwierdził, że z akt administracyjnych wynika, iż w okresie obowiązywania rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), które w rozdziale 5 reguluje kwestie związane z wymogami jakie powinny spełniać przewody kominowe, zostały przeprowadzone kontrole przez trzech mistrzów kominiarskich. Z dwóch opinii wynika, że przewody kominowe posiadają odpowiedni stan techniczny. Natomiast z opinii sporządzonej w dniu 12 września 2003 r. przez mistrza kominiarskiego J. T. wynika, iż instalacja odprowadzania spalin od gazowego podgrzewacza wody zainstalowanego w mieszkaniu Z. D. nie spełnia wymogów ww. rozporządzenia w następującym zakresie: § 174 ust. 7 pkt 1; § 174 ust. 7 pkt 2; § 140 pkt 4; § 146 ust. 2. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że organ odwoławczy powinien ocenić czy opinia J. T., na jaką się powoływał skarżący, stanowi istotny dowód w sprawie. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy tego obowiązku nie dopełnił. W ocenie Sądu pierwszej instancji, takie postępowanie organu naraziło go na obrazę przepisu art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 80 K.p.a. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że konsekwencją pominięcia przez organ II instancji zarzutów strony podniesionych w odwołaniu, była również niewłaściwa przez ten organ ocena stanu faktycznego sprawy. Sąd wskazał, że przede wszystkim organ drugiej instancji w sposób wybiórczy podszedł do okoliczności mających miejsce w sprawie, a mianowicie tego, czy współwłaścicielka budynku – Z. D. rzeczywiście dokonała w 1998 r. podłączenia instalacji odprowadzania spalin od piecyka gazowego do komina i czy w roku 2004 dokonała przebudowy przewodów kominowych. Sąd nie podzielił stanowiska organu odwoławczego, że wcześniejsze postępowania administracyjne prowadzone w latach 1998 r. i 2003 r. nie mają znaczenia w sprawie. Sąd wskazał, że obecnie obowiązujące przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w § 330 przewidują, iż przepisów tego rozporządzenia nie stosuje się, z zastrzeżeniem § 2 ust. 1 i § 207 ust. 2, jeżeli przed dniem wejścia w życie rozporządzenia został złożony wniosek o pozwolenie na budowę lub odrębny wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i wnioski te zostały opracowane na podstawie dotychczasowych przepisów lub, zostało dokonane zgłoszenie budowy lub wykonania robót budowlanych w przypadku, gdy nie jest wymagane uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że organ odwoławczy pomijając kwestię zakresu oraz daty wykonanych przez Z. D. robót budowlanych dotyczących przebudowy przewodów kominowych oraz wykonanego podłączenia instalacji odprowadzania spalin od piecyka gazowego do komina, nie był uprawniony do uznania, że przewody kominowe spełniają wymienione prawem wymogi techniczne. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza art. 107 § 3 K.p.a., gdyż ani w sentencji, ani też w uzasadnieniu organ odwoławczy nie wskazał w oparciu o przepisy jakiego aktu prawnego, dokonywał oceny stanu faktycznego sprawy. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku z dnia 18 czerwca 2008 r. sygn. akt II SA/Sz 960/07 złożył Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, zaskarżając wyrok w całości. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 61 ustawy z 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm: Dz.U. z 2006 r. Nr 170, poz. 1217, Dz.U. z 2007 r. Nr 99, poz. 665). Skarżący podniósł również naruszenie przepisów postępowania poprzez uznanie, że naruszony został art. 77, 80 i 107 § 3 K.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wywodzi, że przedmiotowe postępowanie administracyjne wszczęte zostało, zgodnie z żądaniem strony, w sprawie ustalenia czy kominy budynku mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w Szczecinku znajdują się w odpowiednim stanie technicznym, a więc na podstawie przepisów rozdziału 6 "Utrzymanie obiektów budowlanych" powołanej ustawy z 1994 r. – Prawo budowlane. Celem postępowania było ustalenie czy kominy budynku mieszkalnego – na dzień wszczęcie postępowania – są w odpowiednim stanie technicznym. Skarżący podnosi, że z treści poczynionych w trakcie postępowania opinii wynika jednoznacznie, że przedmiotowe kominy są sprawne technicznie i nadają się do użytkowania. Stan faktyczny został zatem jednoznacznie ustalony. Skarżący podnosi, że przedmiotowa sprawa dotyczy stanu technicznego przewodów kominowych, a nie prawidłowości podłączenia urządzeń do tych przewodów. Pismem z dnia 25 sierpnia 2008 r. odpowiedź na skargę kasacyjną złożył J. W. wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do regulacji art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie okoliczności stanowiące podstawę nieważności postępowania, wymienione w przepisach § 2 przywołanej regulacji. To zaś oznacza, że Sąd ten nie może wyjść poza granice (zarzuty) skargi kasacyjnej. Nie może też zarzutów tych domniemywać. Stwierdziwszy, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi nieważność postępowania przed Sądem pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do oceny zarzutów skargi kasacyjnej, uznając, iż nie mają one usprawiedliwionych podstaw. W szczególności usprawiedliwionych podstaw nie ma zarzut naruszenia przepisów postępowania. Stosownie bowiem do regulacji art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi a także utrwalonego tej mierze orzecznictwa, skargę kasacyjną – środek odwoławczy o szczególnym charakterze – oprzeć można na zarzutach naruszenia prawa przez sąd, a nie przez organy administracji, orzekające w sprawie (zob. np. wyrok NSA z 25 maja 2004 r. FSK 108/04, niepubl. oraz 19 maja 2004 r. FSK 80/04, ONSAiWSA 2004, nr 1, poz. 12). Jeżeli zatem w niniejszej sprawie strona skarżąca zarzuca Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.), konkretnie jego art. 77, 80 i 107 § 3, to mając na uwadze, iż Sąd nie stosował przepisów K.p.a. zarzut ten nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Nie oznacza to oczywiście, że w sytuacjach gdy następuje naruszenie przez organ administracji publicznej przepisów K.p.a. a Sąd pierwszej instancji przechodzi nad tym do porządku, to Naczelny Sąd Administracyjny nie ma możliwości zakwestionowania tego, ale żeby to mogło nastąpić strona wnosząca skargę kasacyjną winna postawić zarzut naruszenia przez Sąd przepisów art. 145 § 1 lit. b/ lub c/ Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez nieuwzględnienie skargi mimo naruszenia – jej zdaniem – przepisów K.p.a. w toku postępowania administracyjnego. Co do zaś zarzutów naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego to i one nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a to z tego względu, że Sąd pierwszej instancji, uchylając zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, ze względu na niewyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności, nie stosował przepisów prawa materialnego i tym samym nie mógł ich naruszyć. Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 184 przywołanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.