II OSK 1393/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-02-10

Skład orzekający: Małgorzata Miron, Małgorzata Stahl, Tamara Dziełakowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy służba w Korpusie Bezpieczeństwa Wewnętrznego (KBW) polegająca na wykonywaniu zadań operacyjnych związanych ze zwalczaniem organizacji działających na rzecz suwerenności i niepodległości Polski, stanowi podstawę do pozbawienia uprawnień kombatanckich na podstawie art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy o kombatantach?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że służba w Korpusie Bezpieczeństwa Wewnętrznego (KBW), polegająca na wykonywaniu zadań operacyjnych związanych ze zwalczaniem organizacji działających na rzecz suwerenności i niepodległości Polski, stanowi podstawę do pozbawienia uprawnień kombatanckich. Sąd zinterpretował użyty w art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy o kombatantach spójnik "i" w zwrocie "zadania śledcze i operacyjne" jako mający znaczenie enumeratywne (wyliczające), a nie koniunkcyjne. Oznacza to, że wystarczy wykonanie samych zadań operacyjnych (lub śledczych) w ramach służby w aparacie bezpieczeństwa publicznego, aby utracić uprawnienia kombatanckie, niezależnie od tytułu ich przyznania.
Stan faktyczny
H.K. został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, utrzymaną w mocy decyzją tego organu, z uwagi na służbę w Korpusie Bezpieczeństwa Wewnętrznego (KBW) w latach 1946-1948 i udział w walkach z organizacjami niepodległościowymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę H.K. na te decyzje. H.K. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy o kombatantach.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Miron sędzia NSA Małgorzata Stahl (spr.) sędzia del. WSA Tamara Dziełakowska Protokolant starszy inspektor sądowy Anna Połoczańska po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 19 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Ke 1127/13 w sprawie ze skargi H. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zaskarżonym wyrokiem z dnia 19 lutego 2014 r. oddalił skargę H.K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] października 2013 r. w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich. Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym sprawy: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie decyzją z dnia [...] września 2013 r. pozbawił H.K. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZBoWiD z tytułu walki zbrojnej o utrwalane władzy ludowej w okresie od 5 listopada 1946 r. do 31 grudnia 1947 r. podczas służby w Korpusie Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie decyzją z dnia [...] października 2013 r. utrzymał w mocy powyższą decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego (KBW) był specjalną formacją wojskową powołaną w 1945 r. do walki z podziemiem niepodległościowym oraz zbrojnymi organizacjami ukraińskimi i niemieckimi, a także do zapewnienia porządku publicznego. Do 1954 r. podlegał Ministerstwu Bezpieczeństwa Publicznego (MBP). W wyroku z dnia 7 maja 1992 r. (sygn. II UZP 7/91) Sąd Najwyższy stwierdził, że KBW wchodził w skład aparatu bezpieczeństwa publicznego. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego organ wskazał, że utrata uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), następuje niezależnie od tego, z jakiego tytułu zostały one przyznane, i niezależnie od tego czy oddział, w którym służyła strona walczył także z bandami o charakterze kryminalnym lub oddziałami UPA. Zdaniem organu, H.K. wykonywał zadania operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Z zaświadczenia WKU w S. z dnia 29 września 1980 r. wynika, że pełnił służbę w Ludowym Wojsku Polskim, w tym w jednostkach wojskowych, które prowadziły walki z "reakcyjnym" podziemiem od 5 listopada 1946 r. do 31 grudnia 1947 r. Na podstawie informacji z IPN z dnia 16 maja 2013 r. ustalono, że 8 Pułk KBW mp. Ł., w okresie pełnienia w nim służby przez stronę, tj. w latach 1946-1948, brał udział w walkach zbrojnych z wieloma organizacjami niepodległościowego podziemia takimi jak: Narodowe Siły Zbrojne, Armia Krajowa, Konspiracyjne Wojsko Polskie, oraz z ugrupowaniami "Rudego", "Mściwego", "Śmiałego", "Młota", "Ognia". Sam H.K. w deklaracji członkowskiej ZBoWiD i w załączonym życiorysie wskazał, że brał czynny udział w walkach z "bandami", w tym "bandą Murata". Organ przyjął, że użyty w art. 21 ust 2 pkt 4 lit. c ustawy o kombatantach (...) zwrot "zadania śledcze i operacyjne" należy zgodnie z poglądami wyrażonymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, interpretować rozdzielnie. Zatem wykonywanie zadań tylko operacyjnych (lub tylko śledczych) upoważnia organ do zastosowania tego przepisu i pozbawienia (odmowy przyznania, odmowy przywrócenia) uprawnień kombatanckich. Zgodnie zaś ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego, zawartym w wyroku z dnia 15 lutego 1994 r., sygn. K 15/93, sama współpraca z organami represji nastawionymi na zwalczanie polskich ruchów niepodległościowych, niezależnie od stosunku prawnego leżącego u podstaw pracy lub współpracy, musi być oceniona negatywnie, bez względu na stanowisko i charakter zatrudnienia. Zaistnienie podstaw do zastosowania art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy o kombatantach uniemożliwia więc zachowanie (uzyskanie) uprawnień kombatanckich z jakiegokolwiek tytułu. Ponadto organ stwierdził, że w stosunku do strony nie było prowadzone postępowanie weryfikacyjne zakończone decyzją przyznającą uprawnienia kombatanckie. Istniejący dokument w postaci "Protokółu z przeglądu akt administracyjnych" z dnia 25 września 1997 r., na podstawie którego wydane zostało zaświadczenie o uprawnieniach kombatanckich, nie jest decyzją administracyjną. Nie wskazuje bowiem podstawy prawnej rozstrzygnięcia, a jedynie utrwala określoną czynność. Tym samym stanowi "nieakt" administracyjny, tj. czynność mającą jedynie pozory aktu administracyjnego. Nie może on być uchylony ani zmieniony, nie można też stwierdzić jego nieważności, nie wywołuje też żadnych skutków prawnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach H.K. wnosił o "cofnięcie" decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Skarżący wyjaśnił, że w dniu 5 listopada 1046 r. został wcielony do 8. Pułku KBW, w dniu 17 kwietnia 1947 r. został ranny w walce z bandami UPA koło J., a następnie przebywał w szpitalach. W roku 1958 otrzymał uprawnienia kombatanckie. Akcentując swój podeszły wiek (86 lat), brak rodziny i zły stan zdrowia wskazywał, że odebranie dodatku kombatanckiego skazuje go na głodową emeryturę. Wojewódzki Sąd Administracyjny, powołanym na wstępie zaskarżonym wyrokiem, oddalił skargę H.K.. W uzasadnieniu wyroku wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, zgodnie z którym użyty spójnik "i" w zwrocie "zadania śledcze i operacyjne", zamieszczony w przepisie art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy o kombatantach, nie ma funkcji koniunkcyjnej, lecz ma znaczenie enumeratywne, tj. wyliczające. Tym samym można pozbawić uprawnień kombatanckich osobę spoza struktur Urzędu Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa lub Informacji Wojskowej, która wykonywała podczas i w związku z tą służbą zarówno zadania operacyjne i śledcze, jak też wykonywała tylko zadania śledcze lub jedynie zadania operacyjne zwalczając organizacje niepodległościowe lub osoby działające na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Następnie podał, że Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego jest zaliczany do aparatu bezpieczeństwa publicznego poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa Publicznego. Była to specjalna formacja wojskowa powołana w 1945 r. do walki z niepodległościowym podziemiem oraz zbrojnymi organizacjami ukraińskimi i niemieckimi i do zapewnienia porządku wewnętrznego. W ocenie Sądu I. instancji służba w aparacie bezpieczeństwa publicznego poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa lub Informacji Wojskowej - wykonywanie podczas i w związku z tą działalnością zadań operacyjnych i śledczych związanych bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, stanowi podstawę do wydania decyzji o pozbawieniu uprawnień kombatanckich, niezależnie z jakiego tytułu uprawnienia te zostały przyznane. Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego był wojskowo-policyjną formacją zbrojną Resortu Bezpieczeństwa Publicznego, powstałą w 1945 r. do walki z niepodległościowym podziemiem polskim oraz zbrojnymi organizacjami ukraińskimi i niemieckimi. Podniósł, że fakt udziału w walkach z podziemiem niepodległościowym, nawet jeżeli nie był w pełni dobrowolny i mający miejsce w ramach służby wojskowej w KBW, powoduje utratę uprawnień kombatanckich uzyskanych z tytułu utrwalania władzy ludowej, dlatego też, tym osobom nie przysługują uprawnienia kombatanckie z żadnych tytułów. Wskazując na powyższe Sąd I. instancji uznał, że organ administracji prawidłowo stwierdził wystąpienie przesłanki do orzeczenia o pozbawieniu H.K. uprawnień kombatanckich, które uzyskał na podstawie przepisów obowiązujących przed wejściem w życie ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach. Ustawa powyższa nie uznaje za działalność kombatancką lub z nią równorzędną pełnienia służby lub funkcji w aparacie bezpieczeństwa publicznego poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa lub Informacji Wojskowej, jeżeli podczas i w związku z tą działalnością osoba wykonywała zadania śledcze i operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Stąd też w świetle art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c oraz art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a powołanej ustawy wystąpiły przesłanki do pozbawienia skarżącego uprawnień kombatanckich. Co prawda, art. 25 ust. 1 ww. ustawy stanowi, że osoby, które uzyskały uprawnienia kombatanckie na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują te uprawnienia, z zastrzeżeniem ust. 2, jednak właśnie na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a zachodziły podstawy do pozbawienia uprawnień osób, o których mowa w art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c tej ustawy. O obligatoryjnym charakterze tego unormowania świadczy zwrot "pozbawia się". Dodatkowo wyjaśnił, że na treść rozstrzygnięcia w sprawie pozbawienia uprawnień kombatanckich nie ma wpływu aktualny wiek skarżącego, jego stan zdrowia i sytuacja materialna. Świadczenia przysługujące kombatantom mają bowiem przede wszystkim charakter rekompensacyjny za trud poniesiony w związku z walką o suwerenność i niepodległość Polski oraz za krzywdy doznane ze strony władz III Rzeszy Niemieckiej, władz Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich oraz komunistycznego aparatu represji. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku H.K. wniósł o uchylenie powyższego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I. instancji. Ponadto wniósł o przyznanie na rzecz pełnomocnika ustanowionego z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy przelej za postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Sądowi I. instancji zarzucił naruszenie: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a." w zw. z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy decyzje wydane w przedmiotowym postępowaniu zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1k.p.a. gdyż organ administracji nie dokonał dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co powinno skutkować uchyleniem tych decyzji, - art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy o kombatantach poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że skarżący kasacyjnie traci uprawnienia kombatanckie pomimo, iż zdaniem Sądu wykonywał tylko zadania operacyjne, a przepis wymaga łącznie działalności śledczej i operacyjnej, - art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o kombatantach poprzez uznanie, że spełnione zostały przesłanki do pozbawienia skarżącego kasacyjnie uprawnień kombatanckich w szczególności poprzez uznanie, iż skarżący kasacyjnie brał czynny udział w walkach reakcyjnych z podziemiem i w związku z tym wykonywał zadania operacyjne uzasadniające pozbawienie go uprawnień kombatanckich w sytuacji, gdy brak jest jednoznacznych dowodów na to wskazujących. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., a zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach: naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna oparta została zarówno na zarzutach naruszenia prawa procesowego, jak i materialnego. W tej sytuacji w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów prawa procesowego, gdyż tylko w przypadku prawidłowo przeprowadzonego postępowania przez organy administracji, a co za tym idzie tylko dokonania prawidłowych ustaleń faktycznych możliwe jest prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia prawa procesowego tj. naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. wskazać należy, że podniesione w skardze kasacyjnej ww. zarzuty zmierzają do wykazania, że Sąd I. instancji zaakceptował ustalenia poczynione przez organ administracji publicznej pomimo istotnych naruszeń wskazanych przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a skutkowały brakiem pełnego postępowania wyjaśniającego przejawiającym się w braku jednoznacznych ustaleń w jakim charakterze skarżący kasacyjnie działał w wojsku, i jakiego charakteru czynności wykonywał oraz czy rzeczywiście brał udział w walkach zbrojnych z organizacjami niepodległościowymi podziemia i wykonywał "zadania operacyjne". Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zgromadzony w niniejszym postępowaniu materiał dowodowy był wystarczający do dokonania ustaleń faktycznych w zakresie potwierdzenia czynnego udziału skarżącego kasacyjnie w walkach zbrojnych których celem było zwalczanie organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Ustalenia w powyższym zakresie bezspornie bowiem wynikały z informacji zawartych w zaświadczeniu WKU w S. z dnia 29 września 1980 r. oraz z własnoręcznie sporządzonego przez skarżącego życiorysie jak i deklaracji członkowskiej. Z ww. zaświadczenia wynika, że skarżący kasacyjnie w latach 1946-1948 pełnił służbę w Ludowym Wojsku Polskim, w tym w jednostce wojskowej, która prowadziła walki z "reakcyjnym" podziemiem w okresach od 5 listopada 1946 r. do 4 czerwca 1948 r. Natomiast we własnoręcznie sporządzonym życiorysie oraz deklaracji członkowskiej sam skarżący kasacyjnie wskazywał na fakt powołania go w 1946 r. do odbycia służby wojskowej w 8. Pułku KBW, w którym brał udział w walkach z "bandami", m.in., bandą "Murata". Sam zatem skarżący kasacyjnie potwierdził, że nie tylko odbywał służbę w KBW, ale też, że brał czynny udział w zwalczaniu organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto zwrócić należy uwagę - jak już prawidłowo podniósł Sąd I. instancji - iż z informacji z Instytutu Pamięci Narodowej z dnia 16 maja 2013 r. wynika, że 8. Pułk KWN mp. Ł., w okresie, w którym służył w nim skarżący kasacyjnie, brał udział w walkach z Armią Krajową, Narodowymi Siłami Zbrojnymi, Ukraińską Armią Powstańczą (UPA), Zrzeszeniem "Wolność i Niezawisłość", Konspiracyjnym Wojskiem Polskim, grupami zbrojnymi określanymi jako "bandy o charakterze rabunkowym" oraz innymi ugrupowaniami z podaniem pseudonimów ich dowódców. Mając zatem na uwadze powyższy materiał dowodowy, jak również okoliczność, że skarżący na żadnym etapie postępowania, nie przedstawił argumentów które w jakikolwiek sposób podważałyby ww. ustalenia, przyjąć należy, że zabrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy pozwalał na przyjęcie, że skarżący kasacyjnie brał czynny udział w zwalczaniu organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Odnosząc się do zarzutów z zakresu prawa materialnego tj. zarzutu w zakresie naruszenia art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy o kombatantach wskazać należy, że błędnie skarżący kasacyjnie wywodzi, że ustawodawca celowo zastosował w art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy o kombatantach spójnik "i" (koniunkcja),co prowadzi do wniosku, iż tylko łączne wykonanie zadań operacyjnych i śledczych w ramach zatrudnienia lub pełnienia służby bądź funkcji w aparacie bezpieczeństwa publicznego skutkuje pozbawieniem uprawnień kombatanckich. Zgodnie z treścią art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy o kombatantach uprawnienia, o których mowa w ust. 1, nie przysługują osobie, która w latach 1944-1956 była zatrudniona, pełniła służbę lub funkcję w aparacie bezpieczeństwa publicznego poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa lub Informacji Wojskowej, jeżeli podczas i w związku z tą działalnością wykonywała zadania śledcze i operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, użyty w powyższym przepisie spójnik "i" w zwrocie "zadania śledcze i operacyjne", nie ma funkcji koniunkcyjnej, lecz ma znaczenie enumeratywne, tj. wyliczające. Dlatego też przyjąć należy, iż można pozbawić uprawnień kombatanckich osobę spoza struktur Urzędu Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa lub Informacji Wojskowej, która wykonywała podczas i w związku z tą służbą zarówno zadania operacyjne i śledcze, jak też wykonywała tylko zadania śledcze lub jedynie zadania operacyjne zwalczając organizacje niepodległościowe lub osoby działające na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1126/05, Lex 165721). O tym, iż zwrot "zadania śledcze i operacyjne" zawarty w art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy o kombatantach należy interpretować oddzielnie, wynika z orzecznictwa sądowego. Ten kierunek w orzecznictwie NSA został wyraźnie zaznaczony (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 10 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1126/04 oraz powołane tam orzecznictwo, wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2529/11). Naczelny Sąd Administracyjny niejednokrotnie bowiem przyjmował, iż na podstawie art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c) ustawy o kombatantach pozbawia się uprawnień kombatanckich nie tylko osoby wykonujące zadania śledcze, ale i zadania operacyjne bezpośrednio związane ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. W orzecznictwo wskazywano również, że udział w ramach służby w KBW w walkach z niepodległościowym podziemiem nawet nie w pełni dobrowolny i mający miejsce w ramach służby wojskowej powodował utratę uprawnień kombatanckich uzyskanych z tytułu utrwalania władzy ludowej. Stosownie do treści art. 25 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy o kombatantach pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby wymienione w art. 21 w ust. 2 w pkt 1, 3 i 4, z zastrzeżeniem art. 21 ust. 3. Skoro, jak już wskazano powyżej, z zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że skarżący kasacyjnie brał czynny udział w zwalczaniu organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej uznać należy, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych prawidłowo, na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy o kombatantach orzekł o pozbawieniu uprawnień kombatanckich skarżącego kasacyjnie. Jak prawidłowo wskazał Sąd I. instancji co prawda, art. 25 ust. 1 ww. ustawy o kombatantach stanowi, że osoby, które uzyskały uprawnienia kombatanckie na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują te uprawnienia, z zastrzeżeniem ust. 2, jednak właśnie na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a zachodziły podstawy do pozbawienia uprawnień osób, o których mowa w art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c tej ustawy. O obligatoryjnym charakterze tego unormowania świadczy bowiem zwrot "pozbawia się". Naczelny Sąd Administracyjny pragnie podkreślić, że treść art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy o kombatantach nie pozwalała na wydanie innego rozstrzygnięcia. Podnieść także należy, że Sąd rozpatrując niniejszą sprawę nie mógł wziąć pod uwagę wieku skarżącego kasacyjnie, złego stanu jego zdrowia jak i jego trudnej sytuacji materialnej. Przepisy ustawy o kombatantach nie umożliwiają bowiem brania pod uwagę ww. okoliczności. Skoro w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki zawarte w art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy o kombatantach Naczelny Sąd Administracyjny zobligowany był - z uwagi na jednoznaczny charakter przepisu art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o kombatantach - do uznania, że organ prawidłowo orzekł o pozbawieniu skarżącego kasacyjnie uprawnień do świadczeń kombatanckich. Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. Wyjaśnić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego kasacyjnie wynagrodzenia za zastępstwo wykonane na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i art. 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznawane jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w postępowaniu określonym przepisami art. 258 - 261 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło