II OSK 1431/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-10-17

Skład orzekający: Roman Hauser, Jerzy Siegień, Małgorzata Jarecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prezes zarządu spółki będącej administratorem nieruchomości wspólnej, która została zobowiązana do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji administracyjnej, może być uznany za osobę, do której należy bezpośrednie czuwanie nad wykonaniem tego obowiązku w rozumieniu art. 120 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeśli realizacja obowiązku wymaga zgody właścicieli lokali na sfinansowanie prac?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że prezes zarządu spółki będącej administratorem nieruchomości wspólnej nie może być uznany za osobę, do której należy bezpośrednie czuwanie nad wykonaniem obowiązku nałożonego na wspólnotę, jeśli realizacja tego obowiązku wymaga zgody właścicieli lokali na sfinansowanie prac, a taka zgoda nie została wyrażona. Brak środków finansowych i konieczność uzyskania zgody właścicieli wykluczają spełnienie przesłanki "bezpośredniości" z art. 120 § 2 u.p.e.a. w stosunku do członka zarządu administratora.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia grzywny w celu przymuszenia na prezesa zarządu spółki będącej zarządcą wspólnoty mieszkaniowej, która nie wykonała obowiązku usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym budynku. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że prezes zarządu jest osobą bezpośrednio odpowiedzialną za wykonanie obowiązku. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA oraz postanowienia organów obu instancji, uznając, że prezes zarządu nie był bezpośrednio odpowiedzialny za wykonanie obowiązku, ponieważ wymagało to zgody właścicieli lokali na sfinansowanie prac, która nie została wyrażona.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu oraz zaskarżone postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. i poprzedzające je postanowienie organu I Instancji. Zasądził od Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu na rzecz M. D. kwotę 937 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 17 października 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Hauser (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Jerzy Siegień sędzia del. WSA Małgorzata Jarecka Protokolant: starszy inspektor sądowy Anna Połoczańska po rozpoznaniu w dniu 17 października 2018 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Wr 668/16 w sprawie ze skargi M. D. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku polegającego na usunięciu nieprawidłowości w stanie technicznym budynku 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. uchyla zaskarżone postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...]oraz poprzedzające je postanowienie organu I Instancji, 3. zasądza od Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu na rzecz M. D. kwotę 937 (dziewięćset trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrokiem z 15 lutego 2017 r., sygn. akt II SA/Wr 668/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej WSA albo sąd I instancji) oddalił skargę M. D.(dalej skarżąca albo zobowiązana) na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. (dalej DWINB) z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...] wydane w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku polegającego na usunięciu nieprawidłowości w stanie technicznym budynku. Wyrok wydano w następującym stanie prawnym i faktycznym sprawy: Decyzją z [...] listopada 2014 r., nr [...], nakazano Wspólnocie Mieszkaniowej - stanowiącej ogół współwłaścicieli nieruchomości zabudowanej budynkiem przy ul. I. we W. (dalej Wspólnota) usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu. W wyniku zaskarżenia tej decyzji przez zobowiązaną organ drugiej instancji decyzją z [...] stycznia 2015 r., nr [...] uchylił ją w części dotyczącej terminu wykonania obowiązków określonych w pkt 4 (a-d) sentencji i wyznaczył nowy termin, zaś w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Dnia [...] października 2015 r. PINB wystawił upomnienie nr [...], wzywając zobowiązaną do wykonania obowiązków określonych w pkt 1, 2, 3 powyższej decyzji. W dniu [...] kwietnia 2016 r. wystawiono kolejne upomnienie nr [...]. Następnie [...] maja 2016 r. PINB wystawił tytuł wykonawczy nr [...] oraz wydał postanowienie nr [...], nakładające na zobowiązaną, prezesa spółki P. Sp. z o.o. (dalej P.) grzywnę w kwocie 500 zł. Na to postanowienie zażalenie wniosła zobowiązana, po rozpatrzeniu którego DWINB stwierdził, że Wspólnota uchyla się od wykonania obowiązków określonych w ostatecznej decyzji z [...] listopada 2014 r. PINB przeprowadził [...] października 2015 r. kontrolę stwierdzając, że obowiązki określone w pkt 1-3 decyzji, które powinny zostać wykonane w terminie do [...] maja 2015 r. nie zostały wykonane. W piśmie z [...] października 2015 r. Zarządca Wspólnoty wyjaśniał, że pomimo wybrania oferty obejmującej wykonanie dokumentacji projektowej, oferent odmówił podpisania umowy i konieczne jest dokonanie ponownego wyboru. W następstwie upomnienia wystosowanego [...] października 2015 r., a dotyczącego obowiązków określonych w pkt 1-3, Zarządca Wspólnoty w piśmie z [...] października 2015 r. wyjaśniał, że Wspólnota wyraża wolę wykonania wszystkich obowiązków w trakcie jednej inwestycji. Wprawdzie w styczniu 2016 r. Wspólnota Mieszkaniowa podjęła uchwałę w sprawie wykonania remontów, niemniej jednak dokonując kontroli w dniu [...] kwietnia 2016 r. PINB stwierdził, że żaden z obowiązków nadal nie został wykonany. Świadczy to – w ocenie DWINB - o tym, że pomimo upływu 1,5 roku od wydania ostatecznej decyzji zobowiązana nie podjęła działań, które w sposób realny zmierzałyby do wykonania obowiązku. Na postanowienie z [...] lipca 2016 r. skargę do WSA złożyła zobowiązana zarzucając naruszenie art. 120 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016 r. poz. 599 ze zm., dalej u.p.e.a.) oraz art. 7, 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej k.p.a.) w zw. z art. 18 u.p.e.a. Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając wskazany na wstępie wyrok WSA uznał, że postanowienie z [...] lipca 2016 r. zostało podjęte w zgodzie z art. 120 § 2 u.p.e.a. Przepis ten wyraźnie określa na kogo nakłada się grzywnę w celu przymuszenia, gdy zobowiązanym jest osoba fizyczna działająca przez ustawowego przedstawiciela, przedsiębiorstwo państwowe lub inna państwowa jednostka organizacyjna, organizacja spółdzielcza, samorządowa, zawodowa lub inna społeczna osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej. W przypadku osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej podmiotami, na które można nałożyć grzywnę w celu przymuszenia, będą osoby (określone co do tożsamości), do których należy bezpośrednie czuwanie nad wykonaniem obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Najczęściej są to ci pracownicy danej jednostki, którzy w zakresie swoich obowiązków będą mieli zlecone zadania do bezpośredniej realizacji obowiązku podmiotu zobowiązanego. W określonych sytuacjach mogą to być np. organy danej osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej. Określenie podmiotu, któremu zostanie wymierzona grzywna, będzie zależało od okoliczności faktycznych konkretnej sprawy. W sytuacji zaś, gdy zobowiązanym jest wspólnota mieszkaniowa (jak ma to miejsce w niniejszej sprawie), osoby odpowiedzialne za wykonanie obowiązku należy poszukiwać w oparciu o uchwały konkretnej wspólnoty, podejmowane na postawie przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2015 r. poz. 1892 ze zm., dalej u.w.l.), ewentualnie inny podmiot działający w imieniu wspólnoty ustanowiony np. przez sąd powszechny. Stroną zobowiązaną do wykonania obowiązku jest Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. I. we W. Oznacza to, że w postępowaniu jurysdykcyjnym prawidłowo organ uznał, że wspólnota mieszkaniowa stanowi jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej (osobę ustawową, ułomną osobę prawną). Tak funkcjonujący podmiot musi posiadać przede wszystkim zarząd (art. 20 u.w.l.), który będzie kierował sprawami Wspólnoty i reprezentował ją na zewnątrz i w stosunkach między Wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali (art. 21 u.w.l.), ewentualnie - jak ma to miejsce w niniejszej sprawie Wspólnota Mieszkaniowa - ma zarządcę, który działa w jej imieniu i reprezentuje ją na zewnątrz. WSA zauważył, że w aktach znajduje się uchwała Wspólnoty Mieszkaniowej nr [...] z [...] września 2001 r. w sprawie zmiany sposobu sprawowania zarządu nieruchomością wspólną przy ul. I. we W., na mocy której powierzono zarząd nieruchomością wspólną P. na zasadach określonych w odrębnej umowie. Umowa o powierzeniu zarządu nieruchomością wspólną została podpisana w dniu [...] czerwca 2006 r. Zgodnie z jej § 2 ust. 2, Zarządca wykonuje czynności zwykłego zarządu nieruchomością wspólną, a także czynności przekraczające zwykły zarząd przekazane Zarządowi uchwałą właścicieli lokali. W sprawach zwykłego zarządu Zarządca uprawniony jest do składania oświadczeń woli w imieniu, na rzecz i rachunek Wspólnoty z uwzględnieniem przepisów § 5 ust. 2 (§ 2 ust. 2 pkt 2.1.). Do podjęcia czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebna jest zgoda właścicieli lokali wyrażona w formie uchwały oraz zgoda udzielająca Zarządowi pełnomocnictwa do zawierania umów stanowiących czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu w formie prawem przewidzianej (§ 2 ust. 2 pkt 2.2.). Zgodnie zaś z § 5 ust. 2 lit. a umowy zgody właścicieli lokali wyrażonej w formie uchwały wymaga dysponowanie nieruchomością na cele budowlane w zakresie remontów wykonywanych w budynku. Ponadto w aktach sprawy znajduje się uchwała Wspólnoty nr [...] z [...] maja 2015 r. w sprawie wykonania remontów, zgodnie z którą Wspólnota decyduje się na wykonanie w 2015 r. dokumentacji projektowo-kosztorysowej udzielając pełnomocnictwa P. do podejmowania wszelkich działań (tj. składania wniosków, pism, odwołań, zażaleń i innych) przed wszystkimi organami właściwymi w sprawie uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia zamiaru wykonania remontu, w szczególności do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz składania oświadczeń w tym zakresie. W dniu [...] września 2015 r. została zawarta między Wspólnotą, w imieniu której działa zarządca P., reprezentowana przez zobowiązaną jako Prezesa Zarządu a "[...]" - mgr inż. M. K. we W. umowa nr [...] o opracowanie dokumentacji projektowo-kosztorysowej na wykonanie remontów objętych decyzją DWINB z [...] stycznia 2015 r., nr [...]. Wskazać należy również, że uchwałą z [...] stycznia 2016 r., nr [...] w sprawie wykonania remontów Wspólnota zdecydowała się na wykonanie w 2016 r. remontu budynku mieszkalnego zgodnie z obowiązkiem nałożonym przez PINB decyzją nr [...]. Przy czym, zgodnie z jej § 5 Wspólnota udzieliła pełnomocnictwa do podejmowania wszelkich działań, (tj. składania wniosków, pism, odwołań, zażaleń i innych) przed wszystkimi organami właściwymi w sprawie uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia zamiaru wykonania remontu, w szczególności do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz składania oświadczeń w tym zakresie P. Co istotniejsze dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy [...] kwietnia 2016 r. została podjęta uchwała nr [...] na wykonanie w 2016 r. remontu budynku mieszkalnego zgodnie z obowiązkiem nałożonym przez PINB decyzją nr [...], zgodnie z którą pełnomocnictwo do podejmowania wszelkich działań udzielono zobowiązanemu. Zdaniem Sądu – wobec tak wyraźnego skonkretyzowania osoby odpowiedzialnej za wykonanie nałożonych na Wspólnotę obowiązków, w związku z którymi wymierzono kwestionowaną w niniejszej sprawie grzywnę - tylko tę osobę należało uznać za osobę, do której należy bezpośrednie czuwanie nad wykonywaniem przez zobowiązanego egzekwowanego obowiązku. Wbrew temu co twierdzi strona skarżąca, zobowiązana jest osobą bezpośrednio odpowiedzialną za wykonanie przez Wspólnotę nałożonych na nią obowiązków, na co wskazuje wyraźnie zebrany materiał dowodowy sprawy. Słusznym zatem jest wydane postanowienie z [...] maja 2016 r. W świetle wyraźnego umocowania w uchwale nr [...] osoby odpowiedzialnej za podejmowanie wszelkich działań związanych z wykonaniem decyzji nr [...] (jak również wcześniejszej uchwały nr [...]) twierdzenia strony skarżącej, że brak jest odpowiedniej uchwały Wspólnoty w zakresie realizacji tych obowiązków, stanowiących czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu Wspólnotą, są całkowicie nieuzasadnione. Bez znaczenia dla umocowania skarżącej do podejmowania czynności związanych z realizacją obowiązku nałożonego decyzją nr [...] jest natomiast fakt, że członkowie Wspólnoty finansują dane przedsięwzięcie i bez uzyskania od nich środków pieniężnych zarządca nie ma możliwości opłacenia prac, jak i jakiekolwiek zastrzeżenie w uchwale, że warunkiem przystąpienia przez zarządcę do realizacji prac jest zgromadzenie przez właścicieli lokali wyodrębnionych na koncie funduszu remontowego środków finansowych zabezpieczających koszt planowanych prac remontowych, a dopiero zgromadzenie przez właścicieli środków finansowych na koncie funduszu remontowego upoważnia zarządcę do ogłoszenia przetargu na wykonanie prac. Te kwestie faktyczne nie mogą wpływać na możliwość nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania nałożonych obowiązków. Sąd nie zgodził się zatem ze stroną skarżącą, że w granicach udzielonego przez Wspólnotę umocowania prezes zarządu P. Sp. z o.o. nie miał prawnych możliwości doprowadzić do wykonania obowiązków wskazanych w decyzji PINB. W skardze kasacyjnej M. D., reprezentowana przez adwokata, zaskarżyła wyrok z dnia 15 lutego 2017 r. w całości, zarzucając na podstawie art. 174 pkt ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.) naruszenie: 1) prawa materialnego, tj. art. 120 § 2 u.p.e.a. przez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciem, że skarżąca - wchodząca w skład organu uprawnionego do reprezentowania spółki, której Wspólnota zleciła sprawowanie zarządu, jest jednocześnie osobą, do której należy bezpośrednie czuwanie nad wykonywaniem przez zobowiązanego obowiązków w rozumieniu zaskarżonego przepisu, podczas gdy adresatem grzywny w celu przymuszenia z art. 120 § 2 u.p.e.a. – szczególnie uwzględniwszy zastosowanie przez ustawodawcę dodatkowej przesłanki "bezpośrednio" – jest osoba określona co do tożsamości, na której spoczywa skonkretyzowany obowiązek zapewnienia realizacji nałożonego przez organ zobowiązania, zatem abstrakcyjne uprawnienie do składania oświadczeń w imieniu zarządcy, który reprezentuje zobowiązaną jedynie w granicach określonych w umowie powierzenia zarządu, nie może być utożsamiane z obowiązkiem bezpośredniego czuwania w rozumieniu art. 120 § 2 u.p.e.a., 2) prawa materialnego, tj. art. 120 § 2 u.p.e.a. przez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że ustalając osobę do której należy bezpośrednie czuwanie nad wykonaniem przez zobowiązaną obowiązków w rozumieniu tego przepisu, decydujące znaczenie ma fakt pełnienia funkcji członka zarządu w spółce której Wspólnota powierzyła wykonywanie zarządu nieruchomością wspólną oraz fakt umocowania skarżącej w uchwale nr [...] do podejmowania działań przed organami administracji w sprawie uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia zamiaru wykonania remontu, podczas gdy ustawodawca zastosował w tym zakresie tzw. kwalifikator faktyczny, czyniąc adresatem grzywny osobę bezpośrednio (faktycznie) odpowiedzialną za wykonanie konkretnego obowiązku, nie zaś tzw. kwalifikator prawny, gdzie relewantne byłoby zaistnienie danego stosunku prawnego pomiędzy zobowiązanym, a osobą na którą grzywna ma zostać nałożona. W konsekwencji fakt pełnienia funkcji członka zarządu w spółce, której zobowiązana powierzyła zarząd nieruchomością, nie stanowi samodzielnej przesłanki do nałożenia grzywny, lecz jest nią dopiero ustalenie spoczywającego obowiązku bezpośredniego czuwania, 3) przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., polegające na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów i dokonaniu jej w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego i zebranym w sprawie materiałem dowodowym, polegające na przyjęciu, na podstawie umowy powierzenia zarządu nieruchomością wspólną z [...] czerwca 2006 r., umowy z [...] września 2015 r. o opracowanie dokumentacji projektowej – kosztorysowej oraz na podstawie podjętych przez Wspólnotę uchwał, tj. uchwały nr [...] z [...] maja 2015 r. w sprawie wykonania dokumentacji projektowo-kosztorysowej; uchwały nr [...] z [...] stycznia 2016 r. w sprawie wykonania remontów oraz uchwały nr [...] na wykonanie remontów, że zobowiązana jest osobą na której spoczywał ciężar bezpośredniego czuwania nad wykonywaniem przez Wspólnotę obowiązków nałożonych przez organ, podczas gdy niniejsze środki dowodowe nie mogą stanowić podstaw do poczynienia ustaleń w tym zakresie, jako że – nawet potencjalnie – nie wykazuje obowiązku, o którym mowa w art. 120 § 2 u.p.e.a., czy przesłanki bezpośredniości, 4) przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., polegające na przyjęciu, że członkowie P., której Wspólnota Mieszkaniowa powierzyła zarząd nieruchomością wspólną podejmuje strategiczne decyzje o wykonaniu obowiązków nałożonych przez organ, podczas gdy zgodnie z umową powierzenia zarządu nieruchomością wspólną z [...] czerwca 2006 r. P. Sp. z o.o. wykonuje czynności zwykłego zarządu, a czynności przekraczające zwykły zarząd wyłącznie w zakresie przekazanym uchwałą właścicieli lokali, zatem wobec braku odpowiedniej uchwały Wspólnoty w tym zakresie, brak jest przesłanek do przyjęcia jakoby na P. Sp. z o.o. i/lub członkach jej zarządu spoczywał obowiązek opisany w art. 120 § 2 u.p.e.a. Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie. Orzekając w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny, mając na uwadze brzmienie art. 183 § 1 p.p.s.a., ograniczony był do sformułowanych we wniesionym środku odwoławczym podstaw, nie dopatrując się wystąpienia którejkolwiek z przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty, w tym zarówno naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), jak i norm procesowych (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) koncentrowały się wokół jednej kwestii, tj. tego, kto powinien być adresatem postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w sytuacji, gdy podlegający egzekucji obowiązek spoczywa na Wspólnocie Mieszkaniowej. Spornym między stronami pozostawało to, czy realizacja tego obowiązku spoczywa na członkach zarządu spółki prawa handlowego będącej administratorem nieruchomości należącej do Wspólnoty. Udzielając odpowiedzi twierdzącej na to pytanie, zarówno organy obu instancji, a w ślad za nimi WSA mechanicznie przyjęły, że członek zarządu administratora jest podmiotem, o którym stanowi art. 120 § 2 u.p.e.a., na którym spoczywa bezpośredni obowiązek czuwania nad zobowiązanym, w tym wypadku nad Wspólnotą, wykonania obowiązków tego rodzaju, jakim jest egzekwowany obowiązek. Przyjęte przez WSA stanowisko w tej materii było nieuprawnione, ponieważ nie zostało ono poprzedzone analizą całokształtu zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, w tym przede wszystkim zależności istniejącej pomiędzy prawami i obowiązkami spoczywającymi na Wspólnocie Mieszkaniowej oraz zarządcy. Jak zwrócił na to uwagę WSA, zarząd nieruchomością wspólną położoną we Wrocławiu przy ul. I. został powierzony P. na podstawie uchwały Wspólnoty, podjętej w 2006 r. W uchwale tej wprowadzony został wyraźny rozdział pomiędzy czynnościami zwykłego zarządu, podejmowanymi przez zarządcę w imieniu i na rachunek Wspólnoty Mieszkaniowej na bieżąco w razie zaistnienia ku temu potrzeby oraz czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu, dla których skuteczności wymagana jest zgoda właścicieli lokali wyrażona w formie uchwały. Obowiązek uzyskania zgody właścicieli lokali wyrażonej w tej formie przewidziany został wyraźnie w § 5 ust. 2 lit. a uchwały, w odniesieniu do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie remontów wykonywanych w budynku. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia z [...] lipca 2016 r. sąd I instancji trafnie zauważył, że Wspólnota podjęła uchwałę nr [...], na mocy której zadecydowała o wykonaniu w 2015 r. dokumentacji projektowo-kosztowysowej, udzielając P. pełnomocnictwa do podejmowania wszelkich działań przed wszystkimi organami właściwymi w sprawie uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia zamiaru wykonania remontu. Z kolei w uchwale nr [...], Wspólnota podjęła decyzję o wykonaniu w 2016 r. remontu budynku mieszkalnego zgodnie z obowiązkiem nałożonym decyzją z [...] listopada 2014 r. W uchwale tej skarżąca została umocowana do podejmowania wszelkich działań prawnych zmierzających do osiągnięcia tego celu. Jak jednak zostało to trafnie dopowiedziane w skardze kasacyjnej, w § 4 ust. 1 tej umowy zastrzeżono, że warunkiem przystąpienia przez zarządcę do realizacji prac jest zgromadzenie przez właścicieli lokali środków finansowych zabezpieczających koszt wykonania planowanych prac remontowych. Ze względu na to, że do zebrania tych środków nie doszło, skarżąca nie była upoważniona do podjęcia czynności zmierzających do realizacji obowiązku. Ponadto, uwagę zwraca sam zakres udzielonego w uchwale nr [...] pełnomocnictwa skarżącej, ograniczony do podejmowania czynności prawnych przed organami administracji w sprawach udzielenia pozwolenia na budowę lub zgłoszenia zamiaru wykonania remontu. Celnie zauważono w tej materii, że treść tego umocowania nie nakładała na skarżącą odpowiedzialności za bezpośrednie wykonanie obowiązku remontowego wynikającego z decyzji z [...] listopada 2014 r. Z przedstawionych powodów w skardze kasacyjnej trafnie przyjęto, że prezesa zarządu administratora Wspólnoty Mieszkaniowej, bez rozważenia powyżej wskazanych kwestii nie można było potraktować jako podmiotu do którego należy bezpośrednie czuwanie nad wykonaniem nałożonego na Wspólnotę obowiązku. Członek zarządu, mimo tego że jest uprawniony do samodzielnego reprezentowania zarządcy, bez zgody właścicieli lokali na sfinansowanie szeroko zakrojonych w decyzji organu nadzoru budowlanego robót budowlanych nie może podjąć samodzielnego działania celem ich realizacji. Za nieprzekonujące i zarazem nieznajdujące potwierdzenia w prawie należało uznać twierdzenie sądu I instancji, jakoby okoliczność zebrania wystarczających na przeprowadzenie remontu kamienicy funduszy miała charakter jedynie faktyczny. Bez uzyskania środków finansowych od członków Wspólnoty skarżąca nie była uprawniona do podjęcia jakichkolwiek działań prawnych. Dlatego nie został w tym względzie spełniony warunek bezpośredniości o którym stanowi art. 120 § 2 u.p.e.a., pomiędzy uprawnieniami członka zarządu administratora kamienicy a realizacją nałożonego na Wspólnotę obowiązku. Innymi słowy, w takiej sytuacji członek zarządu P. nie dysponował tego rodzaju uprawnieniami, które bezpośrednio, to znaczy bez zgody właścicieli poszczególnych lokali, zmierzałyby do realizacji obowiązku. Trafnie zauważono w tej materii w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że realnie to wspólnota decyduje, czy i w jakim zakresie uprawnienia do działania w jej imieniu przekaże zarządcy. Uwzględnienie sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania oznaczonych nr 3 i 4, dotyczących naruszenia przez WSA art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. powodowało konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego wyroku sądu I instancji. Uchybienia procesowe pociągnęły za sobą naruszenie przez WSA art. 120 § 2 u.p.e.a. Biorąc pod uwagę brak komplikacji faktycznych rozpatrywanej sprawy oraz powielenie przez WSA błędu, którego dopuściły się organy administracji publicznej obu instancji, koniecznym pozostawało wyeliminowanie z obrotu prawnego na podstawie art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. zarówno postanowienia z [...] maja 2016 r., jak i z [...] lipca 2016 r. W świetle powyższej wykładni organ egzekucyjny powinien rozważyć umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko zobowiązanej na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło