II OSK 145/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-06-25

Skład orzekający: Jolanta Rudnicka, Małgorzata Stahl, Anna Żak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prowadzi postępowanie w sposób przewlekły, jeśli mimo podejmowania czynności, nie wydaje aktu kończącego postępowanie w ustawowym terminie, a kolejne terminy są przedłużane z przyczyn niezależnych od organu?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prowadzi postępowanie w sposób przewlekły, jeśli mimo podejmowania czynności, nie wydaje aktu kończącego postępowanie w ustawowym terminie, a kolejne terminy są przedłużane z przyczyn niezależnych od organu. Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia, z jakich powodów akt nie został podjęty, ani przyczyna przekroczenia ustawowego terminu. Sąd administracyjny zobowiązany jest uwzględnić stan sprawy istniejący w dniu wyrokowania.
Stan faktyczny
M. S. wniosła skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wieruszowie w sprawie dotyczącej stanu technicznego rowu melioracyjnego i budynku sąsiadującego. Pomimo wieloletniego trwania postępowania i wielokrotnych wyznaczeń terminów, organ nie wydał aktu kończącego postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zobowiązał organ do wydania aktu w terminie miesiąca. Organ wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i błędne ustalenie przewlekłości postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Stahl(spr) Sędzia del.NSA Anna Żak Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Wielgosz po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wieruszowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 października 2012 r. sygn. akt II SAB/Łd 118/12 w sprawie ze skargi M. S. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wieruszowie w przedmiocie postępowania o sygnaturze [...] oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt II SAB/Łd 118/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wieruszowie w przedmiocie postępowania o sygnaturze [...], w punkcie 1. zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wieruszowie do wydania aktu kończącego postępowanie w sprawie o wskazanej sygnaturze w terminie jednego miesiąca od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; w punkcie 2. zasądził od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wieruszowie na rzecz skarżącej kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że pismem z dnia [...] lipca 2012 r. M. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wieruszowie w sprawie dotyczącej stanu technicznego przepustu i skarpy rowu melioracyjnego znajdującego się przy ul. [...] w miejscowości L. na działce nr ewid. [...] oraz stanu technicznego budynku będącego w sąsiedztwie rowu R-1 znajdującego się na działce nr ewid. [...] w miejscowości L. ul. [...]. Wskazany rów stanowi rów melioracji szczegółowej, którego właścicielem jest Skarb Państwa Starosta Powiatowy wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. Skarżąca - właścicielka działki nr [...] – zarzuciła organowi naruszenie przepisu art. 35 k.p.a. poprzez rażące przekroczenie terminów załatwienia sprawy, a także art. 37 § 2 poprzez niezałatwienie sprawy w dodatkowym terminie wyznaczonym przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...]. Wniosła o zobowiązanie Powiatowego Inspektora Nadzoru w Wieruszowie do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, zobowiązanie do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Strona wskazała, że sprawa dotyczy doprowadzenia do prawidłowego stanu technicznego rowu R1 w L., usytuowanego w sąsiedztwie posesji skarżącej, który znajduje się w takim stanie technicznym, iż od kilku lat dochodzi do zalewania jej posesji, zniszczenia skarpy rowu i niszczenia fundamentów jej budynku. Osunięcie skarpy powoduje podmycie fundamentów budynku i zawilgocenie muru. Skarżąca podniosła, że PINB w Wieruszowie do dnia dzisiejszego nie zakończył sprawy. Przez dwa lata nie doszło do sporządzenia ekspertyzy, a terminy jej wykonania były już kilkakrotnie przesuwane i żaden nie został dotrzymany, nawet mimo wyznaczenia przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego terminu postanowieniem z dnia [...] września 2010 r., nr [...]. Wskazała, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia [...] lutego 2012 r. wyznaczył termin zakończenia sprawy na dzień 30 kwietnia 2012 r. Termin ten jednak nie został dotrzymany i kolejnym pismem organ wskazał nowy termin do dnia 31 sierpnia 2012 r. Wobec powyższego skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zażalenie na przewlekłość i bezczynność organu, skutkiem czego Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał termin do załatwienia sprawy do dnia 15 lipca 2012 r. Termin ten nie został dotrzymany przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wieruszowie, gdyż skarżąca nie otrzymała rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Skarżąca podniosła, że od 2006 r. żaden organ, do którego zgłaszała problem degradacji technicznej rowu nie podjął skutecznych działań, a wszczęte postępowania były zawieszane lub z niewiadomych przyczyn nie zostały rozstrzygnięte. Nadto, zdaniem skarżącej odpowiedzialnych za stan rowu jest wiele podmiotów, m.in. Gminna Spółka Wodna, Starosta Wieruszowski czy Powiatowy Zarząd Dróg w Wieruszowie jako wykonawca przepustu nad rowem. Wobec powyższego, w niniejszym przypadku organ nie podjął niezbędnych i możliwych czynności w celu załatwienia sprawy i pozostaje w bezczynności. Wyjaśniła, że w przypadku niepodjęcia działań zmierzających usunięcia nieprawidłowości w utrzymaniu stanu technicznego rowu, dojdzie nie tylko do zagrożenia dla posesji skarżącej, ale wskutek degradacji skarp rowu może dojść do zalewania większego obszaru i innych nieruchomości mieszkańców L. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Wieruszowie wniósł o odrzucenie skargi w związku z niewyczerpaniem przez skarżącą ustawowych środków zaskarżenia lub o oddalenie skargi. Organ wyjaśnił, że skarga M. S. dotyczy nie wykonania przez zobowiązanego, tj. Gminnej Spółki Wodnej w L., ekspertyzy dotyczącej wpływu przepustu (działka nr ewid. [...]) na warunki przepływu wody rowem melioracyjnym R-1 przez miejscowość L. oraz zminimalizowania (wyeliminowania) oddziaływania rowu melioracyjnego R-1 znajdującego się na działce nr ewid. gruntów [...] w miejscowości L. przy ul. [...], na budynek mieszkalny M. S. i J. L. na nieruchomości nr ew. [...]. W dniu [...] kwietnia 2010 r. postanowieniem nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Wieruszowie nałożył na Gminną Spółkę Wodną z siedzibą w L. obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie do dnia 15 lipca 2010 r. ekspertyzy technicznej dotyczącej wpływu przepustu oraz zminimalizowania (wyeliminowania) oddziaływania rowu melioracyjnego R-1, określającej w sposób jednoznaczny zakres robót koniecznych do zabezpieczenia skarpy rowu R-1 oraz budynku mieszkalnego poprzez doprowadzenie przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z prawem budowlanym oraz obowiązującymi warunkami technicznymi. Na powyższe postanowienie M. S. oraz J. L. w ustawowym terminie wnieśli zażalenie do Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi. Organ ten utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wieruszowie, zmieniając jedynie termin wykonania i dostarczenia przedmiotowej ekspertyzy technicznej do dnia 31 października 2010 r. W dniu [...] października 2010 r. do PINB w Wieruszowie wpłynął wniosek Gminnej Spółki Wodnej w L. z prośbą o przedłużenie wyznaczonego terminu przedstawienia ekspertyzy, w związku z czym postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. zmieniono termin dostarczenia ekspertyzy do dnia 30 czerwca 2011 r. Z kolei postanowieniem z dnia [...] września 2011 r. nr [...] PINB postanowił zmienić decyzję z dnia [...] kwietnia 2011 r. poprzez zmianę terminu dostarczenia ekspertyzy do dnia 30 września 2011 r. Organ podniósł też, że żadne z postanowień przedłużających termin do sporządzenia ekspertyzy nie były kwestionowane poprzez wniesienie zażalenia. Organ mając na uwadze wyeliminowanie przedmiotowego oddziaływania pozostawał zawsze w kontakcie m.in. z Powiatowym Zarządem Dróg, Starostwem Powiatowym w Wieruszowie, Urzędem Gminy L., które również były zaangażowane w przedmiotową sprawę, czego odzwierciedleniem jest korespondencja w sprawie przebudowy kanalizacji deszczowej na ul. [...] mającej wpływ na zaistniałą sytuację. Gminna Spółka Wodna w L. w celu wykonania ekspertyzy technicznej, zwróciła się do dr W. R., wpisanego na listę uprawnionych hydrologów w Ministerstwie Środowiska. Następnie w dniu [...] kwietnia 2010r. przeprowadzono spotkanie, podczas którego ustalono, iż Zarząd Powiatu Wieruszowskiego na wniosek Gminnej Spółki Wodnej w L. udzieli dotacji na pokrycie kosztów wykonania ekspertyzy technicznej oraz na pokrycie kosztów wykonania obowiązków nałożonych na Gminną Spółkę Wodną w L.. Organ wskazał, że stan zaawansowania oraz powód przedłużającego się terminu złożenia ekspertyzy został skarżącej przedstawiony w trakcie rozmowy telefonicznej. Organ wskazał, że opóźnienie wynikało też z powodu kłopotów ze zdrowiem dr R. Pismem z dnia [...] lutego 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Wieruszowie poinformował M. S., iż sprawa zostanie rozstrzygnięta w formie decyzji administracyjnej, niezwłocznie po dostarczeniu do tutejszego organu przedmiotowej ekspertyzy i zapoznaniu się stron ze zgromadzonym materiałem. Podkreślił, że organ zgodnie z art. 36 k.p.a. zawiadamiał strony, podając przyczynę zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Pismem z dnia [...] marca 2011 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łódzki zakazał kontaktów z wykonującym przedmiotową ekspertyzę. Organ nie zgodził się z zarzutem skarżącej, że nie podjął czynności wskazanych w art. 81c pkt 4 Prawa budowlanego, bowiem po bezskutecznym upływie terminu do złożenia dokumentów, wszczęte zostało postępowanie zastępcze. W dniu [...] lipca 2011 r. zobowiązany tzn. Spółka Wodna L. otrzymała upomnienie w związku z niedostarczeniem ekspertyzy. W celu ustalenia kosztów wykonania zastępczego organ upublicznił prośbę o przedłożenie ofert cenowych wykonania ekspertyzy, umieszczając informację na tablicach urzędowych Starostwa Powiatowego Wieruszowie, Urzędu Miejskiego w Wieruszowie jak i siedzibie organu orzekającego oraz na stronie internetowej Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Wieruszowie, jednakże na żadne z powyższych informacji o możliwości wykonania ekspertyzy nie zgłosiły się osoby zainteresowane. Organ wystąpił do Stowarzyszenia Hydrologów Polskich, Politechniki Wrocławskiej, Politechniki Gdańskiej z prośbą o przedstawienie oferty cenowej i terminowej wykonania przedmiotowej ekspertyzy na koszt zobowiązanego. Ponadto organ uzyskał informacje ze Starostwa Powiatowego w Wieruszowie z dnia [...].07.2012r. znak [...] (karta nr 187) pełniącego funkcje organu nadzorującego spółkę wodną w zakresie określonym art. 179 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne. Z przedmiotowej informacji wynika, że Powiatowy Zarząd Dróg jest w posiadaniu dokumentacji projektowej na budowę sieci kanalizacji deszczowej w drodze powiatowej nr [...] ul. [...] w L. w obrębie przedmiotowego przepustu oraz nieruchomości skarżącej. Projekt obejmuje również zmianę sposobu odprowadzenia wód z drogi powiatowej ul. [...] w L. poprzez budowę i przebudowę istniejącej kanalizacji deszczowej. Ponadto na rowie melioracyjnym R-1 projektowane są roboty konserwacyjne-odmulenie i faszynowanie skarp. Jeżeli chodzi o zarzuty dotyczące ciągłego wydłużania czasu w wydaniu ekspertyzy technicznej organ poinformował, że obowiązek przedstawienia przedmiotowej ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego rowu R-1, został nałożony na Gminną Spółkę Wodną z siedzibą w L., zgodnie z treścią art. 77 ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2005r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.), utrzymanie urządzeń melioracji wodnych szczegółowych, należy do zainteresowanych właścicieli gruntów, a jeżeli urządzenia te są objęte działalnością spółki wodnej - do tej spółki. Wskazał, że to na zobowiązanym ciąży obowiązek przedstawienia ekspertyzy, a tym samym wyłonieniu adekwatnej osoby, która może wykonać określone opracowanie. Kwestia zawarcia umowy, jej brak lub też wynikające z niej sankcje zawarte między zobowiązanym, w tym wypadku spółką wodną, a wykonującym nałożony w postanowieniu obowiązek, nie dotyczą organu. Organ dodał, że nie pozostaje również bez wpływu na prowadzone postępowanie zachowanie strony postępowania, która poprzez wykorzystywanie wszelkich możliwych środków zaskarżenia, wydłużała czas prowadzonego postępowania. Podniósł, że nie sposób przypisać organowi przewlekłego prowadzenia postępowania w sytuacji, gdy podejmuje on wszelkie możliwe, a konieczne dla zakończenia postępowania działania, które z przyczyn niezależnych od organu nie przynoszą oczekiwanego skutku, w postaci zakończenia postępowania administracyjnego. Nie każda zwłoką może być przyczyną stwierdzenia przewlekłości, lecz jedynie zwloką nieuzasadniona. Ocena stanu technicznego przepustu na cieku melioracyjnym R-1 nie wskazała niezwłocznej konieczności wykonania robót, dopiero wykonanie ekspertyzy objętej wykonaniem zastępczym miało w sposób jednoznaczny wskazać na sposób wyeliminowania zagrożenia dla obiektów znajdujących się w sąsiedztwie rowu R-1. Organ dodał, że z uwagi na skomplikowanie zagadnienia i małą liczbę specjalistów w przedmiotowej dziedzinie oraz brak zainteresowania ze strony osób posiadających wymagane uprawnienia, przeprowadzenie skutecznego wykonania zastępczego staje się trudnym zagadnieniem do wykonania. W zaistniałej sytuacji długi czas trwania postępowania nie może być zdaniem organu utożsamiany z przewlekłością postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi po rozpoznaniu przedstawionej sprawy uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności Sąd wskazał, że skargę złożoną w niniejszej sprawie należy uznać za dopuszczalną, bowiem skarżąca wyczerpała tryb zaskarżenia, o jakim mowa w art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270; dalej: p.p.s.a.) składając w dniu 7 maja 2012 r. (pismo z dnia 2 maja 2012 r.) do Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi zażalenie w trybie art. 37 k.p.a na przewlekle prowadzone przez inspektora powiatowego postępowanie. Na skutek zażalenia organ II instancji postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. wyznaczył PINB dodatkowy termin do załatwienia sprawy – do dnia [...] lipca 2012 r. Już wówczas organ II instancji wskazywał, że organ I instancji działa w sposób przewlekły, bowiem czynności podejmowane przez organ I instancji (pisma z dnia [...].10.2011 r., [...].12.2011 r., [...].03.2012 r., w których organ zwracał się o złożenie oferty cenowej terminowej dotyczącej wykonania ekspertyzy technicznej skarpy rowu R-1 w L.) nie doprowadziły do realizacji wykonania zastępczego. W dodatkowo wyznaczonym terminie organ nie rozstrzygnął sprawy, lecz jedynie ponownie ogłosił informację o możliwości wykonania ekspertyzy (tablice informacyjne, strona BIP), zwrócił się w tej sprawie do Stowarzyszenia Hydrologów Polskich, Politechniki Wrocławskiej i Politechniki Gdańskiej zakreślając termin na dokonanie zgłoszenia o możliwości wykonania ekspertyzy naruszając już na tym etapie termin wyznaczony przez organ II instancji (do 31 sierpnia 2012 r.). Wobec braku zgłoszeń, organ ponownie ogłosił informację o możliwości wykonania ekspertyzy, wyznaczając kolejny termin do składania ofert do dnia 31 października 2012 r., a pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. organ I instancji przedłużył termin załatwienia sprawy do dnia 31 października 2012 r., tj. jest do końca terminu wyznaczonego na składanie ofert. Organ przedłużał więc termin rozpoznania mając świadomość braku możliwości załatwienia sprawy z jego zachowaniem. Jak podkreślono, organ wyznaczający na podstawie art. 36 k.p.a. nowy termin załatwienia sprawy jest związany przepisem art. 12 i 35 k.p.a., a zatem jest obowiązany do ustalenia możliwie najkrótszego terminu załatwienia sprawy. Dlatego też, zdaniem Sądu, informowanie strony, że sprawa zostanie załatwiona w terminie późniejszym, nie może stać się regułą. Nadto, wyznaczanie dodatkowego terminu w momencie posiadania przez organ wiedzy o braku możliwości jego dochowania narusza wyrażoną w art. 12 k.p.a. zasadę szybkości postępowania oraz art. 8 k.p.a., bowiem działanie takie nie pogłębia zaufania stron do państwa i jego organów, a jedynie wywołuje niepewność co do rozsądnego czasu załatwienia sprawy. Dodatkowo Sąd zaznaczył, że kwestia rozgraniczenia kompetencji organów odpowiedzialnych za obiekty budowlane jakim są rowy czy przepusty oraz organów właściwych w sprawach stosunków wodnych nie może obciążać strony. Strona ma prawo oczekiwać rozstrzygnięcia swojej sprawy w rozsądnym terminie, nawet najbardziej skomplikowanej, tym bardziej że jej rozpoznawanie przez organ trwa już ponad 6 lat. Jednocześnie Sąd stwierdził, że zgłoszone w toku postępowania przez skarżącą żądanie "ukarania pracownika" organu wykraczało poza zakres kognicji sądów administracyjnych, bowiem co do zasady, ogranicza się ona jedynie do oceny legalności zaskarżonych aktów administracyjnych. Końcowo Sąd stwierdził, że jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy, w toku przedmiotowego postępowania organ I instancji podejmował wprawdzie pewne czynności, jednakże mimo upływu znacznego okresu nie tylko od samego wszczęcia postępowania, ale i od zakreślonego terminu przez organ odwoławczy, nie zakończył ostatecznie postępowania poprzez wydanie w sprawie rozstrzygnięcia. W związku z tym Sąd uznał skargę za w pełni uzasadnioną. Dlatego też, stosownie do treści art. 149 § 1 p.p.s.a., Sąd zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wieruszowie do wydania aktu kończącego postępowanie w sprawie o sygnaturze [...] w terminie jednego miesiąca od dnia uprawomocnienia się wyroku. O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.. W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Wieruszowie, reprezentowany przez radcę prawnego, zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 2 pkt 8, art. 133, art. 134 § 1, art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, gdyż zaskarżony wyrok został wydany pomimo iż nie zostały ustalone i wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności faktyczne sprawy, co znalazło wyraz w jego lakonicznym uzasadnieniu, w szczególności: 1. art. 3 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a., art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, poprzez wadliwe wykonanie swego ustrojowego obowiązku kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem i poprzez uwzględnienie skargi wskutek bezpodstawnego przyjęcia przez Sąd, że skarżący organ prowadził postępowanie administracyjne w sposób przewlekły, podczas gdy każdorazowe wyznaczenie kolejnego terminu załatwienia sprawy spowodowane zostało okolicznościami niezależnymi od organu, które nie implikują przyjęcia, że doszło po stronie skarżącego organu do przewlekłości w prowadzeniu postępowania administracyjnego, a czynności prowadzone przez skarżący organ w trakcie postępowania były uzasadnione i niezbędne do jego zakończenia; 2. art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez - ustalenie faktu, że skarżący organ przedłużył pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. termin załatwienia sprawy do dnia 31 października 2012 r., uprzednio zaprosiwszy do składania ofert w sprawie wykonania ekspertyzy koniecznej do wydania decyzji załatwiającej przedmiotową sprawę wyznaczając potencjalnym oferentom termin do składania ofert do dnia 31 października 2012 r., działając ze świadomością braku możliwości załatwienia sprawy w wyznaczonym terminie, z pominięciem faktu znajdującego odzwierciedlenie w aktach sprawy, że w dniu [...] sierpnia 2012 r. skarżący organ otrzymał z Politechniki Wrocławskiej informację o sporządzeniu rzeczonej ekspertyzy przez jej pracownika – dr inż. W. R., która to informacja zawierała ponadto stwierdzenie, iż ekspertyza ta jest na końcowym etapie sporządzania, co pozwalało na przyjęcie przez skarżący organ, że w niedługim czasie zostanie mu ona przedłożona, co umożliwi załatwienie sprawy w zakreślonym przez skarżący organ terminie tj. do dnia 31 października 2010 r.; - oraz poprzez nieuwzględnienie całego materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, w szczególności materiału wykazującego na podejmowanie przez skarżący organ czynności ponaglających podmiot zobowiązany do przedłożenia ekspertyzy koniecznej do wydania rozstrzygnięcia załatwiającego sprawę przez skarżącego, jak również pominięcie znajdującego odzwierciedlenie w aktach faktu inicjowania przez skarżący organ działań zmierzających do powierzenia wykonania przedmiotowej ekspertyzy osobie trzeciej, na koszt zobowiązanego, o którym była mowa wyżej, w razie niewywiązania się przez niego ze swego obowiązku, jak również nieuwzględnienie chronologii tych działań; - oraz poprzez ustalenie, że skarżący organ prowadzi przedmiotową sprawę przez ponad 6 lat, podczas gdy wniosek inicjujący to postępowanie administracyjne został złożony przez stronę w dniu [...] lutego 2010 r. pismem z dnia [...] stycznia 2010 r., co znajduje odzwierciedlenie w aktach sprawy, a z czego wynika, że przedmiotowe postępowanie prowadzone jest przez okres 2 lat i 10 miesięcy; 3. art. 134 § 1 p.p.s.a. polegające na tym, że Sąd I instancji nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną nie wyszedł poza ich granice pomimo, że w tej sprawie powinien to uczynić, ograniczając się w istocie do stwierdzenia, że wyznaczając kolejne terminy załatwienia sprawy organ skarżący prowadzi postępowanie w sposób przewlekły, pomijając znaczenie czynności podejmowanych przez skarżący organ, a zmierzających do jej załatwienia oraz wyjaśnienie przyczyn, z powodu których skarżący organ nie wykonał określonych czynności we wskazanych terminach, mając przy tym na względzie charakter sprawy i obowiązujący w sprawie tryb postępowania wyznaczony przez art. 81c) ustawy Prawo budowlane; 4. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a., art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych skutkujące rozstrzygnięciem sprawy przez Sąd I instancji bez wszechstronnego rozważenia całokształtu materiału dowodowego, a w konsekwencji nie dokonaniem przez Sąd I instancji prawidłowej kontroli działań/zaniechań organu administracyjnego, co spowodowało ustalenie stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym, odzwierciedlone w uzasadnieniu wyroku, tj. przyjęcie przez Sąd I instancji, że organ prowadził postępowanie administracyjne w sposób przewlekły, co doprowadziło do uwzględnienia skargi, pomimo iż podlegała oddaleniu; oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez lakoniczne i ogólnikowe uzasadnienie wyroku bez odniesienia się do wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, w szczególności bez odniesienia się do stanowiska organu wyrażonego w odpowiedzi na skargę (w szczególności do podanych przyczyn wyznaczania kolejnych terminów załatwienia sprawy i uzasadnienia oraz charakteru podejmowanych działań zmierzających do wyeliminowania przeszkód w jej załatwieniu) oraz niezawarciu stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia, powołując się na ustalenia organu II instancji stwierdzające działanie skarżącego organu w sposób przewlekły, a ponadto błędnie przyjmując, że skarżący organ prowadzi przedmiotowe postępowania od ponad 6 lat oraz ustalając fakt, o którym mowa w pkt 2 powyżej (akapit pierwszy) w sposób błędny. 5. art. 149 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie pomimo naruszenia przez Sąd ww. przepisów, skutkujące przyjęciem, że skarżący organ prowadził postępowanie w sposób przewlekły. Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych, powiększonych o opłatę skarbową uiszczoną od pełnomocnictwa. W odpowiedzi na skargę kasacyjną M. S. wniosła o oddalenie tej skargi. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik organu oświadczył, że w lutym 2013 r. została sporządzona ekspertyza przez inny podmiot. W oparciu o powyższą ekspertyzę organ w dniu [...] marca 2013 r. wydał decyzję, od której odwołanie złożyła strona. Decyzja organu odwoławczego została wydana w dniu [...] czerwca 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Przede wszystkim nie mógł zostać uwzględniony zarzut naruszenia art. 3 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a. oraz art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Postawione zarzuty należało uznać za ogólnikowe, wskazane bowiem przepisy nie dają podstaw do wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych, jak też zaistniałych w sprawie stosunków prawnych. W swej konstrukcji wyżej powołane przepisy zawierają regulację kryterium kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne (art. 1 § 2). Z kolei zaś art. 3 p.p.s.a. wyznacza właściwość sądów administracyjnych wskazując w § 2 rodzaje skarg, jakie w ramach kontroli działalności administracji publicznej rozpoznają sądy administracyjne. Nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd I instancji rozpoznał sprawę po przeprowadzeniu rozprawy na podstawie przedłożonych akt sprawy, zobowiązując organ do wydania aktu kończącego postępowanie o sygn. [...] wszczęte na skutek pisma M. S. złożonego w roku 2008, mając na uwadze kolejne pisma skarżącej i podjęte przez organ działania zmierzające do załatwienia sprawy, uwzględniając również czynione nieskutecznie starania celem wykonania ekspertyzy niezbędnej do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Podkreślić w tym miejscu należy, że dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia, z jakich powodów akt nie został podjęty, obojętny jest zatem powód, czy też przyczyna przekroczenia ustawowego terminu. Nie sposób również zgodzić się z autorem skargi kasacyjnej, który zarzucając Sądowi I instancji naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. wywodzi, że Sąd pominął okoliczności, które nie zostały wskazane w skardze, a wynikają z akt sprawy tj. nie uwzględnił znaczenia czynności podejmowanych przez organ, jak również wyjaśnienia przyczyn, które stanęły na przeszkodzie do zakończenia postępowania w terminie. Zgodnie z powołanym przepisem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stwierdzić należy, że rozpoznając sprawę ze skargi M. S. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wieruszowie Sąd I instancji uwzględnił wszystkie okoliczności znajdujące wyraz w przedstawionych aktach sprawy oraz dokonał ich właściwej oceny, mając na uwadze charakter sprawy i podejmowane przez organ działania. Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. Stwierdzić należy, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszelkie ustawowe wymogi pozwalając na rekonstrukcję ustaleń Sądu dokonywanych w ramach kontroli bezczynności organu. Wskazać należy, iż art. 141 § 4 p.p.s.a. określa elementy, jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku, stanowiąc, iż są to zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a ponadto jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji – wskazania co do dalszego postępowania. Mając na uwadze treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku, stwierdzić należy, iż zawiera ono wszystkie wymagane prawem elementy oraz uwzględnia wszystkie istotne w sprawie fakty znajdujące oparcie w aktach sprawy. Uwzględniając zaś powołane okoliczności w kontekście ustanowionej w art. 12 § 1 k.p.a. zasady szybkości postępowania oraz mając na uwadze wynikający z art. 35 § 1 k.p.a. obowiązek załatwiania sprawy bez zbędnej zwłoki, Sąd właściwie zastosował w sprawie art. 149 p.p.s.a. zobowiązując organ do wydania aktu kończącego postępowanie w terminie jednego miesiąca od dnia uprawomocnienia się wyroku. Odnosząc się końcowo do przedstawionych na rozprawie przez pełnomocnika organu decyzji kończących sprawę stwierdzić należy, że okoliczność ta pozostawała bez wpływu na wynik sprawy, jako że w sprawie ze skargi na bezczynność Sąd zobowiązany był uwzględnić stan sprawy istniejący w dniu wyrokowania. Przedstawione zaś decyzje zostały wydane już po wydaniu wyroku przez Sąd I instancji. W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło