II OSK 1450/11

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-12-11

Skład orzekający: Marzenna Linska-Wawrzon, Jerzy Stelmasiak, Mirosław Wincenciak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za przekroczenie warunków emisji pyłu i dwutlenku siarki powinna być obliczana na podstawie wartości dopuszczalnych określonych w pozwoleniu zintegrowanym, czy też na podstawie standardów emisyjnych określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 20 grudnia 2005 r.?
Ratio decidendi
Kara pieniężna za przekroczenie emisji pyłu i dwutlenku siarki powinna być wymierzona za każdą substancję wprowadzoną do powietrza z przekroczeniem warunków określonych w pozwoleniu zintegrowanym, a nie na podstawie standardów emisyjnych określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska. Przepisy § 12 ust. 1-3 rozporządzenia określają jedynie warunki uznawania standardów emisyjnych za dotrzymane i nie mogą stanowić podstawy do obliczania wielkości przekroczeń będących podstawą do wymierzenia kary.
Stan faktyczny
Elektrociepłownia EC I spółki z o.o. w T. przekroczyła warunki emisji pyłu i dwutlenku siarki określone w pozwoleniu zintegrowanym za rok 2007. Organ ochrony środowiska wymierzył spółce karę pieniężną za te przekroczenia, co zostało potwierdzone w postępowaniu administracyjnym i sądowym. Spółka kwestionowała sposób obliczenia kary, powołując się na rozporządzenie Ministra Środowiska z 2005 r. dotyczące standardów emisyjnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia WSA del. Mirosław Wincenciak Protokolant: asystent sędziego Maciej Stojek po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 1924/10 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w T. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za przekroczenie warunków dotyczących wprowadzania gazów i pyłów do powietrza w ramach pozwolenia zintegrowanego oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 lutego 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 1924/10, oddalił skargę [...] Sp. z o.o. z siedzibą w T. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2010 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za przekroczenie warunków dotyczących wprowadzania gazów i pyłów do powietrza w ramach pozwolenia zintegrowanego. Wyrok zapadł w następujących okolicznościach sprawy: Elektrociepłownia EC I zakładu [...] Spółka z.o.o. w T. jest instalacją energetycznego spalania paliwa o łącznej mocy powyżej 100 MW. Zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 23 grudnia 2004 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji (Dz. U. nr 283, poz. 2842) dla tej instalacji wymagane jest prowadzenie pomiarów ciągłych emisji do powietrza. Sprawozdania zawierające wyniki ciągłych pomiarów emisji z instalacji energetycznego spalania paliw wykonanych w okresie pierwszego i drugiego półrocza 2007 r. zostały przesłane do Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska. Analiza przekazanych raportów wykazała błędy, w tym m.in. dla pewnych okresów pomiarów nieprawidłowo były ustawione wartości dopuszczalne w miesięcznych raportach stężeń. Dotyczyło to pyłu, dwutlenku siarki i tlenków azotu. Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, z uwagi na powyższe, przeprowadził kontrolę w dniach 13-20.05.2008 r., po której wydane zostało zarządzenie pokontrolne z dnia 21.05.2008 r. m.in. zobowiązujące stronę do przekazania do WIOŚ w terminie do 30.06.2008 r. skorygowanego sprawozdania zawierającego wyniki ciągłych pomiarów emisji z instalacji energetycznego spalania paliw wykonanych w okresie pierwszego i drugiego półrocza 2007r. Strona przy piśmie z dnia 23.07.2008 r. przekazała zestawienie wyników pomiarów za poszczególne miesiące 2007 r. Kujawsko-Pomorski WIOŚ stwierdził przekroczenie warunków korzystania ze środowiska i w dniu wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia wymiaru kary pieniężnej za rok 2007. Organ decyzją z dnia [...].03.2009 r., na podstawie art. 299 ust. 1 pkt 2 i art. 305 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 z późn. zm., dalej zwanej "Prawo ochrony środowiska"), wymierzył spółce karę. Główny Inspektor Ochrony Środowiska, po rozpatrzeniu odwołania strony, uchylił tę decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, z uwagi na to, że kwota kary została niewłaściwie obliczona. W ocenie organu przekazane przez stronę raporty za rok 2007 wykazały zarówno przekroczenia dopuszczalnych miesięcznych stężeń dwutlenku siarki i pyłu jak, i przekroczenia dopuszczalnej ilości przekroczeń średnich 48-godzinnych pyłu (stężenie powyżej 110% wartości standardu emisyjnego), co oznacza, że nie zostały spełnione warunki dotrzymania standardów. Oznacza to, że warunki uznawania standardów emisyjnych za dotrzymane, określone § 12 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 grudnia 2005 roku w sprawie standardów emisyjnych z instalacji (Dz. U. z 2005, Nr 260 poz. 2181) nie zostały spełnione, stwierdzono wystąpienie przekroczenia emisji dopuszczalnej pyłu i dwutlenku siarki w analizowanym roku 2007. Należało więc karę obliczyć odnosząc wszystkie zmierzone wartości emisji dwutlenku siarki i pyłu do ustalonych w pozwoleniu zintegrowanym wielkości dopuszczalnych. Z uwagi na powyższe, w celu poprawnego obliczenia wielkości przekroczeń i tym samym kwoty kary pieniężnej, organ pierwszej instancji wystąpił w dniu 26.02.2010 r. do strony o przekazanie informacji przedstawiającej wyniki ciągłych pomiarów emisji z instalacji energetycznych EC I wykonanych w 2007r., w postaci wydruków wartości średnich godzinowych stężeń dwutlenku siarki i pyłu w okresach wystąpienia przekroczenia miesięcznych wartości dopuszczalnych stężeń lub wystąpienia przekroczenia 48-godzinnych wartości dopuszczalnych stężeń. Dane te były niezbędne do dokonania obliczeń wartości przekroczeń dwutlenku siarki i pyłu. Po dokonaniu obliczeń dla całego roku 2007 WIOŚ w Bydgoszczy wydał decyzję z dnia [...].05.2010 r. wymierzającą karę pieniężną za okres od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2007 r. w wysokości 228 171 zł. Zdaniem organu kara została poprawnie obliczona sumując wszystkie przypadki przekroczenia standardu dopuszczalnego określonego w pozwoleniu zintegrowanym, na podstawie którego strona funkcjonuje. Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. po rozpatrzeniu odwołania [...] Spółki z o.o. w T. od powyższej decyzji utrzymał ją w mocy. Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska przedstawionego przez odwołującą, że w zakresie określonym w cytowanych wyżej przepisach rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie standardów emisyjnych w zakresie uznawania standardów za dotrzymane, może wartości emisji dopuszczalnej przekraczać i dopiero w przypadku niespełnienia tych standardów ponad wskazany w ww. rozporządzeniu zakres, może mieć naliczoną karę pieniężną. Zdaniem GIOŚ warunki uznawania standardów emisyjnych za dotrzymane, określone w ww. rozporządzeniu, wskazują jedynie sposób kwalifikowania danej instalacji co do określenia czy spełnia ona czy też nie spełnia wymogi określone w posiadanym pozwoleniu zintegrowanym. Jeżeli pojedyncze przekroczenia mieszczą się we wskazanym ww. rozporządzeniem zakresie, to instalację uważa się za spełniającą wymogi i nie jest podejmowane w stosunku do niej postępowanie administracyjne w celu wymierzenia kary pieniężnej. Natomiast w przypadku, gdy analiza wyników pomiarów wykaże, że dana instalacja warunki te narusza, należy jej obligatoryjnie naliczyć karę pieniężną zgodnie z art.305 ust. 1 i 4 Prawa ochrony środowiska za wszystkie stwierdzone przekroczenia w okresie całego analizowanego okresu, w tym przypadku roku 2007. [...] Spółka z o.o. w T. w skardze na powyższą decyzję zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: § 12 ust. 1-3 rozporządzenia w sprawie standardów emisyjnych z instalacji. Zarzuciła również naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 K.p.a. Zdaniem strony skarżącej analiza sposobu obliczania przekroczeń emisji dopuszczalnych zanieczyszczeń i naliczania kar pieniężnych za przekroczenia emisji dopuszczalnych przedstawionych w przepisach zawartych w § 12 ust. 1-3 rozporządzenia jednoznacznie wykazuje, że organ I instancji w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego ustalił wielkość przekroczeń emisji dopuszczalnej pyłu i dwutlenku siarki i kar pieniężnych za przekroczenia emisji dopuszczalnych tych zanieczyszczeń niezgodnie z zasadami. Ponieważ "Dokumentacja algorytmów komputera emisyjnego MIKROS" została opracowana na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 04.03.2003 w sprawie standardów emisyjnych z instalacji (Dz. U. Nr 163, poz. 1584) i następnie zaktualizowana na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20.12.2005 w sprawie standardów emisyjnych z instalacji zawiera opis prawidłowego i powszechnie stosowanego w systemach ciągłego monitoringu emisji zanieczyszczeń sposobu określania przekroczeń emisji dopuszczalnych zanieczyszczeń i naliczania kar pieniężnych za przekroczenia emisji dopuszczalnych, wobec powyższego zastosowana przez organ I instancji w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego odmienna metoda ustalania przekroczeń emisji dopuszczalnych zanieczyszczeń i naliczania kar pieniężnych za przekroczenia emisji dopuszczalnych na podstawie własnych obliczeń jest nieprawidłowa i narusza interes strony ewidentnie działając na jej szkodę. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku wskazał, że przepisy art. 305 ust. 1 i 4 , art. 309 ust. 1 pkt 1, art. 313 ust. 1 Prawa ochrony środowiska obligują Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska do wymierzenia kary pieniężnej, między innymi za przekroczenie określonych w pozwoleniach o których mowa w art. 181 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa ochrony środowiska, ilości lub rodzajów gazów lub pyłów wprowadzonych do powietrza. W przedmiotowej sprawie stwierdzono wystąpienie przekroczenia emisji dopuszczalnej pyłu i dwutlenku siarki w 2007 r., która to okoliczność została potwierdzona przez organ w toku prowadzonego postępowania administracyjnego i nie jest kwestionowana przez stronę. Stwierdzenie warunków korzystania ze środowiska nastąpiło w oparciu o pomiary prowadzone przez organ korzystający ze środowiska (art. 305 ust. 1 Prawa ochrony środowiska). Zasadnie więc, zdaniem Sądu, organ w oparciu o art. 305 ust. 4 Prawa ochrony środowiska wymierzył karę za przekroczenie stwierdzone w roku kalendarzowym to jest 2007. Sąd podkreślił, że godnie z art. 313 ust. 1 Prawa ochrony środowiska karę za przekroczenia o których mowa w art. 298 ust. 1 pkt 1 wymierza się za każdą substancję wprowadzoną do powietrza z przekroczeniem warunków określonych w pozwoleniu. Dla strony skarżącej została wydana w dniu 30 czerwca 2006 r. decyzja-pozwolenie zintegrowane konkretyzująca powyższe warunki. W toku postępowania ustalono, że warunki określone w pozwoleniu zintegrowanym zostały naruszone - odnosiły się one do emisji pyłów i dwutlenku siarki. Z art. 313 ust. 1 Prawa ochrony środowiska wynika, że kara winna zostać wymierzona za każdą wprowadzoną do powietrza substancję z przekroczeniem warunków określonych w pozwoleniu. W ocenie Sądu słusznie organ wyliczył wysokości kary w odniesieniu do każdej wprowadzonej do powietrza substancji i prawidłowo odniósł wartości emisji dwutlenku siarki i pyłu do wartości dopuszczonych w pozwoleniu zintegrowanym. Tak obliczone wartości stanowiły podstawę wymierzenia kary. Zdaniem Sądu wbrew twierdzeniom strony skarżącej wysokość przekroczeń emisji substancji wprowadzonych do powietrza należało odnosić do wartości określonych w pozwoleniu zintegrowanym jak wynika to wprost z art. 313 Prawa ochrony środowiska. Podstawy takich ustaleń wbrew oczekiwaniom strony skarżącej nie stanowi § 12 ust. 1 - 3 rozporządzenia w sprawie standardów emisyjnych z instalacji. Tak obliczone wartości stanowiły podstawę wymierzenia kary, przy czym niedotrzymanie standardów emisji zostało przez organ ustalone przy uwzględnieniu zapisów powołanego wyżej rozporządzenia, co zostało przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Okoliczność ta, zdaniem Sądu, czyni pozbawionym słuszności zarzuty dotyczące naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 , art. 76 § 1, art. 77 § 1 art. 80 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej nie można przyjąć, iż brak rozporządzenia wydanego w oparciu o art. 306 ust. 1 Prawa ochrony środowiska uniemożliwia wymierzenie kary za powyższe przekroczenia. Przepis ten zawiera jedynie fakultatywną delegację dla ministra właściwego do spraw środowiska, o czym świadczy posłużenie się przez ustawodawcę słowami "może określić, w drodze rozporządzenia". Przy czym podstawę prawną do wymierzania kary stanowi ustawa, a nie rozporządzenie, które ewentualnie mogłoby jedynie określać szczegółowe warunki jej wymierzania. Pozbawione słuszności jest stanowisko strony skarżącej dotyczące naruszenia zakazu reformationis in peius przez organ pierwszej instancji. Wyrażony w art. 139 K.p.a. zakaz reformationis in peius nie ma zastosowania przy rozpatrywaniu sprawy przez organ pierwszej instancji w postępowaniu toczącym się w następstwie kasacyjnej decyzji organu odwoławczego. Z tych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.). [...] Sp. z o.o. z siedzibą w T. w skardze kasacyjnej od powyższego orzeczenia wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania podług norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie prawa materialnego: a) błędną wykładnię art. 313 ust. 1 Prawa ochrony środowiska i przyjęcie, że podstawą do określenia wysokości kary są sumy jednostkowych przekroczeń dopuszczalnej emisji pyłu i dwutlenku siarki w odniesieniu do wartości określonych w pozwoleniu zintegrowanym pomimo, że przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie standardów emisyjnych z instalacji ustalają wysokości granic średnich stężeń, które skarżąca jako zakład zajmujący się energetycznym spalaniem paliw, pochodzący z grupy "źródła istniejące" powinien dotrzymywać podczas normalnej pracy, a które to przepisy w inny sposób określają warunki dotrzymania standardów emisyjnych; b) błędną wykładnię § 12 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 grudnia 2005 roku w sprawie standardów emisyjnych z instalacji i przyjęcie, że nie ma on zastosowania do określania wielkości przekroczeń dopuszczalnej emisji pyłu i dwutlenku siarki stanowiących następnie podstawę do obliczenia kary administracyjnej pomimo, że ww. przepisy rozporządzenia określają warunki w jakich standardy emisyjne są uznawane za dotrzymane. Zarzucono ponadto naruszenie przepisów postępowania tj.: art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 8 i 11 k.p.a., przez nieuwzględnienie przez Sąd bezzasadnej zmienności poglądów organów co do zasad ustalenia prawdy materialnej w niniejszej sprawie w oparciu o ten sam materiał dowodowy i w wyniku tego nie dostrzeżenie naruszenia przez organy art. 8 oraz 11 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji nie zastosowanie przez Sąd środków przewidzianych w ustawie - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca zakwestionowała sposób obliczenia wielkości przekroczeń emisji dopuszczalnej pyłu i dwutlenku siarki w 2007 roku przyjęty przez organy do określenia wysokości kary administracyjnej. Podkreślono, że w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego przekazano do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska następujące wyniki pomiarów ciągłych emisji zanieczyszczeń do powietrza w 2007 roku: "Miesięczny raport stężeń 48-godzinnych substancji zanieczyszczających", "Miesięczny raport stężeń statystycznych", "Kwartalno-roczny raport rozliczeniowy kar za przekroczenia wartości dopuszczalnych" i "Dobowy raport stężeń statystycznych". Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Bydgoszczy, Kierownik Delegatury w Toruniu wydając decyzję z dnia [...] maja 2010 r. uwzględnił jako podstawowy materiał dowodowy "Dobowy raport stężeń statystycznych" i dokonał własnych obliczeń sumarycznej wielkości przekroczeń emisji dopuszczalnej pyłu i dwutlenku siarki będącej sumą jednostkowych przekroczeń tych substancji w poszczególnych godzinach stwierdzonych przekroczeń. Organ nie uwzględnił przedłożonych przez skarżącą wydruków wyników pomiarów ciągłych emisji zanieczyszczeń do powietrza za 2007 rok ("Dobowy raport stężeń statystycznych") zawierających wartości średnich godzinowych stężeń pyłu i dwutlenku siarki w warunkach umownych przy zawartości 6 % tlenu w gazach i przepływu spalin w warunkach umownych przy zawartości 6 % tlenu w gazach dla okresów występowania przekroczeń miesięcznych i 48-godzinnych wartości dopuszczalnych stężeń. Zdaniem strony skarżącej w myśl § 12 ust. 1-3 rozporządzenia z 2005 r. w sprawie standardów emisyjnych z instalacji, dla źródeł energetycznego spalania paliw i stacjonarnego systemu ciągłego monitoringu emisji zanieczyszczeń do powietrza eksploatowanego w Elektrociepłowni, standardy emisyjne uznaje się za dotrzymane, jeżeli średnie stężenie substancji dla faktycznych godzin pracy źródła odniesione do miesiąca kalendarzowego nie przekroczy standardu emisyjnego określonego w pozwoleniu zintegrowanym i 97 % średnich wartości stężeń pyłu, 97 % średnich wartości stężeń dwutlenku siarki i 95 % średnich wartości stężeń tlenków azotu obliczonych dla faktycznych godzin pracy źródła każdego dnia kalendarzowego dla poprzednich dwóch dni kalendarzowych, licząc od początku roku w roku kalendarzowym nie przekroczy 110 % standardów emisyjnych określonych w pozwoleniu zintegrowanym. Zastosowany przez organy sposób obliczania przekroczeń emisji dopuszczalnych zanieczyszczeń na podstawie "Dobowego raportu stężeń statystycznych" i dokonanie własnych obliczeń sumarycznej wielkości przekroczeń emisji dopuszczalnej pyłu i dwutlenku siarki będącej sumą jednostkowych przekroczeń tych substancji w poszczególnych godzinach stwierdzonych przekroczeń z jednoczesnym nie uwzględnieniem skorygowanego raportu kwartalno-rocznego jest niezgodny z zasadami określonymi w przepisach zawartych w § 12 ust. 1-3 ww. rozporządzenia i algorytmami przetwarzania i prezentacji danych przedstawionymi w "Dokumentacji algorytmów komputera emisyjnego MIKROS" będącego integralnym elementem systemu ciągłego monitoringu emisji zanieczyszczeń zainstalowanego i eksploatowanego w instalacji energetycznego spalania paliw w [...] Sp. z o.o. Strona skarżąca stoi na stanowisku, że skoro standardy emisyjne (dopuszczalne wielkości emisji) są zachowane w warunkach określonych w § 12 ust. 1-3 rozporządzenia z 2005 r., to nałożenie kary administracyjnej za niedochowanie tych standardów, winno być określane z uwzględnieniem ww. zapisów rozporządzenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw dotyczących naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego. Sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego sprowadzają się do zakwestionowania przyjętej przez Sąd Wojewódzki wykładni art. 313 ust. 1 Prawa ochrony środowiska oraz niezastosowania, w wyniku błędnej wykładni, § 12 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 grudnia 2005 roku w sprawie standardów emisyjnych z instalacji, do określania wielkości przekroczeń dopuszczalnej emisji pyłu i dwutlenku siarki stanowiących następnie podstawę do obliczenia kary administracyjnej. W tej sytuacji kluczowym zagadnieniem w sprawie stała się wykładnia art. 313 ust. 1 Prawa ochrony środowiska, zgodnie z którym karę za przekroczenia o których mowa w art. 298 ust. 1 pkt 1 wymierza się za każdą substancję wprowadzoną do powietrza z przekroczeniem warunków określonych w pozwoleniu. Zauważyć należy, że w art. 298 ust. 1 Prawa ochrony środowiska unormowano, za jakiego rodzaju przekroczenia wojewódzki inspektor ochrony środowiska ma obowiązek wymierzyć karę pieniężną. Natomiast w art. 313 Prawa ochrony środowiska zawarto rozwiązania szczegółowe, regulujące sposób ustalenia wielkości przekroczenia, określonych w pozwoleniach zintegrowanych i w pozwoleniach na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, standardów emisyjnych. Przepis ten stanowi rozwinięcie zasady wyrażonej w art. 298 pkt 1 Prawa ochrony środowiska. Z regulacji zamieszczonej w art. 313 wynika, że karę pieniężną za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza stanowi sumę kar za każdą substancję wprowadzoną z przekroczeniem warunków określonych w pozwoleniu. W rozpoznawanej sprawie ustalono, że pomiary prowadzone przez organ korzystający ze środowiska wykazały przekroczenie dopuszczalnej wielkości emisji pyłów i dwutlenku siarki w stosunku do wartości dopuszczalnej, określonej w pozwoleniu zintegrowanym. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z powołanego wyżej przepisu art. 313 ust. 1 wynika, że kara winna zostać wymierzona za każdą wprowadzoną do powietrza substancję z przekroczeniem warunków określonych w pozwoleniu. Słusznie więc Sąd Wojewódzki zaakceptował zastosowany przez organy orzekające sprawie sposób wyliczenia wysokości kary w odniesieniu do każdej wprowadzonej do powietrza substancji. Przy czym wbrew stanowisku prezentowanemu przez stronę skarżącą wartości emisji dwutlenku siarki i pyłu należało odnosić do wartości dopuszczonych w pozwoleniu zintegrowanym, co wynika wprost z art. 313 Prawa ochrony środowiska. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego kara na podstawie ww. przepisu wymierzana jest za emisję gazu lub pyłu w ilości większej niż dozwolona w pozwoleniu zintegrowanym. W tej sytuacji za niezasadny należało uznać zarzut dotyczący wskazanych przepisów § 12 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 grudnia 2005 roku w sprawie standardów emisyjnych z instalacji. Podkreślić trzeba, że wskazany przepis nie może stanowić podstawy do określania wielkości przekroczeń dopuszczalnej emisji pyłu i dwutlenku siarki stanowiących następnie podstawę do obliczenia kary administracyjnej. Określa on jedynie warunki uznawania standardów emisyjnych za dotrzymane, które wskazują na sposób kwalifikowania danej instalacji co do określenia czy spełnia ona czy też nie spełnia wymogi określone w posiadanym pozwoleniu zintegrowanym. Jeżeli pojedyncze przekroczenia mieszczą się we wskazanym ww. rozporządzeniem zakresie, to instalację uważa się za spełniającą wymogi i nie jest podejmowane w stosunku do niej postępowanie administracyjne w celu wymierzenia kary pieniężnej. Natomiast w przypadku, gdy analiza wyników pomiarów wykaże, że dana instalacja warunki te narusza, należy naliczyć karę pieniężną, zgodnie z art. 305 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska za wszystkie stwierdzone przekroczenia w okresie całego analizowanego okresu. Również bezpodstawne są sformułowane przez stronę zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia wskazanych przepisów postępowania. Ponownie przeprowadzone postępowanie, po uchyleniu decyzji z dnia [...] marca 2009 r., zostało uzupełnione o wyniki ciągłych pomiarów emisji z instalacji energetycznych EC I wykonanych w 2007 r., w postaci wydruków wartości średnich godzinowych stężeń dwutlenku siarki i pyłu w okresach wystąpienia przekroczenia miesięcznych wartości dopuszczalnych stężeń oraz wystąpienia przekroczenia 48-godzinnych wartości dopuszczalnych stężeń. Na ich podstawie dokonano obliczeń wartości przekroczeń dwutlenku siarki i pyłu. W tej sytuacji nie znajduje uzasadnienia zarzut bezzasadnej zmienności poglądów organów co do zasad ustalenia prawdy materialnej w tej sprawie na podstawie tych samych materiałów dowodowych. Ze względów wyżej przedstawionych skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło