II OSK 1501/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku L. F. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej L. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 1019/18 w sprawie ze skargi L. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] września 2018 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia opłaty za korzystanie ze środowiska postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. L. F. (dalej jako skarżący) w piśmie z dnia [...] października 2018 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] września 2018 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia opłaty za korzystanie ze środowiska. W skardze tej, powołując się na art. 61 § 2 oraz art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako P.p.s.a.), zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji po pierwsze przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi (dalej jako SKO w Łodzi) a po drugie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi. W odpowiedzi na skargę SKO w Łodzi wniosło o oddalenie przedmiotowej skargi jako niezasadnej, przedstawiając argumenty na poparcie swojego stanowiska. Organ odnosząc się do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji stwierdził, że jest on gołosłowny gdyż nie zawiera jakichkolwiek dowodów potwierdzających sytuację finansową i majątkową skarżącego. Kolegium uznało, że brak było podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący w piśmie z [...] listopada 2018 r. złożył uzupełnienie wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji zawartego w skardze. Przedstawiono tam argumentację mającą przemawiać za jego uwzględnieniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznając wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. postanowieniem z dnia 28 listopada 2018 r. sygn. akt II SA/Łd 1019/18 wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Sąd uznał, że zachodziły okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji - trudne do odwrócenia skutki wiążące się z obowiązkiem zapłaty przez skarżącego kwoty [...] zł tytułem opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska. Uiszczenie opłaty w tej wysokości mogłoby spowodować trudności dla strony oraz podważyć jej stabilność finansową. Ponadto stanowiłoby istotny uszczerbek finansowy w funkcjonowaniu działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego. Wyrokiem z dnia 12 lutego 2019 r. sygn. akt II SA/Łd 1019/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę wniesioną przez skarżącego. Skarżący wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości. Podniósł stosowne zarzuty i przedstawił ich uzasadnienie. Wśród wniosków skargi kasacyjnej został zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do dnia prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wyjaśnić należy, że po oddaleniu skargi, skarżący, który wniósł skargę kasacyjną może wystąpić z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego do sądu aktu administracyjnego (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07; ONSAiWSA z 2007 r., Nr 4, poz. 77). Uwzględnienie takiego wniosku przez Sąd jest możliwe, jeżeli spełnione są przesłanki określone w art. 61 § 3 ppsa. Zgodnie z tym przepisem sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zasadnicze znaczenie dla treści zapadłego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia tj. oddalenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji złożonego na etapie skargi kasacyjnej ma fakt, że kwestia wstrzymania tejże decyzji została już prawomocnie rozstrzygnięta postanowieniem WSA w Łodzi z dnia 28 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 1019/18 (k. 30 akt). Skarżący formułując ponownie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w skardze kasacyjnej zdaje się nie dostrzegać skutków wydania powyższego postanowienia. Postanowienie to wstrzymało wykonanie zaskarżonej decyzji na etapie postępowania sądowoadministracyjnego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym a z uwagi na wydanie wyroku oddalającego skargę wywiera skutki do czasu uprawomocnienia się tego wyroku. Stanowi o tym wprost art. 61 § 6 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem: wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę; uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę. Wobec tego samo wydanie wyroku przez sąd administracyjny w wyniku rozpoznania skargi nie powoduje, że wstrzymanie wykonania decyzji upada. Rozstrzygające znaczenie dla dalszego istnienia wstrzymania wykonania ma rodzaj rozstrzygnięcia wydanego przez sąd w wyroku. Jeżeli sąd uwzględnił skargę, to wstrzymanie upada co do zasady z chwilą uprawomocnienia się tego wyroku art. 152 § 1 P.p.s.a. Nie dotyczy to aktów prawa miejscowego. Wyrok uwzględniający skargę powoduje bowiem, że konieczność zapewnienia ochrony tymczasowej do czasu rozstrzygnięcia skargi ustała. Nie ma potrzeby wstrzymywać wykonania zaskarżonej decyzji, która została oceniona negatywnie przez sąd i w stosownym zakresie uchylona. Uchylona decyzja nie wywołuje skutków. Nie ma zatem zagrożenia, że decyzja taka w dotychczasowym kształcie podlegać będzie wykonaniu. Natomiast w sytuacji kiedy Sąd oddalił skargę można by było obawiać się, że zaskarżona decyzja jako legalna będzie podlegać wykonaniu. W tym jednak przypadku ustawodawca w art. 61 § 6 pkt 2 P.p.s.a. stwierdza, że wstrzymanie wykonania traci moc dopiero z dniem uprawomocnienia się wyroku oddalającego skargę. Skutkuje to tym, że dopóki wyrok sądu I instancji nie uprawomocni się, to udzielone wcześniej przez organ administracji lub sąd wstrzymanie wykonania decyzji nadal chroni stronę przed skutkami jej wykonania. Jeżeli zatem skarżący zakwestionuje wyrok oddalający skargę i nie dopuści tym samym do jego uprawomocnienia się, składając skutecznie skargę kasacyjną, to uprzednio wydane postanowienie o wstrzymaniu będzie nadal go chroniło. Wobec powyższego nie jest zasadne ponawianie w skardze kasacyjnej wniosku o wstrzymanie i domaganie się jego ponownego rozpatrzenia przez NSA. Uprzednio wydane postanowienie o wstrzymaniu jest skuteczne i chroni skarżącego przed niepożądanymi skutkami związanymi z jego wykonaniem. Należy dodatkowo wyjaśnić, że NSA rozpoznając wniosek o wstrzymanie zawarty w skardze kasacyjnej, kiedy obowiązuje wcześniejsze postanowienie o wstrzymaniu wykonania, dopuściłby się rozpoznania sprawy prawomocnie już osądzonej (art. 183 § 2 pkt 3 P.p.s.a.), co stanowiłoby podstawę do stwierdzenia nieważności wydanego postanowienia. Podkreślić należy, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd administracyjny czyni postępowanie przed NSA w tej kwestii bezprzedmiotowym i niedopuszczalnym. Bezprzedmiotowość takiego wniosku skutkuje jego oddaleniem, a nie umorzeniem postępowania. Ustawa P.p.s.a. podstawę umorzenia postępowania wskazuje w ściśle określonych przepisach (art. 118 § 2, art. 130 § 1, art. 161, 189, 282 § 2), wśród których nie ma odwołania do art. 61. Wskazane w ustawie wypadki odnoszą się do całkowitego umorzenia postępowania sądowego, podczas gdy postępowanie o ochronę tymczasową jest postępowaniem incydentalnym. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że wniosek o wstrzymanie zawarty przez skarżącego w skardze kasacyjnej podlega oddaleniu. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że WSA w Łodzi postanowieniem z dnia 28 listopada 2018 r. orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, której to wstrzymania domaga się skarżący wnosząc skargę kasacyjną. Skoro na etapie postępowania przed sądem pierwszej instancji zaskarżona decyzja została wstrzymana przez sąd i z uwagi na wyrok oddalający skargę postanowienie to nadal wywołuje przewidziane nim skutki, uniemożliwiając wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku, to bezprzedmiotowe i niedopuszczalne jest rozstrzyganie kolejny raz tej samej kwestii przez NSA. Wniosek skargi kasacyjnej w tym zakresie zasługuje na oddalenie. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.