II OSK 1563/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA – Włodzimierz Ryms (spr) po rozpoznaniu w dniu 30 października 2008 r., na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych R. W. i J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 lipca 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 886/08 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skarg R. W. i J. W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [..], nr [..] w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Postanowieniem z dnia 30 lipca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargi R. W. i J. W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [..] w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2008 r. skarżący zostali wezwani do uzupełnienia w terminie 7 dni, licząc od otrzymania wezwania, braków formalnych skarg poprzez nadesłanie dwóch odpisów każdej ze skarg oraz uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł, pod rygorem odrzucenia skarg. Jednocześnie Sąd pouczył każdego ze skarżących, iż uiszczenie wpisu przez któregokolwiek ze skarżących zwalnia drugiego skarżącego z obowiązku jego uiszczenia. Wezwania zostały doręczone każdemu ze skarżących w dniu 24 czerwca 2008 r. W wyznaczonym przez Sąd terminie, który upłynął w dniu 1 lipca 2008 r. skarżący uiścili wpis, natomiast nie uzupełnili braków formalnych swoich skarg poprzez nadesłanie dwóch odpisów. Skargi kasacyjne od tego postanowienia wnieśli odrębnie skarżący R. W. oraz J. W., w których zarzucili naruszenie art. 2 i 45 Konstytucji RP, art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, art. 58 w związku z art. 49 § 1, art. 145 § 1 ust. 1 lit c), art. 111, art. 132 i 166 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz art. 6 i 8 K.p.a. Skarżący podnieśli w szczególności, że w korespondencji przesłanej do nich przez Sąd brak było zarządzenia wzywającego do uzupełnienia braków formalnych poprzez nadesłanie do sądu odpisów skarg, a tym samym w ogóle nie rozpoczął bieg siedmiodniowy termin do ich nadesłania. Przesyłki doręczone skarżącym zawierały pięć dokumentów w formacie A 4 bez jakiejkolwiek numeracji stron, tj. pismo przewodnie z dnia 3 czerwca 2008 r., odpis zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 30 maja 2008 r. o wezwaniu skarżących do uiszczenia wpisu, pouczenie o treści art. 46, 47, 70 i 210 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz kartkę zawierającą niepełne pouczenie (fragment pkt 2, 3 i 4) w przedmiocie utraty prawa do żądania kosztów, pouczenia o treści art. 35, 47 i 210 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podnoszony w skargach kasacyjnych zarzut naruszenia art. 58 w związku z art. 49 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest uzasadniony, jakkolwiek z innych przyczyn niż wskazane w obu skargach kasacyjnych. Nie można bowiem uznać za wiarygodne, że skarżący nie otrzymali wezwań do uzupełnienia braków formalnych skarg. Z akt sprawy wynika bowiem, iż w dniu 3 czerwca 2008 r. Sąd wysłał, skierowaną do R. W. oraz osobno do J. W., korespondencję zawierającą zarówno pismo przewodnie z dnia 3 czerwca 2008 r., odpis zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu, wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie 2 odpisów skargi oraz pouczenie o treści art. 46, 47, 70 i 210 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że skarżącym zostało doręczone wezwanie do uiszczenia wpisu, pouczenie oraz wezwanie do nadesłania odpisów skargi (k. 86 i 87). Nie jest również prawdopodobne, aby w przypadku obu skarżących, Sąd na skutek tej samej omyłki nie wysłał tej samej części pism stanowiących wezwanie do nadesłania odpisów skarg. Ponadto z akt sprawy wynika, że pisma te – zarządzenia wzywające do nadesłania odpisów skargi, zostały przekazane do wysłania. Należy jednak wskazać, że stosowanie do art. 58 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, jeżeli z powodu tych braków nie można nadać sprawie prawidłowego biegu. Braki formalne, o których mowa w tym przepisie w związku z art. 49 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to takie braki, których wystąpienie uniemożliwi nadanie skardze prawidłowego biegu. Niewykonanie wezwania w zakresie nadesłania określonej liczby odpisów skargi nie oznacza samo przez się, że skarga podlega odrzuceniu z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych. O braku formalnym skargi z powodu niedołączenia odpisu skargi można mówić wówczas, gdy strona składając skargę nie dołączyła odpowiedniej liczby odpisów skargi, a zachodzi konieczność doręczenia odpisu skargi pozostałym stronom i z tego względu skarga nie może otrzymać prawidłowego biegu. Zasadnicze znaczenia ma zatem ustalenie, czy odpisy skargi zostały dołączone do skargi oraz komu mają zostać one doręczone w celu nadania sprawie dalszego biegu. Oznacza to, że Sąd przed odrzuceniem skargi z uwagi na brak odpowiedniej liczby odpisów skargi powinien ocenić, komu należy doręczyć odpis skargi i czy brak odpisów skargi w liczbie określonej w wezwaniu uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji, w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, nie wyjaśnił dla doręczenia komu konieczne są dwa odpisy każdej ze skarg. Z jednej strony Sąd wezwał skarżących R. W. i J. W. do uiszczenia jednego wpisu traktując ich skargi jako jedno pismo (art. 214 ust. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a z drugiej strony wezwał każdego z nich oddzielnie do nadesłania dwóch odpisów skargi. Należy mieć także na uwadze to, że organ, będący stroną postępowania sądowego w tej sprawie zapoznał się z treścią skarg, udzielił na nie odpowiedzi i przekazał akta sprawy wraz ze skargami. Nie wiadomo więc, czy zdaniem Sądu dołączenie przez skarżących dwóch odpisów każdej skargi było konieczne, ponieważ bez tego sprawa nie mogła otrzymać prawidłowego biegu, gdyż odpis każdej z tych skarg powinien być doręczony organowi, czy też konieczne było także doręczenie odpisu skargi J. W. skarżącemu R. W. a odpisu skargi R. W. J. W., czy wreszcie celem doręczenia odpisów obu skarg J. P.. Brak stanowiska Sądu w tym zakresie uniemożliwia jednoznaczne stwierdzenie, iż nie nadesłanie odpisów skarg uniemożliwiało nadanie sprawie prawidłowego biegu. Konieczne jest więc dokonanie ponownej oceny, czy skarżący powinni być wezwani do złożenia odpisów skarg w określonej liczbie, ponieważ jest to konieczne do nadania sprawie prawidłowego biegu, a jeżeli tak, to powinni być ponownie wezwani do usunięcia tego braku formalnego skargi. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.