II OSK 1620/07
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-12-16
Skład orzekający: Jan Paweł Tarno, Roman Hauser, Janina Kosowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania (art. 7 i 77 § 1 KPA) polegające na braku oceny aktualności danych źródłowych raportu o oddziaływaniu na środowisko, bez wykazania, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo zidentyfikował naruszenie przepisów postępowania (art. 7 i 77 § 1 KPA) przez organ odwoławczy, polegające na braku oceny aktualności danych źródłowych raportu o oddziaływaniu na środowisko. Jednakże, Sąd I instancji nie wykazał w sposób wystarczający, że stwierdzone naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co jest wymogiem z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) PPSA. W związku z tym, NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej inwestora od wyroku WSA w Gdańsku, który uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy obiektu handlowego. WSA uznał, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, nie oceniając aktualności danych źródłowych raportu o oddziaływaniu na środowisko. Inwestor w skardze kasacyjnej zarzucił WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 PPSA, twierdząc, że WSA błędnie ustalił stan faktyczny i uwzględnił skargę, mimo braku podstaw.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędziowie Sędzia NSA Roman Hauser Sędzia NSA Janina Kosowska /spr./ Protokolant Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Spółka z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 lipca 2007 r. sygn. akt II SA/Gd 369/07 w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody dla przedsięwzięcia polegającego na budowie obiektu handlowego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku, 2. zasądza od M. G. na rzecz [...] Spółka z o.o. z siedzibą w W. kwotę 280 (dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 11 lipca 2007 r., sygn. akt II SA/Gd 369/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia [...] maja 2006 r., Nr [...], w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie obiektu handlowego, uchylił zaskarżoną decyzję oraz zasądził na rzecz skarżącego od organu odwoławczego zwrot kosztów postępowania.
Przedstawiając stan faktyczny rozpoznanej sprawy, Sąd I instancji wskazał, iż wnioskiem z dnia 24 listopada 2005 r. [...] Spółka z o.o. z siedzibą w W. zwróciła się do Prezydenta Miasta Słupska o wydanie decyzji o ustaleniu środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie obiektu handlowego [...] w S. przy ul. [...], na działkach o nr [...] i [...], wraz z infrastrukturą obejmującą plac manewrowy przykryty wiatą, drogi wewnętrzne, budynek techniczny przepompowni, zbiorniki przeciwpożarowe oraz parkingi dla klientów na około 270 miejsc postojowych.
Prezydent Miasta Słupska, po zasięgnięciu opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Słupsku, na mocy art. 51 ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 57 ust. 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2006 r., nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia, w zakresie określonym w art. 52 ust. 1 powołanej ustawy.
Wraz z pismem z dnia [...] stycznia 2006 r. inwestor przedłożył raport, opracowany według stanu faktycznego i prawnego na styczeń 2006 r. Jako jedno ze źródeł informacji stanowiących podstawę jego sporządzenia wskazano w pkt 17 opracowanie Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Gdańsku -"Raport o stanie środowiska województwa pomorskiego według badań monitoringowych przeprowadzonych w 2003 r." (biblioteka Monitoringu Środowiska, Gdańsk 2004).
W piśmie z dnia [...] marca 2006 r. skarżący zgłosił uwagi do przedmiotowego raportu wskazując, że do zawartych w nim obliczeń przyjęto tylko ruch samochodów po terenie układu komunikacyjnego obiektów [...], pomijając pojazdy mieszkańców pobliskich bloków i tym samym także emisję spalin z tych pojazdów. Podniósł ponadto, że hałas na poziomie 50 dB przy budynkach sąsiednich uwzględnia obniżenia spowodowane planowanym ekranowaniem, np. przez obszary zieleni, podczas gdy nasadzenia swoją funkcję mogą zacząć spełniać dopiero za kilkanaście lat. W piśmie z dnia [...] marca 2006 r. skarżący uzupełnił uwagi do raportu, wskazując na brak rzetelności w opracowaniu tych jego części, które dotyczą analizy sąsiedztwa z jego budynkiem, w którym zamieszkuje. Podniósł, iż w zakresie analizy emisji hałasu, zanieczyszczeń do powietrza, konfliktów społecznych raport został sporządzony w oparciu o dane pochodzące z już nieaktualnego raportu o stanie środowiska.
W odpowiedzi na uwagi skarżącego współautorka raportu w piśmie z dnia [...] marca 2006 r. podała, iż dane w oparciu o które opracowano raport, pochodzące z publikacji "Ocena roczna jakości powietrza w województwie pomorskim za rok 2002" oraz "Raport o stanie środowiska województwa pomorskiego według badań monitoringowych przeprowadzonych w 2003 r." są wiarygodne i rzetelne, gdyż pochodzą od kompetentnych organów władzy. Zarzut nadmiernej emisji hałasu oddziaływującego na blok skarżącego jest, jej zdaniem, chybiony, gdyż emisja ta nie przekracza wartości dopuszczalnych. Podobnie chybiony jest zarzut zwiększenia natężenia ruchu na ul. [...], gdyż wjazd/wyjazd na teren inwestycji nie będzie odbywać się z wykorzystaniem tej ulicy. Odnosząc się do kwestii konfliktów społecznych związanych z planowaną inwestycją wskazała, że w raporcie wykazane zostały uciążliwości związane z eksploatacją obiektu, lecz jednocześnie wskazano, iż nie istnieje zagrożenie przekroczenia dopuszczalnych wartości w środowisku.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2006 r., Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Słupsku uzgodnił środowiskowe uwarunkowania dotyczące realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia bez uwag, a następnie Prezydent Miasta Słupska, decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r., określił dla tego przedsięwzięcia szczegółowo opisane w sentencji środowiskowe uwarunkowania na jego realizację. Przedmiotowa decyzja opublikowana została w publicznie dostępnym wykazie danych o decyzjach wymagających udziału społeczeństwa pod numerem 29 i ukazywała się do dnia 28 kwietnia 2006 r.
W odwołaniu od powyższej decyzji, złożonym w trzech pismach procesowych z dnia [...] kwietnia 2006 r., z dnia [...] kwietnia 2006 r. oraz z dnia [...] maja 2006 r. Elżbieta i M. G. podnieśli, iż niezależnie od tego jak dalece badania monitoringowe przeprowadzone w 2003 r. różnią się od badań z 2004 r., to opracowanie raportu w oparciu o nieaktualne dane świadczy o braku rzetelności przy jego sporządzaniu przez autorów raportu i braku ich kompetencji w tym zakresie. Wskazali ponadto, że wydanie decyzji nie zostało poprzedzone stwierdzeniem zgodności lokalizacji inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co stanowi naruszenie przepisów prawa. Zakwestionowali również wskazany przez inwestora charakter prowadzonej sprzedaży w ramach planowanej działalności, wywodząc, że przedmiotem działalności będzie także sprzedaż hurtowa, która nie spełnia wymagań działalności nieuciążliwej.
Decyzją z dnia [...] maja 2006 r., organ odwoławczy utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy, uznając, iż odpowiada ona wymogom prawem określonym.
W skardze na powyższą decyzję E. i M. G., zarzucając organom naruszenie szeregu przepisów prawa, wskazali, iż organ odwoławczy lakonicznie odniósł się do zarzutów odwołania, zwłaszcza tych, które dotyczyły raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Ponownie podkreślili, że raport został oparty na nieaktualnych danych, których źródłem były publikacje badań monitoringowych z 2003 r., podczas gdy w dacie sporządzania raportu dostępne już były dane z 2004 r. W ocenie skarżących, organ odwoławczy naruszył ponadto przepisy dotyczące sporządzania uzasadnienia decyzji – nie wskazał faktów, które uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, ani przyczyn, dla których zarzutom i wyjaśnieniom stron odmówił wiarygodności i nade wszystko nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów odwołania. Skarżący zakwestionowali również ustalenia organu (i raportu) dotyczące wymiany pojazdów na terenie inwestycji i natężenia ruchu pojazdów, wywodząc, że dane przyjęte do obliczeń zostały znacznie zaniżone. Podnieśli, że organ nie doręczył im rozstrzygnięcia, a ich zdaniem obowiązek publikacji informacji dotyczących środowiska i jego ochrony w publicznie dostępnym wykazie danych nie zastępuje obowiązku doręczenia decyzji stronom postępowania. W konsekwencji, z naruszeniem prawa, pozbawiono ich udziału w postępowaniu na każdym jego etapie i możliwości popierania swych wniosków.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
W piśmie z dnia 7 lutego 2007 r. pełnomocnik skarżących poinformowała Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, iż w dniu 22 stycznia 2007 r. zmarła E. G.. Postanowieniem z dnia 15 lutego 2007 r., Sąd zawiesił postępowanie w sprawie, a następnie zawieszone postępowanie podjął z udziałem M. G. jako jedynego następcy zmarłej.
W wyniku rozpoznania skargi, Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie. Zauważył, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa procesowego, lecz nie wszystkie z podniesionych w skardze zarzutów są trafne. Za chybione Sąd uznał zarzuty dotyczące braku zawiadomienia stron o toczącym się postępowaniu i wydanych w sprawie decyzjach. Zaś za trafne uznał zarzuty kwestionujące rzetelność raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Sąd zauważył, iż organ dołożył wprawdzie wszelkich starań, aby rzetelnie i wszechstronnie rozpatrzeć uwagi i wnioski skarżącego, w szczególności, zwracając się do biegłej opracowującej raport o wyjaśnienie kierowanych pod jego adresem zarzutów, to jednak uwadze organu odwoławczego umknął istotny zarzut, zawarty w odwołaniu z dnia [...] kwietnia 2006 r., a mianowicie, że raport został oparty na nieaktualnych źródłach. W dacie sporządzania raportu dostępne było już bowiem kolejne opracowanie Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Gdańsku - "Raport o stanie środowiska województwa pomorskiego według badań monitoringowych przeprowadzonych w 2004 r.", a więc bardziej aktualny niż ten, na którym oparli się autorzy raportu w niniejszej sprawie. Organ odwoławczy pominął tę kwestię, a może mieć ona istotne znaczenie dla oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko, zwłaszcza w sytuacji, gdyby stan środowiska uległ pogorszeniu w porównaniu z danymi pochodzącymi ze źródła będącego podstawą raportu. W ocenie Sądu, kwestia ta powinna zatem znaleźć gruntowną refleksję zarówno w wystąpieniu kierowanym do autorów raportu, jak i w treści uzasadnienia decyzji, w szczególności w zakresie oceny natężenia ruchu pojazdów, emisji hałasu i innych zanieczyszczeń mających wpływ na bloki mieszkalne zlokalizowane w sąsiedztwie inwestycji, czyli w zakresie w jakim skarżący kwestionował rzetelność ustaleń raportu w treści odwołania. Brak ustaleń w przedmiocie aktualności danych stanowiących podstawę raportu i ich prawidłowości, a także ich wpływu na wysunięte w jego ramach wnioski w kwestii oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko stanowi w konsekwencji również uchybienie dyspozycji przepisów art. 7 i 77 § 1 kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i jako takie skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji. Konsekwencją braku ustaleń w tym zakresie jest ponadto wadliwość uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, który w jej treści nie ustosunkował się w żaden sposób do analizowanego zarzutu strony. W ocenie Sądu, brak jest jednak podstaw, by przyjąć, że organ ten nie omówił przesłanek, jakimi kierował się wydając decyzję oraz nie opisał jej podstaw prawnych i faktycznych.
W świetle powyższego, Sąd I instancji wskazał, iż rozpoznając sprawę ponownie organ powinien dokonać oceny, czy dane o stanie środowiska województwa pomorskiego w 2004 r., różniły się znacząco od tych samych danych z 2003 r., będących źródłem ustaleń dla raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a jeśli tak – to czy i jaki jest wpływ tych różnic na ustalenia i wnioski zawarte w raporcie, a dotyczące oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę kasacyjną złożył inwestor, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika. Zaskarżając przedmiotowy wyrok w całości, wniósł o jego uchylenie oraz o zasądzenie kosztów sądowych według norm przepisanych. W podstawie kasacyjnej, inwestor zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez odpowiednio błędne ustalenie stanu faktycznego, stanowiącego podstawę wydania zaskarżonego wyroku oraz stwierdzenie, że rozpatrzenie sprawy przez organ odwoławczy nastąpiło z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 kpa i uwzględnienie skargi pomimo, że istniały podstawy do jej oddalenia.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, inwestor podniósł, iż raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko opracowano w niniejszej sprawie na podstawie przepisów prawa, wytycznych wydanych przez właściwe komunalne jednostki organizacyjne, opracowań przygotowanych przez inwestora oraz ogólnie dostępnych publikacji, w tym pozycji pt. "Raport o stanie środowiska województwa pomorskiego według badań monitoringowych przeprowadzonych w 2003 r.". Z analizy jego treści wynika jednak, że ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, identyfikacja ewentualnych zagrożeń i ustalenie granic oddziaływania poszczególnych czynników nastąpiło na podstawie przepisów prawa i uzgodnień dokonanych z właściwymi służbami miejskimi. Przewidywane oddziaływania mieszczą się w normach ustalonych przepisami prawa. Bez wpływu na ocenę oddziaływań pozostają natomiast informacje zawarte w raporcie o stanie środowiska, które posłużyły jedynie do opisu niektórych elementów przyrodniczych środowiska, takich jak powietrze atmosferyczne, gospodarka wodno-ściekowa, gospodarka odpadami. Inwestor podkreślił jednocześnie, iż dane zawarte w przedmiotowych raportach, niezależnie od daty przeprowadzenia badań monitoringowych, zawierają dane odnoszące się do miasta Słupsk jako całości, bądź powiatu słupskiego, a nie konkretnych rejonów miasta, w tym obszaru planowanej inwestycji. Zgodnie z wprowadzeniem do "Raportu o stanie środowiska województwa pomorskiego według badań monitoringowych przeprowadzonych w 2004 r." – celem raportu, zarówno tego jak i wcześniejszych, jest przekazanie społeczeństwu aktualnych informacji o stanie środowiska województwa oraz pomoc władzom samorządowym przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych z zakresu ochrony środowiska. Wbrew ustaleniom Sądu, poprzedni raport z uwagi na swój ogólny charakter nie stanowił zatem i nie mógł stanowić podstawy raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Podstawę tego raportu w zakresie oceny przewidywanych zagrożeń dla środowiska stanowiły wskazane w skardze kasacyjnej przepisy prawa. Raport o stanie środowiska stanowił jedynie ogólne tło, sumarycznie informując o stanie środowiska na terenie całego obszaru objętego raportem, pozostając bez bezpośredniego wpływu na ocenę stanu środowiska na konkretnych działkach. Nie da się zatem potraktować go jako wyznacznika stanu środowiska na obszarze, objętym tą konkretną decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, co prawidłowo dostrzegł organ odwoławczy, wskazując na bardzo ogólny charakter tego opracowania. Sąd dokonał natomiast błędnej oceny stanu faktycznego, a tym samym naruszył art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Inwestor zauważył ponadto, iż w niniejszej sprawie rozpatrzenie sprawy przez organy obu instancji powinno sprowadzać się w zasadzie do sprawdzenia, czy i w jakim zakresie inwestor przekroczy określone prawem normy oddziaływania poszczególnych czynników na środowisko. W zaistniałym stanie prawnym i faktycznym nie doszło zatem do naruszenia art. 7 i 77 § 1 kpa, a w konsekwencji, nie istniały również przesłanki do uwzględnienia skargi.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną, skarżący, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 15 § 1 pkt.1 w związku z 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sadów administracyjnych w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, to Sąd rozpoznając sprawę związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskiem.
W niniejszej sprawie, podstawę, na której oparta została skarga kasacyjna, uznać należy za usprawiedliwioną mimo, że nie wszystkie podniesione w jej ramach zarzuty są trafne.
Zauważyć należy, iż zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie, podstawę prawną rozstrzygnięcia Sądu I instancji stanowił art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7 i 77 § 1 kpa. Sąd ten uznał, iż brak przeprowadzenia przez organ odwoławczy ustaleń w przedmiocie aktualności danych stanowiących podstawę raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i ich prawidłowości, a także ich wpływu na wysunięte w raporcie wnioski w kwestii oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko stanowi naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i jako takie skutkować powinno uchyleniem zaskarżonej decyzji. Konsekwencją braku ustaleń w tym zakresie jest ponadto wadliwość uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, który w jej treści nie ustosunkował się w żaden sposób do analizowanego zarzutu strony, czyli czego jednak wyraźnie Sąd nie stwierdził naruszył w tym zakresie art. 107 § 3 kpa.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo uznał, iż w warunkach niniejszej sprawy doszło do naruszenia wskazanych wyżej przepisów prawa.
Zauważyć należy, iż zgodnie z art. 47 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.), w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia: 1) bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na: a) środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, b) dobra materialne, c) zabytki, d) wzajemne oddziaływanie między czynnikami, o których mowa w lit. a)-c), e) dostępność do złóż kopalin, 2) możliwości oraz sposoby zapobiegania i ograniczania negatywnego oddziaływania na środowisko oraz 3) wymagany zakres monitoringu. Ocena ta powinna być przeprowadzona wszechstronnie w oparciu o materiał dowodowy, który organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, dążąc do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, obowiązany jest zebrać w sposób wyczerpujący (art. 7 i 77 § 1 kpa). Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, sporządzony w trakcie postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, wchodzi w skład materiału dowodowego tej sprawy i podlega ogólnym regułom postępowania dowodowego, w tym i swobodnej ocenie dowodów zgodnie z art. 80 kpa. Niedopuszczalne jest zatem bezkrytyczne przyjmowanie raportu zawierającego ocenę oddziaływania na środowisko przez właściwy organ. W razie jakichkolwiek wątpliwości co do rzetelności raportu zarówno samego organu, jak i stron postępowania, konieczne jest ich szczegółowe wyjaśnienie, a rozstrzygnięcie w tym zakresie powinno znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętej przez organ decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, stosownie do art. 107 § 3 kpa.
W warunkach niniejszej sprawy, jak zauważył Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku skarżący, podważając w toku postępowania odwoławczego wiarygodność raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wielokrotnie powoływał się na fakt przyjęcia przez jego autorów za źródło informacji, na których oparty został raport – "Raportu o stanie środowiska województwa pomorskiego według badań monitoringowych przeprowadzonych w 2003 r.", podczas gdy w dacie jego sporządzania dostępny był już, co nie jest w sprawie kwestionowane, zawierający bardziej aktualne informacje "Raport o stanie środowiska województwa pomorskiego według badań monitoringowych przeprowadzonych w 2004 r." Pomimo tego, organ odwoławczy, w treści uzasadnienia kontrolowanej przez Sąd I instancji decyzji, w żaden sposób nie odniósł się do tej kwestii. Nie powinno natomiast budzić wątpliwości, że w sytuacji gdy, strona podważa aktualność źródła informacji, na które powołują się autorzy raportu stosownie do art. 52 ust. 1 pkt 16 ustawy – Prawo ochrony środowiska, do obowiązku organu odwoławczego należy dokonanie ustaleń w przedmiocie charakteru przedmiotowego źródła oraz aktualności zawartych w nim informacji, a także ich wpływu na wysunięte w raporcie wnioski w kwestii oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Brak ustaleń w tym zakresie, które powinny znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, Sąd I instancji słusznie uznał zatem za naruszenie art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa.
Zauważyć jednak należy, iż w świetle treści przytoczonego wyżej przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, naruszenie wskazanych przepisów postępowania może stanowić podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji, jeśli Sąd I instancji stwierdzi, iż mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy, Sąd uchylając decyzję na tej podstawie musi wykazać, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia określonych przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej byłoby inne (zob. J. P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz.", wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, str. 310).
W warunkach niniejszej sprawy, Sąd I instancji nie dopełnił tego obowiązku. Zauważyć należy, iż organ odwoławczy wprawdzie dopiero w odpowiedzi na skargę, lecz powołał się na znaczny stopień ogólności raportów o stanie środowiska województwa pomorskiego, opracowywanych przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska. Okoliczność ta, w kontekście przesłanek uzasadniających uwzględnienie skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wymagała zatem rozważenia przez Sąd I instancji. Zauważyć należy, iż w aktach sprawy brak jest "Raportu o stanie środowiska województwa pomorskiego według badań monitoringowych przeprowadzonych w 2003 r." – źródła informacji, stanowiącego podstawę do sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 106 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd może jednak z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W warunkach niniejszej sprawy, Sąd I instancji mógł zatem zażądać przedłożenia "Raportu o stanie środowiska województwa pomorskiego według badań monitoringowych przeprowadzonych w 2003 r." (w celu zweryfikowania jego treści z wersją udostępnioną na stronie internetowej www.gdansk.wios.gov.pl) i porównując go ze znajdującym się w aktach "Raportem o stanie środowiska województwa pomorskiego według badań monitoringowych przeprowadzonych w 2004 r." ocenić, czy przedmiotowe raporty, po pierwsze – z uwagi na ich treść (zakres i charakter), a po drugie – z uwagi na ewentualne różnice w ich treści, mogły mieć istotny wpływ na treść raportu o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko.
Dopiero przeprowadzenie przez Sąd I instancji takiej analizy postępowania dowodowego i dokonanie oceny ustaleń faktycznych we wskazanym wyżej zakresie pozwoliłoby wyjaśnić, czy rzeczywiście stwierdzone naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy. Ogólne stwierdzenie Sądu I instancji, zgodnie z którym pominięty przez organ odwoławczy zarzut skarżącego dotyczący oparcia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko na wcześniejszych danych sformułowanych przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Gdańsku w sposób bardzo ogólny dla całego województwa Pomorskiego, mógłby mieć istotne znaczenie dla oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko, gdyby stan środowiska uległ pogorszeniu w porównaniu z danymi pochodzącymi ze źródła będącego podstawą raportu, ale nie poprzedzone analizą treści raportów o stanie środowiska, nie może być uznane za wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tym też kontekście, brak poczynienia ustaleń w tym przedmiocie w pełnym zakresie i ich przedstawienia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku można uznać również za naruszenie przepisu art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który wbrew twierdzeniom skargi sam w sobie nie zobowiązuje Sądu do ustalania faktów i ich oceny.
W świetle powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 w związku z art. 205 § 2 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło