II OSK 166/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 października 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1704/10 odrzucające skargę [...] S.A. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2010 r., znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie W dniu 26 sierpnia 2010 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), [...] S.A. z siedzibą w W. wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2010 r. znak [...], wydaną w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru zaskarżonej decyzji wynika, iż została ona doręczona stronie tj. [...] S.A. Oddział w T. (na adres ul. [...], [...] T.) w dniu 21 lipca 2010 r. Postanowieniem z dnia 26 października 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 1704/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę, jako wniesioną po terminie. Sąd pierwszej instancji wskazał w pisemnym uzasadnieniu postanowienia, iż stosownie do art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.), sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. W kontrolowanej przez WSA sprawie ostatni dzień terminu do wniesienia skargi przypadał na dzień 20 sierpnia 2010 r., a zatem skarga została wniesiona z uchybieniem terminu (przekroczono go o 6 dni). [...] S.A. z siedziba w W. wniosła skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygnięcie zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżąca spółka wniosła także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych, w tym opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. Zaskarżonemu postanowieniu na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania - art. 58 § 1 pkt. 2 w zw. z art. 53 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 45 i art. 40 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej jako k.p.a.) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie podmiotu wnoszącego skargę kasacyjną WSA wydając postanowienie odrzucające skargę naruszył wskazane przepisy procesowe, albowiem nie uwzględnił, że decyzja organu II instancji została doręczona nieprawidłowo tj. pod niewłaściwy adres. W związku z tym, termin na wniesienie skargi do WSA nie może biec od momentu doręczenia decyzji w jednostce organizacyjnej skarżącego, zamiast osobie czynnej w jego siedzibie. W uzasadnieniu zwrócono uwagę, iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB), doręczył decyzję na adres jednostki organizacyjnej skarżącego tj. [...] S.A., Oddział w T., ul. [...],[...] T.. Sąd pierwszej instancji nie dostrzegł zatem, iż w sprawie naruszone zostały przepisy k.p.a. regulujące kwestie związane z doręczaniem korespondencji. W wypadku wnoszącego skargę kasacyjną (będącego spółką akcyjną), jego siedziba, ujawniona w Krajowym Rejestrze Sądowym, zlokalizowana jest w W. przy ul. [...], zgodnie więc z treścią art. 45 w zw. z art. 40 k.p.a. decyzja GINB winna być doręczona w siedzibie skarżącego tj. na adres w W., a nie w T.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie. [...] zasadnie zarzuciła naruszenie przepisów p.p.s.a. w powiązaniu z przepisami k.p.a. (zwłaszcza z art. 45), w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Zauważyć należy, iż osoba prawna działająca w formie spółki akcyjnej, jest jednostką organizacyjną w rozumieniu art. 45 k.p.a. Stosownie zatem do treści tego przepisu, korespondencja kierowana do takiego podmiotu, a tym bardziej korespondencja będąca decyzją administracyjną, powinna być doręczana w lokalu jego siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Organy administracji publicznej, stosując się do zasady praworządności, winny zatem dokonywać doręczeń w sposób ściśle określony w przepisach k.p.a. bowiem jedynie takie doręczenia wywrą skutek prawny, w tym ten w postaci rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego od decyzji organu II instancji. W ocenie NSA, co do zasady, doręczenie decyzji jednostce organizacyjnej danej strony tj. w tym przypadku wysłanie korespondencji na adres Oddziału [...] S.A. w T., nie zaś na adres siedziby głównej [...] S.A. w W., nie może być uznane jako skuteczne doręczenie przesyłki. Tym samym, w realiach niniejszej sprawy, wniesienie przez stronę skargi od nieprawidłowo doręczonej decyzji nie może wywierać dla niej negatywnego skutku w postaci odrzucenia wniesionego środka. Podkreślenia wymaga, iż każdy, w tym również organ administracyjny, ma możliwość sprawdzenia w dostępnej przez Internet bazie Krajowego Rejestru Sądowego (poprzez wyszukiwarkę), jaka jest prawidłowa siedziba i adres podmiotu wpisanego do tego rejestru. Nadto, organ administracji publicznej ma prawo, w ramach prowadzonego postępowania, żądać m.in. od stron informacji, które są niezbędne do prawidłowego prowadzenia i zakończenia danej sprawy. Siedzibą spółki akcyjnej jest niewątpliwie siedziba ujawniona w Krajowym Rejestrze Sądowym (w przedmiotowej sprawie jest to W.), a nie siedziba jednostki organizacyjnej wchodzącej w skład tej Spółki (Oddział T.). Nadto zaznaczyć trzeba, iż również statut [...] S.A., dostępny w biuletynie informacji publicznej tej spółki, wskazuje jako siedzibę miasto stołeczne W.. W tym stanie rzeczy, stanowisko Sądu pierwszej instancji wskazujące na uchybienie terminu do wniesienia skargi przez [...] S.A. w W., było nieprawidłowe. Po przekazaniu akt sprawy WSA zbada, czy nie zachodzą w sprawie inne przeszkody formalne do rozpoznania skargi. W razie ustalenia braku tego rodzaju przeszkód WSA zbada skargę merytorycznie. Na marginesie należy również zauważyć, iż w niniejszej sprawie mamy do czynienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...] grudnia 1997 r. Od daty wydania tej decyzji upłynęło ponad 13 lat. Tak długi okres winien zatem wywołać po stronie organów oraz sądu pierwszej instancji wątpliwości, czy aby w strukturze organizacyjnej podmiotu jakim jest [...] S.A. nie zaszły zmiany organizacyjne. Kwestia tego rodzaju powinna być przy tym wyjaśniona już na etapie wstępnym sprawy, nie zaś na etapie rozpoznawania skargi kasacyjnej. Kończąc NSA zwraca uwagę, iż nie rozstrzygał w postanowieniu o żądanym przez [...] S.A. zwrocie kosztów niniejszego postępowania, albowiem sprawa ta ma w istocie charakter incydentalny. O zwrocie poniesionych kosztów niniejszego postępowania orzeknie zatem Sąd pierwszej instancji w ewentualnym orzeczeniu rozstrzygającym skargę merytorycznie. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a.