II OSK 1715/11
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2011-09-15
Skład orzekający: Marzenna Linska – Wawrzon
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd może wstrzymać wykonanie decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania lokali, gdy skarżący prowadzi aptekę i wskazuje na ryzyko znacznych strat finansowych oraz utraty praw do wykonywania zawodu?Ratio decidendi
Sąd odmówił wstrzymania wykonania decyzji, uznając, że skarżący świadomie podjął ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej w warunkach kwestionowania legalności robót budowlanych. Okoliczność potencjalnych strat finansowych nie stanowi wystarczającej przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji, zwłaszcza gdy istnieje ryzyko katastrofy budowlanej i zagrożenia bezpieczeństwa. Utrata prawa do wykonywania zawodu nie jest bezpośrednio związana z miejscem prowadzenia apteki.Stan faktyczny
Skarżący prowadzi aptekę w lokalach, które poddał samowolnej przebudowie, zmieniając sposób ich użytkowania. Organy nadzoru budowlanego kwestionują legalność tych robót i wydały decyzję nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania. Skarżący wniósł skargę i wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, wskazując na ryzyko strat finansowych i utraty praw do wykonywania zawodu. Organ i sąd II instancji oddaliły skargę i wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji.Rozstrzygnięcie
Odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 15 września 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 15 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zawartego w skardze kasacyjnej M. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Wr 180/11 oddalającego skargę M. D. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania lokali postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Wr 180/11, uwzględnił wniosek M. D. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...], w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania lokali.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 18 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Wr 180/11 oddalił skargę M. D. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...].
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Podniósł, że prowadzona działalność gospodarcza jest jedyną wykonywaną przez skarżącego i z niej utrzymuje całą swoją rodzinę. Osiągane dochody nie są wysokie, a ich dużą część pochłania utrzymanie chorego, będącego na rencie brata skarżącego.
Uzasadniając swój wniosek skarżący podkreślił, że zgromadzone w aptece specyfiki w znacznej część, wobec braku możliwości wydania ich pacjentom, ulegną przeterminowaniu, co narazi go na straty, których na chwilę obecną nie jest w stanie nawet oszacować. Ponadto zamknięcie apteki oznaczać będzie wygaśnięcie pozwoleń na jej prowadzenie, jak również wiązać się będzie z zerwaniem kontaktów z dostawcami lekarstw dla których podstawę współpracy stanowi stabilizacja sytuacji placówki, będąca gwarantem systematycznego odbioru przez nią specyfików o ściśle określonych parametrach jakościowych, możliwych do utrzymania wyłącznie w stosunkowo krótkim okresie czasu.
Powstałe w wyniku zaprzestania prowadzenia apteki skutki nie będą możliwe do odwrócenia, jako że na obecną swą pozycję na rynku tego typu usług skarżący pracował przez lata, stąd w praktyce jej zamknięcie równoznaczne będzie z utratą praw do wykonywania zawodu.
Skarżący podkreślił, że przesłanki uprzednio uzasadniające wstrzymanie wykonania decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu pozostają w całości aktualne. Żadna z okoliczności stanu faktycznego wpływająca na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody skarżącemu lub spowodowania trudnych do odwrócenia dla niego skutków nie uległa zmianie, stąd dla uchronienia skarżącego od wyrażonych przepisami ustawy zagrożeń do czasu merytorycznego rozpoznania skargi, zasadne jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości.
Uczestniczka postępowania, A. G., w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. W uzasadnieniu podkreśliła, że wnioskując o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżący pomija fakt, że wykonywana przez niego profesja nie przywiązuje go w żaden sposób do jednego miejsca działalności. Skarżący dokonując samowolnej i do chwili obecnej niezalegalizowanej przebudowy zajmowanych pomieszczeń, dokonał zmiany wielkości obciążeń poprzez istotne zmodyfikowanie układu ścian działowych oraz usunięcie części ściany nośnej i stropu. Powyższe modyfikacje powodują w przeszło osiemdziesięcioletnim budynku mieszkalnym, pozostającym pod ochroną Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków wysokie ryzyko spowodowania katastrofy budowlanej oraz zwiększają zagrożenie pożarowe nieruchomości. Są to skutki znacznie cięższe aniżeli utrudnienia w prowadzeniu działalności, którym skarżący sam zawinił. Przez niemal 4 lata skarżący miał możliwość przeniesienia apteki w inne miejsce bądź dostosowania obecnie zajmowanego pomieszczenia do wymogów stawianych mu przez organy nadzoru budowlanego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Po oddaleniu skargi, skarżący, który wniósł skargę kasacyjną może wystąpić z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07, ONSAiWSA z 2007 r., nr 4, poz.77).
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwana dalej "p.p.s.a.") sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z tego przepisu spoczywa na wnioskodawcy.
Wskazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wymaga podania okoliczności, z którymi wiąże się szkoda lub trudne do odwrócenia skutki.
Zdaniem Naczelnego Sadu Administracyjnego z uwagi na charakter przedmiotowej sprawy oraz znaczny upływ czasu od momentu wszczęcia postępowania administracyjnego (2006 r.), a następnie sądowego, wniosek nie mógł być uwzględniony.
W przedmiotowej sprawie niesporne jest, że skarżący przeprowadził roboty budowlane polegające na zmianie sposobu użytkowania lokali użytkowych nr 1a i 2a w budynku przy ulicy [...] we Wrocławiu i przystosował je do prowadzenia apteki. Od 2006 r. organy nadzoru budowlanego kwestionują legalność przeprowadzonych robót.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący podejmując się prowadzenia działalności gospodarczej w warunkach, w których kwestionowana jest zasadność przeprowadzonych robót budowlanych, świadomie podejmował ryzyko związane z narażeniem się na straty w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji. Podnoszona we wniosku okoliczność, że zgromadzone w aptece leki ulegną przeterminowaniu, nie stanowi wystarczającej przesłanki do wstrzymania wykonania aktu w sytuacji, w której skarżący mógł i powinien przewidzieć, że toczące się postępowanie administracyjne może doprowadzić do konieczności zamknięcia apteki. Skarżący winien zabezpieczyć się na taki wypadek w celu uniknięcia strat.
Bezpośrednim skutkiem wykonania zaskarżonej decyzji nie będzie również utrata prawa do wykonywania zawodu, ponieważ nie jest to nierozerwalnie związane z miejscem prowadzenia apteki.
Trafnie podniesiono w odpowiedzi na skargę kasacyjną, że uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji niesie ze sobą ryzyko spowodowania katastrofy budowlanej, a konieczność ochrony budynku przed skutkami zmiany sposobu użytkowania lokali jest daleko bardziej istotna niż utrudnienia w prowadzeniu działalności gospodarczej.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art.61 § 3 w związku z art.193 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło