II OSK 178/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 września 2011 r. sygn. akt II SA/Po 678/11 w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 07 czerwca 2011 r. nr IR.IV-2.7721-40/11 w przedmiocie pozwolenia na budowę postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 września 2011 r., sygn. akt II SA/Po 678/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę W. K. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 07 czerwca 2011 r. Nr IR.IV-2.7721-40/11 w przedmiocie pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zarządzeniem z dnia 18 sierpnia 2011 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 złotych, w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to zostało doręczone stronie skarżącej w dniu 26 sierpnia 2011 r., a więc termin do wykonania tej czynności upłynął w dniu 02 września 2011 r. Skoro w terminie tym wpis nie został uiszczony, to Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; dalej powoływana jako "p.p.s.a."). Skargę kasacyjną od w/w postanowienia Sądu pierwszej instancji złożył W. K. działający przez pełnomocnika z urzędu, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika kosztów zastępstwa procesowego udzielonego z urzędu, nieopłaconego nawet w części. Zaskarżonemu postanowieniu strona wnosząca skargę kasacyjną na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzuciła mające wpływ na wynik sprawy naruszenie prawa procesowego tj. art. 67 § 5 p.p.s.a., poprzez niedoręczenie pełnomocnikowi skarżącego wezwania do uiszczenia opłaty sądowej, w sytuacji gdy Sąd zanim doręczył skarżącemu przedmiotowe wezwanie, wydał wcześniej postanowienie o ustanowieniu dla niego pełnomocnika procesowego z urzędu. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącego podniósł, że wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego zostało doręczone skarżącemu w dniu 26 sierpnia 2011 r. Nastąpiło to więc po tym jak na rzecz skarżącego został ustanowiony pełnomocnik z urzędu, na podstawie postanowienia z dnia 25 sierpnia 2011 r. Tym samym w ocenie pełnomocnika skarżącego zrealizował się obowiązek doręczenia pisma w postaci wezwania do uiszczenia wpisu pełnomocnikowi skarżącego, a nie samemu skarżącemu. Pełnomocnik skarżącego podniósł, iż nie nastąpiło prawidłowe doręczenie i nie nastąpił skutek w postaci zobowiązania strony, bowiem zanim wezwanie do uiszczenia wpisu zostało doręczone skarżącemu, zostało wydane postanowienie o ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Wobec tego termin do uiszczenia wpisu nie zaczął jeszcze biec, a nastąpi to w chwili doręczenia wezwania pełnomocnikowi skarżącego. Pełnomocnik W. K. podniósł, iż wobec bezskuteczności wezwania skarżącego do zapłaty, Sąd powinien ponownie wezwać pełnomocnika do uiszczenia wpisu i w dalszym ciągu prowadzić postępowanie odpowiednio do czynności, które wskutek wezwania zostałyby podjęte przez stronę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie przesłanki nieważności postępowania określone enumeratywnie w § 2 art. 183 p.p.s.a., które w rozpoznawanej sprawie nie występują. Tym samym sprawa ta mogła być rozpoznawana przez Naczelny Sąd Administracyjny wyłącznie w granicach wywiedzionej skargi kasacyjnej. Stosownie do art. 214 § 1 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie. Od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały (art. 230 § 1 p.p.s.a). Pisma, o których mowa w cytowanym wyżej przepisie, to w myśl art. 230 § 2 p.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. Zgodnie z treścią art. 67 § 5 p.p.s.a., jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom. Doręczenie dokonane w takim wypadku pod adresem strony jest bezskuteczne wobec pełnomocnika, a więc nie wywiera skutku procesowego (B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. 3, Warszawa 2009, s. 224). Pełnomocnik skarżącego podnosząc zarzut naruszenia art. 67 § 5 p.p.s.a zmierza do wykazania, że brak było podstaw do odrzucenia skargi z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego w sytuacji, gdy wezwanie do uiszczenia wpisu nie zostało skutecznie doręczone ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę nie podziela jednak stanowiska zaprezentowanego w skardze kasacyjnej, bowiem w przedmiotowej sprawie zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu sądowego zostało wydane w dniu 18 sierpnia 2011 r., natomiast postanowienie o ustanowieniu dla W. K. adwokata zapadło w dniu 25 sierpnia 2011 r., w takiej sytuacji Sąd pierwszej instancji nie był zobligowany do doręczenia przedmiotowego wezwania pełnomocnikowi skarżącego. Nie zmienia tego również fakt, że wezwanie do uiszczenia wpisu zostało doręczone dzień po wydaniu postanowienia o ustanowieniu dla skarżącego pełnomocnika z urzędu, gdyż w chwili wydawania zarządzenia z 18 sierpnia 2011 r. Sąd nie miał żadnej wiedzy o ustanowieniu pełnomocnika, a tym bardziej jego wyznaczeniu. Prawidłowo zatem Sąd pierwszej instancji skierował wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi osobiście do skarżącego. W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego wyznaczony w dniu 26 września 2011 r. przez Okręgową Radę Adwokacką w Poznaniu (k-30), a informacja o tym została doręczona Sądowi w dniu 30 września 2011 r. Sąd pierwszej instancji niezwłocznie doręczył wyznaczonemu pełnomocnikowi z urzędu postanowienie o odrzuceniu skargi z dnia 29 września 2011 r. (k-43), z którego pełnomocnik powziął informację o nieuiszczeniu wpisu. Działając profesjonalnie i dochowując należytej staranności w miejsce złożonego zażalenia i wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia (k- 55, 56) powinien złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wpisu od skargi. W tej sytuacji zasadnym było też odrzucenie skargi wobec nieuzupełnienia jej braków formalnych w terminie. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.