II OSK 1798/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska po rozpoznaniu w dniu 16 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lutego 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 31/11 o odrzuceniu skargi I.B. i o zwrocie wpisu na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: oddalić skargę kasacyjną Postanowieniem z dnia 9.02.2011 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę I. B. na decyzję Wojewody Mazowieckiego oraz zwrócił na rzecz strony uiszczony wpis sądowy. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, iż skarżąca zarządzeniem z dnia 11.01.2011 r. wezwana została do uiszczenia wpisu od skargi, w terminie siedmiu dni od doręczenia wezwania. Zarządzenie to doręczone zostało stronie w dniu 18.01.2011 r., zatem termin do uiszczenia wpisu upływał z dniem 25.01.2011 r. Jednakże skarżąca dokonała tej czynności dopiero w dniu 27.01.2011 r., a zatem z uchybieniem zakreślonego terminu, co powodowało konieczność odrzucenia skargi na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.". Ze skargą kasacyjną od powyższego postanowienia wystąpiła I. B., reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu, domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przyznania wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu. Sądowi I instancji zarzucono naruszenie art. 6 P.p.s.a., pełnomocnik skarżącej wskazał też na nieważność postępowania w oparciu o art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a. z uwagi na pozbawienie strony możności obrony swych praw. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor podniósł, iż uchybienie terminowi do uiszczenia wpisu sądowego wyniknęło z niewłaściwego pouczenia skarżącej co do sposobu liczenia tego terminu, strona tkwiła bowiem w przekonaniu, iż siedem dni, które zakreślił Sąd I instancji winny być liczone jako dni robocze, a nie kalendarzowe. Zdaniem pełnomocnika skarżącej Sąd obligowany był do udzielenia precyzyjnego pouczenia co do rzeczywistego sposobu liczenia powyższego terminu, a brak takiej informacji stanowił naruszenie art. 6 P.p.s.a. Odnosząc się do zarzutu nieważności postępowania ustanowiony w sprawie adwokat podkreślił, iż Sąd widząc nieporadność skarżącej winien był ustanowić dla niej profesjonalnego pełnomocnika przez odrzuceniem wniesionego środka zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegał postawiony w skardze kasacyjnej zarzut odpowiadający przesłance nieważności postępowania, który Naczelny Sąd Administracyjny - zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. – bierze z urzędu pod rozwagę. Rozpoznając ten zarzut Sąd odwoławczy stwierdza, iż nie znajduje on usprawiedliwionego uzasadnienia. Nie można bowiem zgodzić się ze stanowiskiem, jakoby skarżąca pozbawiona została możliwości obrony swych praw poprzez to, że Sąd nie ustanowił dla niej pełnomocnika przed odrzuceniem wniesionej w przedmiotowej sprawie skargi. Zauważyć bowiem trzeba, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy, w którym skarżąca zwróciła się z żądaniem ustanowienia adwokata, złożony został w dniu 14.03.2011 r., a więc już po wydaniu postanowienia odrzucającego skargę. Prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym przyznane może być jedynie na wniosek strony, a Sąd nie może działać w tym przedmiocie z urzędu, co wynika z art. 243 § 1 P.p.s.a. Nie można więc przyjąć w żaden sposób, aby nieustanowienie pełnomocnika dla strony, która nie wystąpiła z odpowiednim wnioskiem, stanowiło pozbawienie jej możliwości obrony swoich praw. Nie można zgodzić się także z zarzutem naruszenia przez Sąd I instancji art. 6 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny, wzywając skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi, zakreślił siedmiodniowy termin na dokonanie tej czynności procesowej, zgodnie z dyspozycją art. 220 § 1 P.p.s.a. Wszystkie ustawowe terminy, z jakimi mamy do czynienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym są terminami liczonymi "kalendarzowo", a zatem ich bieg rozpoczyna się z momentem doręczenia stronie wezwania, a upływ następuje po określonej w tym wezwaniu liczbie dni. Na bieg tych terminów nie mają wpływu dni wolne od pracy, a taki sposób liczenia, jaki miała w niniejszej sprawie przyjąć skarżąca, nie znajduje jakiegokolwiek uzasadnienia w żadnym obowiązującym przepisie prawa. Okoliczność ta, w ocenie Sądu II instancji, nie wymagała szczególnego podkreślenia, a co za tym idzie nie istniał wymóg pouczania o niej strony, czego domaga się w istocie pełnomocnik skarżącej. Tym samym nie można zgodzić się, aby Wojewódzki Sąd Administracyjny – pouczając skarżącą o siedmiodniowym terminie do uiszczenia wpisu i nie wskazując, że dni te liczone winny być "kalendarzowo" – nie naruszył art. 6 P.p.s.a. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O wynagrodzeniu pełnomocnika ustanowionego z urzędu rozstrzygnie Wojewódzki Sąd Administracyjny, któremu ustanowiony w sprawie adwokat winien złożyć odpowiednie żądanie.