II OSK 1826/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie: sędzia NSA Jerzy Stankowski sędzia del. WSA Grzegorz Antas (sprawozdawca) Protokolant: starszy asystent sędziego Paweł Muszyński po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. S., od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, z dnia 27 marca 2025 r. sygn. akt IV SA/Wa 2970/24, w sprawie ze skargi R. S., na decyzję Rady do Spraw Uchodźców, z dnia 11 października 2024 r. nr RdU-301-1/S/24, w przedmiocie odmowy udzielenia ochrony międzynarodowej, , 1.uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 7 maja 2024 r. nr, DPU.420.5469.2023;, 2. zasądza od Rady do Spraw Uchodźców na rzecz R. S. kwotę 840 (słownie: osiemset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów, postępowania., , Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 27 marca 2025 r., IV SA/Wa 2970/24 oddalił skargę R. S. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców (dalej: RdSU) z 11 października 2024 r., nr RdU-301-1/S/24 w przedmiocie odmowy udzielenia ochrony międzynarodowej. W odniesieniu do ustaleń faktycznych i prawnych, które stały za wydanym orzeczeniem, Sąd I instancji stwierdził, że Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej: SUdSC) decyzją z 7 maja 2024 r., nr DPU.420.5469.2023, działając na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust. 1 pkt 2 lit. c i art. 47 ust. 1 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1504), dalej: u.u.c.o., po rozpatrzeniu wniosku skarżącego, obywatela Ukrainy z 14 listopada 2023 r. odmówił ww. cudzoziemcowi nadania statusu uchodźcy oraz udzielenia ochrony uzupełniającej. Organ stwierdził, że skarżący nie wykazał zasadności swojej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia, po powrocie do niego byłby on tym niemniej narażony na poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia, wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego konfliktu zbrojnego, jaki toczy się na Ukrainie po napaści przez Federację Rosyjską, a nie ma on możliwości zamieszkania w innej części Ukrainy. W odniesieniu do podstawy udzielenia ochrony uzupełniającej zachodzi jednakże w sprawie przesłanka wykluczająca, ponieważ wnioskodawca może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa lub społeczeństwa. SudSC wskazał, że wziął w tym zakresie pod uwagę fakt skazania skarżącego prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z [...] na karę grzywny oraz zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres trzech lat z powodu popełnienia czynu z art. 178a § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2024 r. poz. 17 ze zm.), dalej: k.k. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję w toku postępowania odwoławczego wszczętego odwołaniem wniesionym przez skarżącego, RdSU podzieliła stanowisko organu I instancji odnośnie do tego, że z powodu konfliktu zbrojnego na terytorium Ukrainy występują przesłanki do udzielenia skarżącemu ochrony uzupełniającej, niemniej decyzja tej treści nie może zostać wydana, ponieważ cudzoziemiec zlekceważył w sposób poważny obowiązujący na terenie Rzeczypospolitej Polskiej porządek prawny. Zdaniem RdSU, czyn, za który skazany został cudzoziemiec, należy uznać za ciężki i swym ciężarem gatunkowym (szkodliwością społeczną) przystaje do przesłanek wykluczenia ochrony międzynarodowej. RdSU wskazała, że ta decyzja odmowna obejmuje skarżącego oraz dwoje jego małoletnich dzieci (W. S. oraz W. S.1, ur. [...]). Nie uwzględniając skargi wniesionej przez skarżącego, w której cudzoziemiec zarzucił RdSU naruszenie art. 13 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 pkt 2 i art. 20 ust. 1 pkt 2 lit. c u.u.c.o., a także art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.), dalej k.p.a., Sąd I instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zdaniem Sądu, analiza zaskarżonej decyzji wskazuje, że organ w prawidłowy i szczegółowy sposób odniósł się do kwestii podnoszonych w postępowaniu przez stronę skarżącą. RdSU przeanalizowała sytuację skarżącego w kontekście zagrożenia związanego z toczącą się wojną oraz ogólną sytuację w kraju pochodzenia i doszła w tym zakresie do prawidłowych wniosków. Organ w prawidłowy sposób ocenił także zeznania i oświadczenia skarżącego składane w trakcie postępowania. Sąd I instancji wskazał, że podziela pogląd, iż prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości jest zachowaniem narażającym innych ludzi na niebezpieczeństwo utraty zdrowia, a nawet życia. Prowadzenie przez kierowcę w stanie nietrzeźwości pojazdu mechanicznego jest zachowaniem nieodpowiedzialnym i może doprowadzić do nieszczęśliwego wypadku, narażając na niebezpieczeństwo innych ludzi. Oceny takiej nie może zmienić fakt, że takie działanie miało rzekomo jednorazowy charakter. Sąd wyjaśnił, że nie podziela poglądu strony skarżącej, iż osoba znajdująca się pod wpływem alkoholu niekoniecznie musi naruszać przepisy ruchu drogowego. Takie stanowisko jest tylko teoretyczne i oderwane od indywidualnej sytuacji skarżącego. Samo prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu stanowi łamanie obowiązujących przepisów prawa. Stanowi ono zagrożenie nie tylko dla poszczególnych jednostek, ale i dla społeczeństwa, gdyż przyzwolenie na takie zachowanie podważa zasadność przestrzegania obowiązującego prawa, w szczególności prawa, które chroni obywateli swojego państwa. Zdaniem Sądu, postawa cudzoziemca świadczy o rażącym lekceważeniu panującego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej porządku prawnego. Skarżący został obdarzony zaufaniem (uzyskanie wizy umożliwiającej podjęcie pracy w Polsce), które zostało przez niego nadużyte w chwili popełnienia przez niego czynu zabronionego, tym samym istnieje uzasadniona wątpliwość co do przestrzegania przez cudzoziemca prawa w przyszłości, co powoduje, że prawidłowo organy zastosowały w niniejszej sprawie art. 20 ust. 1 pkt 2 lit. c u.u.c.o. Skarżący złożył skargę kasacyjną, którą zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi I instancji, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej: p.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 20 ust. 1 pkt 2 lit. c u.u.c.o. poprzez jego błędną interpretację polegającą na przyjęciu, że prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu samo w sobie stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa lub społeczeństwa bez wzięcia pod uwagę indywidualnych okoliczności sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia przez Sąd I instancji, że organy administracji prawidłowo zastosowały ww. przepis i na tej podstawie odmówiły przyznania skarżącemu ochrony uzupełniającej; 2) art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów, polegającej na sprzecznym z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego przyjęciu, że z zeznań skarżącego (k. 64 akt adm.) wynika, że godził się on z możliwością spowodowania kolizji w ruchu drogowym w sytuacji, gdy z treści tych zeznań wynika, że skarżący prowadził pojazd wiele godzin po zakończeniu konsumpcji alkoholu, a interwencja Policji nastąpiła na skutek uderzenia w nieczynne barierki, które mogło być spowodowane ich słabą widocznością w warunkach nocnych, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przyjęcia, że skarżący popełnił czyn stanowiący zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa lub społeczeństwa. Z uwagi na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i uwzględnienie skargi, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przeprowadzając kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki, enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oceniając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że została ona oparta przez skarżącego na usprawiedliwionej podstawie, albowiem taki charakter należy przypisać zarzutowi dopuszczenia się przez Sąd I instancji błędnej wykładni art. 20 ust. 1 pkt 2 lit. c u.u.c.o., która skutkowała wadliwym zastosowaniem tego przepisu w okolicznościach faktycznych kontrolowanej sprawy. Wbrew przyjętemu w skardze kasacyjnej założeniu, to działanie Sądu I instancji nie uchybiało jednak art. 133 § 1 p.p.s.a., ponieważ nie ma podstaw, by przyjąć, że wadliwe ustalenia, które Sąd poczynił w odniesieniu do oceny legalności zaskarżonej decyzji RdSU, były konsekwencją naruszenia ciążącego na wojewódzkim sądzie administracyjnym obowiązku wydania wyroku na podstawie akt sprawy. Stanowiący podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji RdSU przepis art. 20 ust. 1 pkt 2 u.u.c.o. stanowi, że cudzoziemcowi odmawia się udzielenia ochrony uzupełniającej, jeżeli istnieją poważne podstawy, aby sądzić, że: a) zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 19 ust. 1 pkt 3 lit. a lub b u.u.c.o., b) popełnił on na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zbrodnię lub popełnił poza tym terytorium czyn, który jest zbrodnią według prawa polskiego, c) stanowi on zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa lub społeczeństwa. Nadana temu przepisowi treść stanowi implementację art. 17 ust. 1 dyrektywy 2011/95/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie norm dotyczących kwalifikowania obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako beneficjentów ochrony międzynarodowej, jednolitego statusu uchodźców lub osób kwalifikujących się do otrzymania ochrony uzupełniającej oraz zakresu udzielanej ochrony (wersja przekształcona) (Dz. U. UE.L. z 2011 r. nr 337, s. 9), dalej: dyrektywa 2011/95/UE, zgodnie z którym obywatel państwa trzeciego lub bezpaństwowiec zostaje wykluczony z możliwości otrzymania ochrony uzupełniającej, jeżeli istnieją poważne podstawy, aby sądzić, że: a) dokonał zbrodni przeciwko pokojowi, zbrodni wojennej, zbrodni przeciwko ludzkości w rozumieniu aktów międzynarodowych opracowanych w celu ustanowienia przepisów odnoszących się do tych zbrodni; b) popełnił poważne przestępstwo; c) jest winny czynów sprzecznych z celami i zasadami Organizacji Narodów Zjednoczonych określonymi w preambule i art. 1 i 2 Karty Narodów Zjednoczonych; d) stanowi zagrożenie dla społeczności lub bezpieczeństwa państwa członkowskiego, w którym przebywa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładnia nadana art. 20 ust. 1 pkt 2 lit. c u.u.c.o. przez Sąd I instancji, skutkująca zastosowaniem wobec skarżącego skazanego w warunkach wcześniejszej niekaralności za występek z art. 178a § 1 k.k. polegający na prowadzeniu pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości klauzuli wyłączającej z art. 17 ust. 1 lit. d dyrektywy 2011/95/UE, nie odpowiada wnioskom, jakie należy wyprowadzić z ugruntowanego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE). W jego świetle przepisy przewidujące wykluczenie z ochrony międzynarodowej stanowią wyjątek od ogólnej zasady jej udzielania osobom spełniającym jej materialne podstawy, a zatem, zgodnie z systemową regułą exceptiones non sunt extendendae, podlegają wykładni ścisłej. Zdaniem TSUE, ocena przesłanek wykluczenia nie może opierać się na automatyzmie, lecz wymaga zindywidualizowanego badania każdego przypadku w świetle unijnego standardu ochrony praw podstawowych (por. wyrok TSUE z 30 kwietnia 2025 r., Galte, C-63/24, pkt 41; wyrok TSUE z 13 września 2018 r., Ahmed, C-369/17, pkt 49-50; wyrok TSUE z 9 listopada 2010 r., B i D, C-57/09 i C-101/09, pkt 87). Wykładnia pojęcia "zagrożenia dla społeczeństwa" na gruncie art. 17 ust. 1 lit. d dyrektywy 2011/95/UE wymaga odniesienia się do tożsamego pojęciowo standardu wypracowanego przez Trybunał na tle art. 14 ust. 4 lit. b. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem TSUE nie można uznać, że zastosowanie wyrażenia "zagrożenie dla społeczeństwa" w miejsce odniesienia do "porządku publicznego" wskazuje na wybór wprowadzenia standardu różnego co do istoty od standardu przyjętego w odniesieniu do sposobu rozumienia tego ostatniego pojęcia. Powoduje to, że aby można było uznać daną osobę za stwarzającą zagrożenie dla społeczeństwa, jej indywidualne zachowanie musi stanowić rzeczywiste, aktualne i dostatecznie poważne zagrożenie godzące w jeden z podstawowych interesów społeczeństwa przyjmującego państwa członkowskiego (por. wyrok TSUE z 6 lipca 2023 r., XXX, C-8/22, pkt 56 i 60; wyrok TSUE z 6 lipca 2023 r., M.A., C-402/22, pkt 54). Podobne wymaganie powinno być odnoszone do przesłanki "zagrożenia bezpieczeństwa państwa", która ma na celu zapobieżenie ryzyku naruszenia tego bezpieczeństwa, jakie może wystąpić ze względu na obecność zainteresowanego na terytorium państwa członkowskiego w chwili podejmowania rozstrzygnięcia przez właściwy organ lub też w późniejszej chwili. Zdaniem TSUE, powyższa przesłanka ma na uwadze inny rodzaj niebezpieczeństwa niż "zagrożenie dla społeczeństwa". Odpowiada ona pojęciu "bezpieczeństwa narodowego" w rozumieniu art. 24 ust. 1 dyrektywy 2011/95/UE i przy jego interpretacji należy brać pod uwagę orzecznictwo Trybunału dotyczące również pojęcia "bezpieczeństwa publicznego", które odnosi się jednocześnie do wewnętrznego bezpieczeństwa państwa członkowskiego, jak i jego bezpieczeństwa zewnętrznego i tym samym zagrożenie dla funkcjonowania głównych instytucji i służb publicznych oraz życia ludności, podobnie jak ryzyko poważnego zakłócenia stosunków zagranicznych lub pokojowego współistnienia narodów bądź zagrożenie interesów wojskowych, może naruszać to bezpieczeństwo. W wyroku z 27 lutego 2025 r., K.A.M., C-454/23, TSUE zwrócił uwagę, że jeżeli cudzoziemiec dopuścił się określonych czynów lub zachowań w przeszłości, mogą stanowić one istotne okoliczności dla celów zweryfikowania jego "tendencji do utrzymania w przyszłości" takiego zachowania lub do ponownego popełnienia takich czynów, co powinno wiązać się z rozważeniem w szczególności wagi tych zachowań lub tych czynów oraz ewentualnych późniejszych okoliczności (pkt 43-49). Przenosząc powyższy wzorzec oceny zastosowania klauzuli wyłączającej na grunt rozpatrywanego przez Sąd I instancji stanu faktycznego, należy stwierdzić, że dopuszczenie się przez niekaranego cudzoziemca występku polegającego na prowadzeniu pojazdu w stanie nietrzeźwości w żaden sposób nie wpisuje się w definicję powodowania zagrożenia godzącego w podstawowe interesy społeczeństwa czy też bezpieczeństwo państwa. Nie wydaje się zresztą, by Sąd I instancji, poddając kontroli stanowisko przyjęte przez RdSU w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, odniósł do niego wymóg rozumiany w powyższy sposób, uwzględniając, że w swojej decyzji organ formalnie odwołał się do dyspozycji art. 20 ust. 1 pkt 2 lit. c u.u.c.o., jednakże swoją argumentację sprowadził wyłącznie do podkreślenia, że skarżący "zlekceważył [...] w sposób poważny obowiązujący na terenie RP porządek prawny" (s. 3 decyzji), wraz z zaakcentowaniem, iż jest on zdania, że "czyn za który skazany został [c]udzoziemiec należy uznać za ciężki i swym ciężarem gatunkowym (szkodliwością społeczną) przystaje do przesłanek wykluczenia ochrony międzynarodowej" (s. 4 decyzji). W kontekście powyższych uwag wymaga rozróżnienia ogólna "szkodliwość społeczna czynu" – będąca immanentną cechą każdego przestępstwa, uzasadniającą prawnokarną reakcję na nie – od społecznego wymiaru części zachowań przestępczych, których znaczenie prawne na gruncie art. 20 ust. 1 pkt 2 lit. c u.u.c.o. musi być zbieżne z funkcją klauzul wyłączających, które zostały ustanowione w celu zachowania wiarygodności przewidzianego w dyrektywie 2011/95/UE systemu ochrony. Nie ulega tymczasem wątpliwości, że występek z art. 178a § 1 k.k. polegający na prowadzeniu pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości nie spełnia warunku "poważnego przestępstwa", a uzupełniające art. 17 ust. 1 lit. b dyrektywy 2011/95/UE klauzule wyłączające oparte na przesłance zagrożenia dla społeczeństwa lub bezpieczeństwa państwa, jakkolwiek zostały ukształtowane z myślą o objęciu nimi szerokiego spektrum zachowań, uznane być powinny za nakierowane na zachowania charakteryzujące się znacznym stopniem powagi, która czyni niezbędnym uniemożliwienie osobie spełniającej materialne przesłanki udzielenia ochrony międzynarodowej pobytu na terytorium państwa członkowskiego. Wydaje się, że takie założenie zostało bezpośrednio przyjęte również w sprawozdaniu Europejskiego Urzędu Wsparcia w dziedzinie Azylu (EASO) z 2020 r. zatytułowanym "Analiza sądowa. Wykluczenie: art. 12 i 17 dyrektywy w sprawie kwalifikowania" (wyd. 2), zwracającym uwagę we fragmencie poddającym analizie wykluczenie z możliwości otrzymania statusu ochrony uzupełniającej (pkt 4.2.5, s. 129) na wyrok austriackiego Trybunału Konstytucyjnego (VfGH) z 13 grudnia 2011 r., U1907/10, w którym zostało przyjęte stanowisko, że ze względu na poważny charakter podstaw wykluczenia lub cofnięcia ochrony uzupełniającej, art. 17 ust. 1 lit. d dyrektywy 2011/95/UE można, zgodnie z zasadą interpretacji zgodnej z dyrektywą, rozumieć jedynie w ten sposób, że aby ten przepis miał zastosowanie, wymagane jest co najmniej popełnienie przestępstwa o porównywalnej wadze do czynów wymienionych w art. 17 ust. 1 lit. a–c ww. dyrektywy. Zrównanie sprawcy przestępstwa komunikacyjnego, o którym mowa w art. 178a § 1 k.k., z osobą ubiegającą się o udzielenie ochrony międzynarodowej, której przebywanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wywołuje przywołane zagrożenie, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie realizuje wymagania przewidzianego w art. 17 ust. 1 lit. d dyrektywy 2011/95/UE. Nie uwzględnia ono bowiem, że analizowane wykluczenie z ochrony uzupełniającej powinno dotyczyć zasadniczo cudzoziemców wysoce zdemoralizowanych, zradykalizowanych lub systemowo zaangażowanych w działalność, której charakter zakłóca prawidłowe funkcjonowanie państwa, uderzając w elementarny ład społeczny. Kategoria ta obejmuje m.in. cudzoziemców, w stosunku do których nawet w braku prawomocnego wyroku skazującego – istnieją obiektywne i wiarygodne ustalenia wskazujące na ich faktyczne zaangażowanie w poważną działalność przestępczą, cudzoziemców notorycznie wracających do popełniania przestępstw czy też osoby, których uciążliwe społecznie zachowania wskazują na intencjonalną wolę nieprzestrzegana porządku prawnego podczas przebywania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Nawet jeżeli w wymiarze jednostkowym te czyny i zachowania nie osiągają progu "poważnego przestępstwa", to ich kumulacja, wskazując na wysoki stopień aspołeczności cudzoziemca, jest podstawą do prognozy, że obojętny na normy prawne będzie on w dalszym ciągu uderzał w dobra o podstawowym znaczeniu dla chronionej wspólnoty, a tym samym zagrażał bezpieczeństwu państwa. W tym ujęciu "poważne podstawy" istnienia zagrożenia nie wymagają popełnienia przez wnioskującego o ochronę międzynarodową konkretnych przestępstw o szczególnej wadze, ale mogą przejawiać się w znacznej liczbie naruszeń prawa wpływającej na ocenę przyszłego zachowania cudzoziemca. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dopuszczenie się przez osobę wcześniej niekaraną występku z art. 178a § 1 k.k. nie nosi znamion działalności przestępczej wskazanego powyżej rodzaju, a przez to fakt popełnienia wymienionego przestępstwa – z punktu widzenia prewencyjnego celu przepisu art. 17 ust. 1 lit. d dyrektywy 2011/95/UE – nie może stanowić podstawy do oddalenia złożonego przez jego sprawcę wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej. W sytuacji, gdy w kontrolowanej przez Sąd I instancji sprawie zastosowanie art. 20 ust. 1 pkt 2 lit. c u.u.c.o. organy powiązały z naruszeniem przez skarżącego porządku prawnego, zasadnym było wobec skazania skarżącego wyrokiem karnym przypisany mu czyn zabroniony poddać rozważeniu nie tylko na płaszczyźnie wyznaczonej rodzajem przestępstwa, które zostało popełnione, odnoszonym do przedmiotu jego ochrony (bezpieczeństwo w ruchu lądowym) oraz wymiarem kary, jaką jest ono zagrożone (kara pozbawienia wolności do lat 3), ale także wziąć pod uwagę karę faktycznie przez sąd karny orzeczoną. Uwypuklenie przez Sąd I instancji w ślad za RdSU "szkodliwości społecznej" czynu, którego dopuścił się skarżący, w całości abstrahuje, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, od tego, czy przyjęta przez organ ocena faktycznie znalazła odzwierciedlenie w reakcji wymiaru sprawiedliwości na popełnienie przez cudzoziemca czynu zabronionego. Zdaniem TSUE, organy administracji oceny, czy osoba występująca o udzielenie ochrony uzupełniającej popełniła "poważne przestępstwo" w rozumieniu art. 17 ust. 1 lit. b dyrektywy 2011/95/UE, które może wykluczyć możliwość otrzymania przez nią tej ochrony, nie powinny sprowadzać wyłącznie do kary, jaką dane przestępstwo jest zagrożone zgodnie z prawem tego państwa członkowskiego (por. wyrok TSUE z 13 września 2018 r., Ahmed, C-369/17, pkt 58). W kontekście wykładni art. 14 ust. 4 lit. b dyrektywy 2011/95/UE TSUE wskazał, że pośród elementów, jakie należy wziąć pod uwagę przy ocenie, czy przestępstwo osiąga odpowiednią wagę, zasadnicze znaczenie mają nie tylko rodzaj oraz wymiar kary, jaką jest to przestępstwo ustawowo zagrożone, albowiem doniosłość przypisać trzeba również wymiarowi kary faktycznie orzeczonej przez niezawisły sąd (por. wyrok TSUE z 6 lipca 2023 r., M.A., C-402/22, pkt 41) i nie ma powodów, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, by tenże wniosek nie mógł być odnoszony również do oceny przesłanki powodowania przez cudzoziemca zagrożenia dla społeczeństwa, gdy jest ono wiązane z dopuszczeniem się w przeszłości przez niego czynu zabronionego, za który cudzoziemiec ten został skazany. W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy w [...] [...] Wydział Karny, dysponując pełnym materiałem dowodowym z postępowania karnego, uznał w wyroku z [...] [...] za w pełni adekwatną do stopnia winy i społecznej szkodliwości czynu popełnionego przez skarżącego wyłącznie karę grzywny (70 stawek dziennych wraz z przyjęciem wysokości jednej stawki na kwotę 30 zł). Jest to sankcja wolnościowa o charakterze wyłącznie finansowym, należąca do najłagodniejszych w systemie prawa karnego. Oparcie decyzji wykluczającej skarżącego z ochrony międzynarodowej na fakcie, jak wskazał Sąd I instancji, "wejścia w konflikt z prawem" musi być traktowane jako niepozostające w żaden sposób spójne z treścią ww. wyroku sądu karnego, w którym uwzględnione zostały właściwości i warunki osobiste skarżącego jako sprawcy, a także całokształt okoliczności podmiotowych i przedmiotowych związanych z popełnieniem przypisanego cudzoziemcowi czynu. Dotyczyły one m.in. jego nastawienia psychicznego w chwili przystępowania do działania przestępczego, które w warunkach sprawy trzeba odnosić do tego, czy miał on podstawy sądzić, że spożyty przez niego alkohol w świetle szybkości jego metabolizmu – ze względu na znaczny czas od jego wprowadzenia do organizmu – uległ spaleniu. Pomimo że zdaniem Sądu I instancji "postawa cudzoziemca świadczy o rażącym lekceważeniu panującego na terytorium RP porządku prawnego", Sąd Rejonowy w [...] w wydanym wyroku nie dostrzegł konieczności orzeczenia nawet najniższej kary pozbawienia wolności z zawieszeniem jej wykonania, nie mówiąc o zastosowaniu względem skarżącego kary izolacyjnej. Zagrożenie płynące ze strony cudzoziemca, by zastosowanie klauzuli wyłączającej miało charakter uzasadniony, musi być "aktualne", co w świetle orzecznictwa TSUE wiąże się z wymogiem dowiedzenia ryzyka nieprzestrzegania porządku prawnego przez osobę ubiegającą się o udzielenie ochrony międzynarodowej w przyszłości (por. wyrok TSUE z 6 lipca 2023 r., XXX, C-8/22, pkt 64). Ten zakres ustaleń dotyczący na gruncie art. 20 ust. 1 pkt 2 lit. c u.u.c.o. podstaw przewidywanego zachowania cudzoziemca w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest traktowany jako kluczowy (por. wyrok NSA z 30 października 2025 r., II OSK 613/25; wyrok NSA z 5 lutego 2025 r., II OSK 1835/24). Podobnie kwestię tę ocenia się w piśmiennictwie (por. P. Dąbrowski [w:] Ustawa o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Prawo o cudzoziemcach. Komentarz, red. J. Chlebny, Warszawa 2020, komentarz do art. 20, Nb 5). W kontrolowanej przez Sąd I instancji sprawie nie można w tym kontekście nie zwrócić uwagi, że sąd karny orzekł wobec skarżącego środek karny w postaci trzyletniego zakazu prowadzenia pojazdów, tj. w najniższym ustawowym wymiarze (art. 42 § 2 k.k.). W analizowanym ujęciu zastosowany został w ten sposób prewencyjny instrument izolujący skarżącego jako kierowcę od ruchu drogowego, co w założeniu sądu karnego ma neutralizować konkretne ryzyko będące istotą zagrażającego zachowania podjętego przez cudzoziemca. Z tym zespolony jest również cel wychowawczy zastosowania tego środka. Wobec tego, że skarżący, jak wskazują akta administracyjne sprawy, jest osobą niekaraną – decyzja o wykluczeniu go z ochrony międzynarodowej nie mogła być oparta na domniemaniu, że wnioskodawca nałożony na niego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w przyszłości złamie. W związku z zastosowanym środkiem karnym, a także okolicznościami popełnienia przez skarżącego czynu zabronionego ujawnionymi w przekazanym organom orzekającym materiale postępowania karnego, twierdzenie Sądu I instancji, że "istnieje uzasadniona wątpliwość co do przestrzegania przez cudzoziemca prawa w przyszłości" – zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego – nie tylko nie nawiązuje w żaden sposób do oceny przyjętej w tym zakresie przez RdSU, gdyż takiej organ ten, jak to zostało już zauważone, nie sformułował w zaskarżonej decyzji, ale ma w całości charakter dowolny, albowiem nieznajdujący w wystarczającym stopniu potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Skazanie na karę grzywny za czyn z art. 178a § 1 k.k. w sposób oczywisty nie osiąga progu "poważnego przestępstwa", który jest wymagany do zastosowania klauzuli wyłączenia z art. 17 ust. 1 lit. b dyrektywy 2011/95/UE, którą ustawodawca powiązał w art. 20 ust. 1 pkt 2 lit. b u.u.c.o. z popełnieniem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zbrodni, wobec czego wykorzystanie w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją RdSU z 11 października 2024 r. przesłanki "zagrożenia dla społeczeństwa" (art. 17 ust. 1 lit. d dyrektywy 2011/95/UE) jako przepisu zastępczego – w odniesieniu do osoby niekaranej, która dopuściła się pospolitego występku – nie odpowiada gwarancyjnemu charakterowi powołanych przepisów. Tejże oceny nie zmienia fakt, że okoliczności wystąpienia przez skarżącego przebywającego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wydanej mu wizy pracowniczej o udzielenie ochrony międzynarodowej mogą wskazywać na instrumentalnie traktowanie zainicjowanej wnioskiem z 14 listopada 2023 r. procedury. W tych warunkach Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną. Stwierdzając, że zachodzi podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku, a jednocześnie uznając, iż istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. w następstwie uchylenia wyroku Sądu I instancji rozpoznał skargę i stwierdzając, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja SUdSC zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego orzekł o ich uchyleniu stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 200 i art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.