II OSK 1828/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie sędzia NSA Grzegorz Czerwiński sędzia del. WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Justyna Żurawska po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej K. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 2693/14 w sprawie ze skargi K.B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2013 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 lutego 2015 roku, sygn. VII SA/Wa 2693/14, oddalił skargę K. B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2013 roku, znak [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący: Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] 2013 roku – na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 roku, poz. 267 ze zm., dalej jako: "K.p.a.") – stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez K. B. zażalenia na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2012 roku, znak: [...] o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że kwestionowane postanowienie zostało doręczone K. B. w dniu 17 grudnia 2012 roku, o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru. Zażalenie zostało nadane w dniu 29 grudnia 2012 roku, co wynika z pieczątki – datownika na kopercie. Z tego powodu zażalenie zostało złożone z uchybieniem ustawowego siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 141 § 1 K.p.a., bowiem termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu 24 grudnia 2012 roku. W konsekwencji organ stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, co skutkuje brakiem możliwości merytorycznego ustosunkowania się do argumentów zawartych w zażaleniu i oceny prawidłowości rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie wniosła K. B., domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W skardze podniosła, że dnia 24 grudnia 2012 roku zleciła osobie trzeciej wysłanie listem poleconym zażalenia i nie wie jak to się stało, że na kopercie widnieje data nadania zażalenia – 29 grudnia 2012 roku. Wskazała, że z osobą tą nie może nawiązać kontaktu i uzyskać dowód nadania, gdyż przebywa za granicą. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przywołanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę uznawszy, iż skarga jest bezzasadna, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa. Cytując treść art. 141 § 2 K.p.a. organ wskazał, że zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie – od dnia jego ogłoszenia stronie. W przypadku wniesienia zażalenia z uchybieniem terminu organ odwoławczy, zgodnie z art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a., stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do jego wniesienia. Z akt sprawy wynika, że postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2012 roku zostało doręczone skarżącej w dniu 17 grudnia 2012 roku, na co wskazuje potwierdzenie odbioru podpisane przez K. B.. Zatem termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu 24 grudnia 2012 roku, który nie był dniem wolnym od pracy, ani nie przypadał w sobotę. Wniesienie zażalenia poprzez nadanie go w urzędzie pocztowym w dniu 29 grudnia 2012 roku nastąpiło zatem z uchybieniem ustawowego terminu, czego strona skarżąca nie kwestionowała. Ustosunkowując się do argumentów skargi Sąd wyjaśnił, że pozostają one bez wpływu na rozstrzygnięcie, bowiem okoliczności wskazane przez skarżącą stanowią argumentację wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, a nie skargi na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia tegoż zażalenia. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a.") – oddalił skargę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł pełnomocnik K. B. w osobie radcy prawnego, który wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej od organu administracji kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Formułując zarzuty skargi kasacyjnej jej autor wskazał na naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 P.p.s.a., polegające na błędnym ustaleniu przez WSA w Warszawie stanu faktycznego sprawy, co poskutkowało uznaniem, iż termin do wniesienia przez K. B. zażalenia na postanowienie upłynął w dniu 24 grudnia 2012 roku, w sytuacji gdy termin ten – wbrew ustaleniom Sądu – upłynął dnia 29 grudnia 2012 roku, z uwagi na doręczenie skarżącej kwestionowanego postanowienia w dniu 18 grudnia 2012 roku i dniach wolnych od pracy przypadających w roku 2012 od dnia 25 grudnia do dnia 28 grudnia, czyli naruszeniu treści art. 141 § 2 K.p.a., mającej istoty wpływ na wydane rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor napisał, że błędne są ustalenia Sądu w zakresie daty doręczenia postanowienia, jaki i końcowego terminu do wniesienia zażalenia. Orzekając w sprawie Sąd pominął okoliczność, iż K. B. postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2012 roku odebrała dnia 18 grudnia 2012 roku, a nie w dacie ustalonej przez WSA w Warszawie. Termin do wniesienia zażalenia upływał zatem dnia 25 grudnia 2012 roku, jednakże dzień ten, jak i dni następne, aż do dnia 29 grudnia 2015 roku były dniami wolnym od pracy. Sąd I instancji powinien ustalić, iż termin do wniesienia zażalenia upływał dnia 29 grudnia 2012 roku, czyli w dniu nadania w polskim urzędzie pocztowym zażalenia, a co za tym idzie uwzględnić skargę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 P.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyć się musiała wyłącznie do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów. W myśl art. 174 P.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Oznacza to, że zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Kontrola kasacyjna zaskarżonego wyroku nie wykazała naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, które prowadziłyby do jego uchylenia. Wskazać należy, iż w ramach przesłanki określonej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. skarżący kasacyjnie musi bezwzględnie powołać przepisy postępowania sądowoadministracyjnego, którym uchybił Sąd, uzasadnić ich naruszenie i wykazać, że wytknięte uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skuteczne wniesienie takiego zarzutu wymaga zatem uprawdopodobnienia istnienia związku przyczynowego między wspomnianym naruszeniem, a treścią rozstrzygnięcia. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie prawidłowo przeprowadzono kontrolę zaskarżonego orzeczenia. Kontroli Sądu I instancji poddane zostało wydane na podstawie art. 134 k.p.a. postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zatem kontrolowane postanowienie jest rozstrzygnięciem o charakterze wyłącznie proceduralnym, co oznacza, iż nie odnosi się w ogóle do kwestii materialnej. Wobec tego Sąd I instancji, orzekając w granicach sprawy wyznaczonych rodzajem zaskarżonego postanowienia, poddał ocenie wyłącznie, czy zażalenie na postanowienie zostało wniesione w terminie. Natomiast poza zakresem kontroli pozostawała kwestia oceny przyczyn uchybienia terminu, dlatego argumenty skargi – jak najbardziej słusznie oceniono jako pozostające bez wpływu na rozstrzygnięcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie trafnie podał, że wśród podstawowych wymogów każdej czynności procesowej mieści się konieczność jej dokonania w zakreślonym terminie oraz przytoczył treść art. 141 § 2 K.p.a., określający termin do wniesienia przez stronę zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji. Termin ten ma charakter ustawowy, a jego uchybienie powoduje bezskuteczność czynności procesowej. Upływ takiego terminu organ odwoławczy uwzględnia z urzędu. W postępowaniu administracyjnym strona może bronić się przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu, wyłącznie składając prośbę o przywrócenie terminu w trybie unormowanym w art. 58 K.p.a., ale strona takowego wniosku na etapie postępowania administracyjnego nie złożyła. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo zaaprobował stwierdzenie organu drugiej instancji, że w sprawie zażalenie zostało wniesione po terminie, co skutkowało wydaniem postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a. W sprawie – wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej – z załączonego do akt zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że postanowienie organu pierwszej instancji zostało doręczone w dniu 17 grudnia 2012 roku, a odbiór korespondencji pokwitował dorosły domownik skarżącej, czyli jej ojciec – C. B.. Data pokwitowania odbioru przesyłki przez dorosłego domownika jest jednoznaczna z odbiorem przesyłki przed adresata, dlatego nawet okoliczność, że skarżąca istotnie mogła zapoznać się z korespondencją dopiero w dniu 18 grudnia 2012 roku, pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcia. Miarodajna dla uznania daty odebrania przesyłki i do oceny zachowania terminu do wniesienia środka zaskarżenia jest data odbioru przesyłki przez osobę uprawnioną, którą niewątpliwie jest m.in. dorosły domownik adresata. Przepływ informacji o fakcie otrzymania przesyłki między osobą, która odebrała przesyłkę, a jej adresatem, nie ma wpływu na ustalenia daty doręczenia korespondencji. Autor skargi kasacyjnej zakwestionował pogląd Sądu I instancji stwierdzając, że doręczenie korespondencji miało miejsce w dniu 18 grudnia 2012 roku, zatem siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia, po uwzględnieniu dni wolnych od pracy, ekspirował z dniem 29 grudnia 2012 roku. Jednak dostrzec wypada, iż pełnomocnik strony nie przedstawił żadnego argumentu, a tym bardziej dowodu, który potwierdzałby jego pogląd, dlatego NSA tenże uznał za nieuzasadniony. Z tego powodu prawidłowo Sąd Wojewódzki uznał, że postanowienie organu pierwszej instancji zostało doręczone skarżącej w dniu 17 grudnia 2012 roku, zatem siedmiodniowy termin do złożenia zażalenia ekspirował z dniem 24 grudnia 2012 roku. W tej sytuacji zażalenie nadane listem poleconym w polskiej placówce pocztowej w dniu 29 grudnia 2012 roku, jako że zostało wniesione z uchybieniem terminu, skutkowało wydaniem kontestowanego w skardze postanowienia. Co należy zaakcentować, zażalenie nie zawierało elementów wniosku o przywrócenie terminu (jego autorka nie podjęła próby usprawiedliwienia uchybienia terminu), dlatego organ uprawniony był do wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu. Wobec powyższego, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.