II OSK 1885/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-01-14
Skład orzekający: Jerzy Stelmasiak, Marzenna Linska-Wawrzon, Stanisław Nitecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie miejsca pobytu stałego, spowodowane szykanami ze strony byłego męża, może być uznane za trwałe i dobrowolne w rozumieniu przepisów o wymeldowaniu, jeśli osoba wyprowadzająca się nie podjęła konkretnych kroków prawnych w celu powrotu do lokalu?Ratio decidendi
Opuszczenie miejsca pobytu stałego, nawet jeśli początkowo wymuszone szykanami, może zostać uznane za trwałe i noszące znamiona dobrowolności, jeśli osoba wyprowadzająca się nie podejmuje działań zmierzających do powrotu do lokalu i skupia swoje centrum życiowe gdzie indziej. Ewidencja ludności służy rejestracji stanu faktycznego, a zameldowanie ma charakter wyłącznie ewidencyjny i nie rodzi prawa do mieszkania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania A. G. z miejsca pobytu stałego. Po wcześniejszych decyzjach organów administracyjnych, ostatecznie Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy Osieck o wymeldowaniu A. G. z lokalu, uznając, że opuszczenie lokalu miało charakter trwały i dobrowolny, mimo że początkowo było wymuszone szykanami ze strony byłego męża. A. G. złożyła skargę do WSA, a następnie skargę kasacyjną do NSA, kwestionując trwałość i dobrowolność opuszczenia lokalu oraz prawidłowość postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 14 stycznia 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon, sędzia del. WSA Stanisław Nitecki (spr.), Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2012 roku sygn. akt IV SA/Wa 25/12 w sprawie ze skargi A.G. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] listopada 2011 roku nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z 27 kwietnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. G. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] listopada 2011 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania.
Wyrok wydany został w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wójt Gminy Osieck decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. Nr [...] odmówił wymeldowania A. G. z miejsca pobytu stałego. W uzasadnieniu decyzji organ ten podniósł, że strona w dniu 26 lutego 2008 r. opuściła lokal położony w O. przy ul. [...], jednakże została do tego zmuszona z uwagi na stosowanie względem niej i córki szykan w postaci pozbawienia możliwości korzystania z energii elektrycznej i wody oraz dostępu do kotłowni i pieca centralnego ogrzewania, nadto dopełniła obowiązku meldunkowego, ponieważ zameldowała się na pobyt czasowy do 31 grudnia 2008 r. Odwołanie od tej decyzji do Wojewody Mazowieckiego wniosła S. G., która wyraziła swoje niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia.
Decyzją z dnia [...] maja 2011 r. Wojewoda Mazowiecki uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W motywach tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podkreślił, że S. G. nabyła prawo do budynku zlokalizowanego w O. przy ul. [...]. Nadto zaznaczył, że z uwagi na upływ kilku lat od dnia wydania pierwszego rozstrzygnięcia w sprawie niezbędne jest ponowne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w sprawie, zmierzające do wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności mogących mieć znaczenie.
W następstwie ponownie prowadzonego postępowania Wójt Gminy Osieck decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. Nr [...] orzekł o wymeldowaniu A. G. z lokalu przy ul. [...] w O.. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podkreślono, że A. G. opuściła przedmiotowy lokal, gdyż została do tego zmuszona, lecz nie zamierza do niego wracać oraz nie podejmowała żadnych czynności przewidzianych prawem, aby do tego lokalu powrócić. Nadto ustalono, że strona od 4 lat nie przebywa w O., a tym samym zdaniem organu pierwszej instancji w sprawie tej występują obie przesłanki przewidziane art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a w konkluzji organ uznał, że strona nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku i nie wymeldowała się z pobytu stałego, a co jest istotne ewidencja ludności jest wyłącznie aktem rejestracji danych dotyczących pobytu osoby. Decyzja wydana przez organ meldunkowy nie wpływa na żadne wynikające z niej prawa. W następstwie wniesionego przez A. G. odwołania Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach tej decyzji podkreślono, że od marca 2007 roku A. G. nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, jak również do jego opuszczenia została zmuszona postępowaniem byłego męża, a obecnie wynajmuje w innych miejscowościach lokale mieszkalne. Zdaniem organu odwoławczego ustalenia organu pierwszej instancji nie mogą być skutecznie podważone, ponieważ organ ten ustalił, że strona została przymuszona do opuszczenia przedmiotowego lokalu, jednakże nie podjęła żadnych działań zmierzających do powrotu do tego lokalu, a w szczególności nie podjęła działań zmierzających do wykorzystania przysługujących jej instrumentów prawnych. W tej sytuacji opuszczenie przedmiotowego lokalu nosi znamiona trwałości i dobrowolności, a pozostawienie w tym lokalu swoich przedmiotów nie jest wyrazem skoncentrowania w spornym budynku centrum spraw bytowych..
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła A. G., zarzucając jej niezgodność z prawem, jednostronne i nieobiektywne rozpatrzenie wniosku S. G. o jej wymeldowanie. W motywach skargi podniosła, że organ pierwszej instancji błędnie przypisał prawo własności budynku przy ul [...] w O. S. G., nadto wyżej wymieniona bezprawnie uruchomiła postępowanie o jej wymeldowanie, ponieważ nie jest właścicielką domu, z którego została wymeldowana. Według A. G. organy administracji obu instancji nie uznały jej aktu własności i prawa do odrębnego budynku przy ul. [...] w O.. Następnie zwróciła uwagę na fakt, że organ pierwszej instancji pominął fakt, że przedmiotowy dom jest majątkiem dorobkowym jej małżeństwa i uznaje, że jest zameldowana we własnym domu, a jedynie jej mąż może uruchomić stosowne postępowanie o wymeldowanie. Podkreślenia wymaga, że skarżąca powielała wielokrotnie powyższą argumentację w treści przedmiotowej skargi. W dalszej części skargi akcentuje, że organ pierwszej instancji w trakcie prowadzonego postępowania zmieniał stanowisko, ponieważ pierwotnie nie wyrażał zgody na jej wymeldowanie, a następnie zmienił pogląd i wydał niesprawiedliwą i krzywdzącą dla niej decyzję. Podkreśliła również, że dobrowolnie własnego domu nie opuściła, a zmuszona została do tego w następstwie przejawów przemocy stosowanej względem niej i córki. Podniosła, że po opuszczeniu swojego domu dopełniała obowiązki meldunkowe, ponieważ meldowała się na pobyty czasowe w tych miejscach, w których przebywała. W końcowej części skargi skarżąca zamieściła rozważania dotyczące motywów, którymi kierowali się pracownicy organu pierwszej instancji, wówczas gdy uruchamiali stosowne postępowanie i je prowadzili. Odniosła to w szczególności do protokołu z dnia 21 czerwca 2011 r., który służył innym celom, a został wykorzystany przeciwko niej.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację, którą się kierował przy podejmowaniu kwestionowanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2012 r. sygn. akt IV SA/Wa 25/12 oddalił skargę A. G.. W wyroku tym Sąd po przedstawieniu przebiegu postępowania uznał, że kwestionowane przez skarżącą decyzje nie naruszają prawa w stopniu pozwalającym uwzględnić skargę. Zdaniem Sądu decyzje organów administracji zapadły w warunkach określonych treścią art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, przy czym stosownie do postanowień art. 1 ust. 2 i art. 9 ust. 2b tej ustawy ewidencja ludności służy rejestrowaniu danych o miejscu pobytu osób, zameldowanie zaś służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma jedynie potwierdzić fakt pobytu w danym lokalu. Nadto podkreślono, że zameldowanie w lokalu jako czynność materialno-techniczna nie rodzi prawa do mieszkania, a jedynie potwierdza istnienie i rodzaj pobytu pod danym adresem. Celem wymeldowania jest zatem potwierdzenie, że dana osoba nie przebywa już w dotychczasowym miejscu pobytu, niezależnie od tego, czy osobie tej przysługuje jakikolwiek tytuł prawny do lokalu, w którym dotychczas przebywała. Odnosząc te ustalenia do sytuacji faktycznej Sąd stwierdził, że skarżąca nie zamieszkuje w budynku, z którego została wymeldowana od 2007 r. Podnoszone przez nią okoliczności opuszczenia budynku nie zmieniają faktu, że do obecnej chwili nie powróciła do przedmiotowego budynku, dlatego utrzymywanie w ewidencji dotychczasowego jej miejsca zameldowania nie odpowiada długotrwałemu już stanowi faktycznemu pobytu poza miejscem dotychczasowego zamieszkania. Prawidłowo zatem organy oceniły taki stan rzeczy, jako utrzymywanie fikcji meldunkowej nie spełniającej ustawowego celu potwierdzenia miejsca stałego pobytu, skoro cały ten czas skarżąca przebywała w innym miejscu, poza miejscem dotychczasowego zameldowania. Zaznaczono również, że brak zameldowania na pobyt stały nie tworzy bezdomności, skoro z faktu zameldowania nie wynika uprawnienie do zamieszkiwania w danym miejscu. Prawidłowo, zdaniem Sądu, organy administracji oceniły przysługujące S. G. uprawnienie do wnioskowania o wymeldowanie skarżącej, skoro wnioskodawczyni przysługuje prawo własności do przedmiotowej nieruchomości. Dla oceny prawidłowości obu kwestionowanych decyzji organów administracji nie ma znaczenia okoliczność uprzedniego orzekania przez organ pierwszej instancji o odmowie wymeldowania skarżącej z przedmiotowego budynku, skoro decyzja ta została uchylona w ramach postępowania odwoławczego przez organ wyższej instancji. W końcowej części uzasadnienia Sąd podkreślił, że ze skargi wynika upatrywanie przez skarżącą w zameldowaniu na pobyt stały uprawnienia do możliwości takiego pobytu, jednakże samo zameldowanie nie tworzy takiego uprawnienia, a jedynie ma potwierdzać obecne miejsce pobytu, co w wystarczający sposób organy administracji wyjaśniły i oceniły, że skarżąca swoje centrum życiowe skupiła poza miejscem dotychczasowego zameldowania na pobyt stały.
W skardze kasacyjnej pełnomocnik A. G. zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, jak również błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 3 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 1 § 1 i 2 ustawy prawo o ustroju sądów administracyjnych w związku z art. 156 § 1 pkt. 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieuzasadnione oddalenie skargi, podczas gdy obowiązkiem Sądu było dokonanie w oparciu o akta sprawy kontroli działań organu pod względem zgodności z prawem, a w szczególności: czy organ nie naruszył prawa, czy prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne, czy ustalenia faktyczne w toku postępowania były prawidłowe. Nadto zarzucono rażące naruszenie postanowień art. 15 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez uznanie, iż znajduje on zastosowanie w sprawie, a także obrazę przepisów postępowania, a mianowicie art. 7, art. 77 § 1 i 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz błędne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego okoliczności sprawy oraz błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przekroczeniu zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 wyżej wymienionego Kodeksu. W motywach wniesionej skargi kasacyjnej podkreślono, że trudno się zgodzić ze stanowiskiem zajętym przez wypowiadające się w sprawie organy administracji publicznej, a popartym mocą orzeczenia Sądu pierwszej instancji, ponieważ w orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, konieczność kumulatywnego spełnienia przesłanek wskazanych w dyspozycji normy wynikającej z treści art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a mianowicie opuszczenie jest trwałe i ma charakter dobrowolny. Zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną, zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na to, iż opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu dalekie było od tego, aby można było je określić dobrowolnym, a ponadto nie można w sposób nie budzący wątpliwości stwierdzić, iż nastąpiło skoncentrowanie aktywności życiowej w innym miejscu. Zdaniem kasatora nie można mówić o opuszczeniu miejsca stałego pobytu w sytuacji, w której wyprowadzenie się z lokalu podyktowane było znęcaniem się psychicznym nad rodziną przez byłego męża skarżącej, a skarżąca nie podejmowała prawem przewidzianych środków zmierzających do powrotu do dotychczasowego miejsca zamieszkania, ponieważ przepisy nie określają wprost z jakich instrumentów winna skorzystać, a tym samym nie jest niezbędne wykorzystanie z instrumentów ochrony posesoryjnej. Według wnoszącej skargę kasacyjną orzeczenie o wymeldowaniu oparte zostało o sam fakt fizycznego opuszczenia miejsca pobytu. Nadto nie doszło do trwałego zerwania więzi skarżącej z dotychczasowym miejscem zamieszkania, ponieważ opuszczając dom zabrała tylko niezbędne rzeczy. W dalszej części skargi kasacyjnej zwrócono uwagę na to, że postępowanie w sprawie wymeldowania prowadzone jest w oparciu o przepisy prawa administracyjnego, a tym samym organ administracji obowiązany był do dochodzenia zasady prawdy obiektywnej i na tę okoliczność przywołano treść stosownych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 7, art. 77 § 1). Według pełnomocnika wnoszącej skargę kasacyjną organy administracji, a następnie sąd pierwszej instancji zaniechali poczynienia ustaleń w zakresie tego, czy strona faktycznie nie zamieszkuje w lokalu i czy to niezamieszkiwanie ma charakter trwały, a ograniczyły się do ustalenia faktu braku fizycznego przebywania w lokalu. Przepisy prawa nie określają okoliczności pozwalających uznać opuszczenie lokalu za trwałe, jednakże z orzecznictwa wynika, że tylko takie opuszczenie miejsca stałego pobytu będzie nosiło cechy trwałości, które jest dobrowolne i wyraża zamiar skoncentrowania swojego życia w innym miejscu. W konkluzji uznano, że orzekający w sprawie Sąd w sposób nieuzasadniony oddalił skargę, podczas gdy jego obowiązkiem było poddanie kontroli działania Wojewody Mazowieckiego pod względem zgodności z prawem, a wniesioną skargę uwzględnić.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 wskazanej ustawy, które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.
W rozpatrywanej skardze kasacyjnej zarzucono Sądowi pierwszej instancji rażące naruszenie postanowień art. 15 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych sprowadzające się do tego, że zastosowanie przez organ administracji publicznej tego przepisu możliwe jest dopiero po kumulatywnym spełnienie przesłanek wskazanych w tym przepisie, a mianowicie opuszczenie lokalu jest trwałe i posiada charakter dobrowolny. Natomiast w sprawie tej opuszczenie zajmowanego lokalu dalekie było od tego, aby można było je określić dobrowolnym, nadto ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że nie można stwierdzić w sposób nie budzący wątpliwości, iż nastąpiło skoncentrowanie aktywności życiowej w innym miejscu. Dodatkowo zaznaczono, że obowiązujące przepisy nie wskazują, jakie środki ma wykorzystać osoba, która zmuszona była opuścić miejsce stałego pobytu i nie musi to być skorzystanie z ochrony posesoryjnej, zatem orzeczenie o wymeldowaniu oparte zostało o sam fakt fizycznego opuszczenia miejsca pobytu. W tym miejscu przyjdzie zauważyć, że w sprawie tej interpretacja przepisu stanowiącego podstawę podjęcia rozstrzygnięcia przez organy administracji nie wzbudza żadnych kontrowersji. Zgodnie z tym przepisem organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Dodatkowo przyjdzie zauważyć, że po myśli art. 1 ust. 2 oraz art. 9 ust. 2b przywołanej ustawy ewidencja ludności służy rejestrowaniu danych o miejscu pobytu osób, zameldowanie zaś wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu jedynie potwierdzenie faktu pobytu w danym lokalu. Badając zgodność art. 15 ust. 2 z Konstytucją RP Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01, wskazał, że: "obowiązek meldunkowy służy prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji. Posiadanie informacji o miejscu zamieszkania i pobytu umożliwia racjonalizację szeregu działań należących do zadań państwa i samorządu terytorialnego. Celem obowiązku meldunkowego jest bowiem zapewnienie prawidłowego funkcjonowania ewidencji ludności. Należy podkreślić, iż ewidencja ludności polegająca na rejestracji danych o miejscu pobytu (adresie) osób służy także ochronie interesów samych zainteresowanych (np. dzięki zameldowaniu można odnaleźć osobę w przypadku dziedziczenia przez nią majątku) oraz ochronie praw osób trzecich (np. wierzycieli w przypadku "przeprowadzki" dłużnika). Oznacza to, że obowiązek meldunkowy uznać należy w świetle Konstytucji za instytucję wynikającą z klauzuli ochrony porządku publicznego, mającą także związek z ochroną praw i interesów jednostki." W konsekwencji uznać należy, że ewidencja ludności służy zbieraniu informacji o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego. Zaznaczyć należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wykształcił się pogląd, iż przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego dla podjęcia decyzji o wymeldowaniu jest co do zasady spełniona wtedy, gdy opuszczenie ma charakter trwały i dobrowolny, niemniej jednak z brzmienia cytowanego przepisu nie wynika wprost, aby w każdym przypadku ustalenie dobrowolności opuszczenia miejsca pobytu stałego było konieczne (por. wyrok NSA z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2398/10, lex nr 1123128). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy przyjdzie dostrzec, że opuszczenie przez skarżącą zamieszkiwanego przez nią budynku dalekie było od dobrowolności, ponieważ związane było z kierowanymi wobec niej różnego rodzaju szykanami. Wskazana okoliczność nie jest kwestionowana, jednakże dostrzec należy również inne aspekty rozpoznawanej sprawy, otóż opuszczenie przedmiotowego budynku miało miejsce w lutym 2008 r., zatem data podana w wyroku sądu pierwszej instancji nie jest prawidłowa, jednakże uchybienie w tym zakresie nie wpływa na ocenę prawidłowości wydanego orzeczenia, nadto z akt administracyjnych, a w szczególności z pisma skarżącej z dnia 3 czerwca 2011 roku wynika, że nie ma ona zamiaru wrócić do uprzednio zajmowanego lokalu, a stwierdzenie do doznaje potwierdzenia w braku działań skarżącej w powrocie do lokalu dotychczas zamieszkiwanego. Zatem uznać należy, że opuszczenie tego mieszkania ma charakter trwały, a w sytuacji kiedy przez cały okres trwania postępowania administracyjnego skarżąca nie podejmowała żadnych działań zmierzających do przywrócenia jej prawa zamieszkiwania w danym mieszkaniu, uznać należy, że jego opuszczenie ma nie tylko charakter trwały, ale również nosi już znamiona dobrowolności. Pośrednim dowodem dobrowolności opuszczenia przedmiotowego mieszkania jest postanowienie Sądu Rejonowego w Garwolinie z dnia 30 listopada 2009 r. sygn. akt I Ns 715/08 w sprawie podziału majątku dorobkowego małżonków, na mocy którego budynek mieszkalny przypadł byłemu mężowi skarżącej, która zobowiązana była w ramach rozliczeń dopłacić mu kwotę 2 896, 70 zł. Prawidłowo zatem, Sąd I instancji przyjął, że organy administracyjne dysponowały wystarczającymi dowodami pozwalającymi uznać, iż spełnione zostały przesłanki wymagane do wymeldowania A. G..
W rozpatrywanej skardze zarzucono Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a to art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego sprowadzające się do tego, że organy administracji nie wyjaśniły wszystkich okoliczności sprawy i nie przeprowadziły postępowania dowodowego w sposób prawidłowy, a w szczególności nie ustaliły, czy niezamieszkiwanie w lokalu ma charakter trwały. Postawiony zarzut pozostaje w sprzeczności z przywołanym już powyżej oświadczeniem skarżącej z dnia 3 czerwca 2011 r., w którym to skarżąca jednoznacznie stwierdziła, że nie zamierza powrócić do byłego miejsca zamieszkania. W świetle powyższego za niezasadne uznać należało zarzuty naruszenia art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych w związku z art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego. W analogiczny sposób ocenić zarzut dotyczący przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów, wyrażonej w art. 80 wskazanego Kodeksu, ponieważ nie został on w żadnym zakresie wykazany. W konsekwencji za nieuzasadniony należy uznać zarzut dotyczący naruszenia postanowień art. 3 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych w związku z art. 156 § 1 pkt. 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Na marginesie można jedynie zaznaczyć, że w żadnym miejscu wniesionej skargi nie wskazano na naruszenie prawa, które wyczerpywałoby przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji przewidzianą przywołanym powyżej przepisem Kodeksu, a mianowicie wydania decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Wobec tego uznać należy, że zarzut naruszenia art. 15 ust. 2 Ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych w związku z art. 7, art. 8 oraz art. 77 § 1 i 4 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego jest nieuzasadniony.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 wyżej wymienionej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło