II OSK 190/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Jerzy Bujko Sędziowie Zofia Flasińska ( spr.) Alicja Plucińska - Filipowicz Protokolant Monika Dworakowska po rozpoznaniu w dniu 28 września 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 24 sierpnia 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 31/06 w sprawie ze skargi R. K. na postanowienie Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 24 sierpnia 2006 r. (sygn. akt IV SA/Wa 31/06) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. K. na postanowienie Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [... ] nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia przez skarżącego odwołania od decyzji Dyrektora Oddziału Agencji Rynku Rolnego w W. z dnia [...], którą uchylono decyzję tego organu z dnia [...] o przyznaniu indywidualnej ilości referencyjnej i umorzono postępowanie w tej sprawie. Sąd I instancji ustalił, że decyzja Dyrektora Oddziału Agencji Rynku Rolnego w W. z [...] została doręczona skarżącemu w dniu 27 września 2004 r. W dniu 30 czerwca 2005 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji. W dniu 22 września 2005 r. Prezes Agencji Rynku Rolnego odmówił przywrócenia skarżącemu tego terminu. Postanowienie to zostało doręczone stronie w dniu 10 października 2005 r. i stało się prawomocne. W związku z powyższym organ wydał postanowienie z dnia [...] stwierdzające uchybienie przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania. Sąd I instancji stwierdził, iż skarżący wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania po 9 miesiącach od dnia doręczenia mu zaskarżonej decyzji. Wniosek ten został załatwiony przez Prezesa Agencji Rynku Rolnego odmownie, a skarżący nie wniósł zażalenia od wydanego w tym przedmiocie postanowienia z dnia [...]. W ocenie Sądu, wobec tego, że termin do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 13 września 2004 r. nie został skarżącemu przywrócony, spełnione zostały przesłanki do wydania postanowienia w sprawie uchybienia terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. W skardze kasacyjnej od tego wyroku R. K. podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niezastosowanie przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. pomimo wystąpienia w sprawie przesłanki nieważności postanowienia określonej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., która polegała na naruszeniu przez organy administracji art. 64 § 2 k.p.a. Powołując się na tą podstawę kasacyjną skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, iż organy administracji dopuściły się naruszenia art. 64 § 2 k.p.a., ponieważ skarżący, składając wadliwy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie został wezwany do usunięcia stwierdzonych braków, w szczególności wskazania niezawinionych przyczyn złożenia odwołania po terminie, uzasadnienia zachowania siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, czy też do złożenia odrębnego pisma zawierającego odwołanie. Zdaniem skarżącego, odmowa przywrócenia mu terminu do wniesienia odwołania bez uprzedniego wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku stanowi rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dostrzegł tego naruszenia, choć na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. powinien stwierdzić nieważność zaskarżonego postanowienia. Skarżący wskazał ponadto przyczyny, które uzasadniały przywrócenie mu przedmiotowego terminu oraz okoliczności wskazujące na zachowanie przez niego 7-dniowego terminu do złożenia wniosku w tym zakresie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes Agencji Rynku Rolnego wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w sytuacji, gdy organ administracji stwierdzi przekroczenie przez odwołującego się terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a. ma obowiązek wydać w tym zakresie postanowienie. W orzecznictwie sądów administracyjnych uznaje się, że stwierdzenie przez organ uchybienia przedmiotowego terminu nie jest zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1997 r., SA/Gd 1482/96, niepubl.). Dotyczy to także przypadku, w którym organ uprzednio odmownie rozpoznał wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a postanowienie wydane w tym przedmiocie stało się prawomocne. W wyroku z dnia 18 października 1995 r. (SA/Gd 2865/94, niepubl.) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż każde uchybienie terminu do wniesienia odwołania powoduje, że organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić to uchybienie (art. 134 k.p.a.), chyba że strona domaga się przywrócenia uchybionego terminu stosownie do art. 58 i n. k.p.a., a wniosek ten zostanie uwzględniony. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, iż skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Oddziału Agencji Rynku Rolnego w Warszawie z dnia [...] W dniu 30 czerwca 2005 r. złożył on jednak wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji. Postanowieniem z dnia [...] Prezes Agencji Rynku Rolnego odmówił przywrócenia skarżącemu tego terminu. Postanowienie to zostało doręczone stronie w dniu 10 października 2005 r. z pouczeniem o przysługującym jej zażaleniu. W związku z tym, że R. K. nie skorzystał z tego uprawnienia postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania stało się prawomocne. Skarżący zarzuca Sądowi I instancji błędną ocenę zaskarżonego postanowienia, które - jego zdaniem - zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 64 § 2 k.p.a., co uzasadnia stwierdzenie jego nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W ocenie skarżącego, organ rozpoznał jego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania bez uprzedniego wezwania go do uzupełnienia braków formalnych tego wniosku. Zauważyć jednak należy, iż zarzut ten mógł być podnoszony przez skarżącego w zażaleniu na postanowienie o odmowie przywrócenia tego terminu, a w razie utrzymania tego postanowienia w mocy przez organ odwoławczy - w skardze do sądu administracyjnego na postanowienie organu II instancji. W zakresie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania prowadzone było odrębne postępowanie, w którym skarżący mógł podnosić okoliczności uzasadniające przywrócenie mu tego terminu, czy też wskazywać na uchybienia organów rozpoznających jego wniosek. W sprawie, której przedmiotem jest stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania strona może kwestionować głównie fakt, iż organ błędnie uznał, iż przekroczyła ona 14 - dniowy termin do wniesienia odwołania. W niniejszej sprawie - jak już wskazano - okoliczność ta była bezsporna. Zarzuty dotyczące przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania mogłyby być przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego jedynie w razie podniesienia i to zasadnie zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 135 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.