II OSK 1925/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-10-23

Skład orzekający: Paweł Miładowski, Marzenna Linska - Wawrzon, Agnieszka Wilczewska - Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności zasady czynnego udziału strony (art. 10 k.p.a.) oraz błędne uznanie opinii technicznej za ekspertyzę (art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego), mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy dotyczącej nakazania wykonania robót budowlanych, w sytuacji gdy strona nie wykazała konkretnych czynności procesowych, których nie mogła dokonać, ani nie podważyła skutecznie ustaleń faktycznych i dowodów przyjętych przez organy?
Ratio decidendi
Skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, w jaki sposób naruszenie zasady czynnego udziału w postępowaniu miało istotny wpływ na wynik sprawy, ani nie podważyła skutecznie ustaleń faktycznych i dowodów przyjętych przez organy, w tym oceny technicznej wentylacji. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że dokumenty takie jak ocena techniczna czy ekspertyza podlegają swobodnej ocenie dowodów, a strona skarżąca nie wykazała, dlaczego uważa je za nieprawidłowe, ograniczając się do polemiki.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J. S. od wyroku WSA w Lublinie, który oddalił jej skargę na decyzję WINB nakazującą wykonanie określonych robót budowlanych. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania (m.in. art. 7, 77, 80, 10, 81 k.p.a.) i prawa materialnego (m.in. § 152 ust. 1, § 328 rozporządzenia ws. warunków technicznych, art. 66 ust. 1, art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego). Głównym zarzutem było niezasadne oddalenie skargi pomimo naruszeń, w tym uznania opinii technicznej za ekspertyzę i niezapewnienia stronie możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Sprawa dotyczyła wykonania otworu nawiewnego w kuchni.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 1185/16 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2016 r., nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 1185/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, oddalił skargę J. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2016 r., nr [...], w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła J. S., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., zarzucono naruszenie: 1) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez niezasadne oddalenie skargi, pomimo naruszenia przez organ wydający zaskarżoną decyzję przepisów postępowania w zakresie w istotny sposób wpływającym na wynik sprawy, a mianowicie art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 10 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a. polegającego na nieuprawnionym, wolnym od wątpliwości przyjęciu, że wykonanie w kuchni pod oknem dodatkowego otworu nawiewnego o wymiarach 20 cm x 20 cm, zabezpieczonego kratką i regulacją nawiewu zapewnia spełnienie wymagań minimalnych określonych w Polskich Normach, zwłaszcza zaś w sytuacji, gdy uniemożliwiono stronie wypowiedzenie się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów, 2) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., poprzez niezasadne oddalenie skargi, pomimo naruszenia przez organ wydający zaskarżoną decyzję przepisów prawa materialnego w zakresie w istotny sposób wpływającym na wynik sprawy, a mianowicie: a) § 152 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy "czerpanie powietrza w instalacjach wentylacji i klimatyzacji powinny być zabezpieczone przed opadami atmosferycznymi i działaniem wiatru, zaś wykonanie otworu z kratką o wym. 20 cm x 20 cm nie gwarantuje prawidłowego zabezpieczenia przed wiatrem", b) § 328 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy budynek i jego instalacje ogrzewcze, wentylacyjne, klimatyzacyjne, ciepłej wody użytkowej powinny być zaprojektowanie i wykonane w sposób zapewniający spełnienie wymagań minimalnych, c) art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane polegające na jego zastosowaniu, w sytuacji gdy prawidłowo poczynione ustalenia faktyczne winny prowadzić do przyjęcia, że wykonanie w kuchni pod oknem dodatkowego otworu nawiewnego o wymiarach 20 cm x 20 cm, zabezpieczonego kratką i regulacją nawiewu jest niezgodne z Polską Normą, [...], d) art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie opinii technicznej za ekspertyzę. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podkreśliła, że Sąd I instancji odwołuje się do przepisu art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Przepis ten stanowi, że organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Brak jest jednoznacznej ustawowej definicji wskazanych terminów, jednakże nie można uznać, że opinia techniczna jest tożsama z ekspertyzą jak to przyjął Sąd. Opinia techniczna jest zwykle wydawana przez autora na podstawie oględzin obiektu budowlanego i po ewentualnym przestudiowaniu dostępnej dokumentacji. Diagnoza w takim opracowaniu jest stawiana na podstawie doświadczenia autora. Opinia wyraża mniemanie lub przekonanie o czymś, niepoparte procesem badawczym, stąd jest subiektywna. Ekspertyza techniczna zaś jest opracowaniem przez eksperta bądź grupę ekspertów w szerokim zakresie, w którym oprócz zaangażowania intuicji i doświadczenia eksperta bądź grupy ekspertów występują elementy obiektywnych badań, np. materiałów, pomiary ugięć, przemieszczeń konstrukcji i koniecznych obliczeń. Postawiona diagnoza jest w ten sposób uwiarygodniona obiektywnymi badaniami, pomiarami czy obliczeniami, które są sprawdzalne. Opinia techniczna przedłożona przez Spółdzielnię Mieszkaniową w R. to jedynie subiektywna opinia niepoparta obliczeniami i błędnymi założeniami. Opinia osoby uznanej za "biegłego", podzielona przez Sąd wskazuje, że okna w kuchni są szczelne, jednak z ustaleń organu pierwszej instancji wynika, że "w oknie kuchennym lokalu nr [...] zamontowano dodatkowo nawiewnik". Ponadto, okna posiadają funkcję mikro wentylacji, która umożliwia rozszczelnienie okien. W niniejszej sprawie organy błędnie przyjęły, że okna są szczelne i brak jest przepływu powietrza z zewnątrz do kuchni. Skarżąca kasacyjnie zaznaczyła, że Sąd wskazał, że w dniu 17 maja 2016 r. sprawdzono prawidłowość ciągu w przewodach wentylacyjnych zgodnie z PN-89/B-10425 pkt 4.3.12, a po badaniu "organ pierwszej instancji przyjął, że występują uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości funkcjonowania przewodów wentylacyjnych w budynku". Z przytoczonego zdania zawartego w wyroku wynika, że organ miał jedynie wątpliwość, a nie pewność. Nie zostały mimo to przeprowadzone inne badania, obliczenia rozwiewające te wątpliwości i wyjaśniające przyczynę tego faktu. Organ drugiej instancji podkreślił, że we wnioskach i zaleceniach, autor opinii wskazał na zbyt mały przekrój wlotów kanałów wentylacyjnych, jak również na zbyt małą długość kanałów wyciągowych, a także na niewystarczający w prawidłowym funkcjonowaniu wentylacji dopływ świeżego powietrza". Jednak organ I instancji ustalił, że "na końcach kanałów wylotowych zamontowane zostało kolanko PCV kąt 90° o średnicy 110 mm w którym osadzono odcinek rury", co jest niezgodne z PN-89/B-10425 i ma wpływ na prawidłowe funkcjonowanie wentylacji. Pomimo informacji od skarżącej, "że po przeprowadzonym remoncie kominów, zleconych przez Prezesa Spółdzielni Mieszkaniowej" wentylacja grawitacyjna w jej mieszkaniu przestała prawidłowo działać Sąd tego nie zweryfikował. Ustalenie kiedy wentylacja przestała działać i na czym polegał "remont" kominów (np. na podstawie książki obiektu) mógł dać jednoznaczną odpowiedź dlaczego wentylacja przestała prawidłowo działać. Skarżąca podniosła także, że w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie brak jest dowodów przemawiających za zasadnością wykonania otworu o wym. 20 cm x 20 cm. Pomimo to Sąd podziela opinie autora opracowania, tj. nieprawidłowe funkcjonowanie wentylacji dopływu świeżego powietrza, choć brak jest dowodów, gdyż dokonano jedynie oględzin oraz sprawdzenia prawidłowości ciągu i uznano, że jest nieprawidłowy. Sąd oparł się jedynie na subiektywnej opinii autora opracowania, nie popartej żadnymi obiektywnymi badaniami i obliczeniami, np. jaki strumień powietrza zewnętrznego dociera do kuchni, a jaki powinien być. Ponadto z treści dowodów zgromadzonych w sprawie nie wynika, czy autor opinii powołał się na konkretne, obiektywne badania i obliczenia, które uwiarygadniają jego opinię i przyjęte przez niego rozwiązania. Nie sposób również znaleźć odpowiedź na pytanie czy badane były inne rozwiązania tak, aby dobrać optymalne rozwiązanie, np. zamontować nasadę komina uniemożliwiającą ciąg przeciwny, zamontować wentylator w nasadzie kominowej, który może pracować stale lub włączać się tylko wówczas, gdy naturalny ciąg jest zbyt słaby. Norma PN-83/B-03430 AZ3 zaleca projektowanie urządzeń wentylacyjnych umożliwiających okresowe zwiększenie strumienia objętościowego powietrza. Sąd przywołuje również opinię mistrza kominiarskiego, który zalecił w mieszkaniu zamontowanie nawiewnika, jednak w ocenie skarżącej nie posiada on odpowiedniej wiedzy, czego dowodem jest brak informacji na temat nieprawidłowości wykrytych przez organ I instancji taki jak zły kierunek przewodów wentylacyjnych, nieodpowiednie wloty do przewodów wentylacyjnych czy nieodpowiednia długość kanałów wentylacyjnych. Sugestia kominiarza jest niepoparta żadnymi obliczeniami, by można było uznać ją za opinię. Nadto, zgodnie z PN-83/B-03430 AZ3 pkt 2.1.5. dopływ powietrza zewnętrznego do pomieszczeń powinien być zapewniony przez nawiewnik, jak również winien być zapewniony odpowiedni dopływ powietrza z innych pomieszczeń pkt 2.1.7. W ocenie strony, wykonanie nawiewu w ścianach powoduje nadmierne wychładzanie pomieszczenia, co spowoduje zwiększenie zapotrzebowania na nieodnawialną energię pierwotną do ogrzewania, czego powinno się unikać. W związku z powyższym zachodzi obawa, że nie zostaną spełnione wymagania działu X ww. rozporządzenia. Wykonanie otworu nawiewnego zakończonego kratką jest też nieprawidłowe. Nawiew winien być wykonany za pomocą nawiewnika ściennego zgodnego z normą PN-83/B-03430 AZ3, np. ciśnieniowy lub higrosterowany. Ponadto umiejscowienie nawiewnika powinno być zgodne z normą PN-83/B-03430 AZ3 i sztuką budowlaną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie i 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, iż strona wnosząca ten środek odwoławczy, zarzucając naruszenie konkretnych przepisów prawa w określonej formie, sama wyznacza obszar kontroli kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny bierze zaś pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., a która nie zachodzi w tej sprawie. Skarga kasacyjna złożona w przedmiotowej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 p.p.s.a. tj. na naruszeniu prawa materialnego oraz naruszeniu przepisów postępowania. W pierwszej kolejności, co do zasady, rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania, albowiem dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd przepis prawa materialnego. Jednakże w rozpoznawanej sprawie, są one ze sobą ściśle powiązane, dlatego też rozpoznane zostały łącznie. Na wstępie wskazać należy, że wadliwie autor skargi kasacyjnej zarzuca Sądowi I instancji naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z ww. przepisem, który należy do kategorii przepisów ustrojowych, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny może naruszyć go wówczas, gdy zaniecha kontroli skutecznie złożonej skargi, rozpozna sprawę nienależącą do jego kognicji, zastosuje środek kontroli inny niż określone w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi bądź zastosuje inne niż zgodność z prawem kryterium kontroli działalności administracji publicznej. W tej sprawie Sąd rozpoznał skargę na decyzję ostateczną, oceniał ją pod kątem legalności, zastosował środek kontroli przewidziany w art. 151 p.p.s.a. To czy ocena legalności zaskarżonej decyzji była prawidłowa czy też błędna, nie może być utożsamiane z naruszeniem ww. przepisu. Ponadto, skoro Sąd I instancji za podstawę orzeczenia przyjął przepis art. 151 p.p.s.a. to ten właśnie przepis powinien być użyty w konstrukcji zarzutów, skoro strona zarzuca "niezasadne oddalenie skargi", ewentualnie można byłoby wskazać na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., przejawiające się w ich niezastosowaniu, oczywiście jak to uczyniła strona w powiązaniu z konkretnymi przepisami, które w jej ocenie zostały naruszone. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podniesione przez skarżącą zarzuty nie mogły podważyć ustalonego przez organy nadzoru budowlanego stanu faktycznego sprawy, ocenionego przez Sąd wojewódzki i dokonanej jego subsumcji pod hipotezę normy przewidzianą w art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (zasada swobodnej oceny dowodów - art. 80 k.p.a.). Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest związany ściśle z przyjętą zasadą swobodnej oceny dowodów. Swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny, tj. po pierwsze - opierać się należy na materiale dowodowym zebranym przez organ, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach prawa. Po drugie ocena powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego i po trzecie - organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy, z zastrzeżeniem ograniczeń dotyczących dokumentów urzędowych, które mają na podstawie art. 76 § 1 k.p.a. szczególną moc dowodową. W końcu, po czwarte - rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych, powinno być zgodne z zasadami logiki. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art. 75 § 1 k.p.a.). Okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2 (art. 81 k.p.a.). Stosownie do art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Wnosząca skargę kasacyjną upatruje naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w nieuprawnionym, wolnym od wątpliwości przyjęciu, że wykonanie w kuchni pod oknem dodatkowego otworu nawiewnego o wymiarach 20 cm x 20 cm, zabezpieczonego kratką i regulacją nawiewu zapewnia spełnienie wymagań minimalnych określonych w Polskich Normach, zwłaszcza zaś w sytuacji, gdy uniemożliwiono stronie wypowiedzenie się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów. Dodatkowo w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, podnosi, że błędnie jego zastosowano, poprzez uznanie opinii technicznej za ekspertyzę. Zauważyć należy, że w sytuacji postawienia organom administracji publicznej zarzutu dotyczącego braku zawiadomienia strony przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych koniecznym jest ustalenie, jakiej konkretnie czynności procesowej nie mogła strona dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie. Dopiero wykazanie, że naruszenie przez organ administracji publicznej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, poprzez niepowiadomienie jej o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o możliwości składania wniosków dowodowych uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej (najczęściej w sferze postępowania dowodowego), a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia wskazanej wyżej normy prawa. W niniejszej sprawie, poza wskazaniem na naruszenie art. 10 k.p.a. skarżąca kasacyjnie nie wyjaśniła, jakiej to konkretnie czynności procesowej nie mogła dokonać, na skutek uchybienia przez organ II instancji zasadzie czynnego udziału strony w postępowaniu. Faktycznie z akt sprawy nie wynika, aby organ odwoławczy zawiadomił stronę o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, jednakże z uwagi na powyższe rozważania, nie można stwierdzić, aby doszło do naruszenia zasady określonej w art. 10 § 1 k.p.a. Na uwagę zasługuje także okoliczność, że organ odwoławczy nie przeprowadzał postępowania dowodowego we własnym zakresie, a bazował na materiale dowodowym zebranym przez organ I instancji i poddał go ocenie. W tym, na ekspertyzie technicznej dostarczonej przez Spółdzielnię Mieszkaniową – R., której obowiązek przedłożenia wynikał z postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2016 r., znak: [...]. Ww. postanowienie, z pouczeniem o prawie wniesienia od niego zażalenia, zostało doręczone także J. S. Z akt administracyjny nie wynika, aby było ono przedmiotem zaskarżenia. Stwierdzić zatem należy, że strony postępowania administracyjnego uznały, że wystarczającym dowodem w sprawie będzie ocena techniczna wentylacji, obejmująca lokal mieszkalny nr [...], zlokalizowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. Z. [...] w R., oceniająca prawidłowość działania wentylacji oraz uwzględniająca zakres robót budowlanych niezbędnych do doprowadzenia obiektu do odpowiedniego stanu. Słusznie wskazał Sąd I instancji, że dokumenty z art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, tj. ocena techniczna lub ekspertyza podlegają ocenie organu na takich samych zasadach, jak opinia biegłego, o której mowa w art. 84 § 1 k.p.a., z zastosowaniem zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 k.p.a. Pomimo że postanowienie wydane na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane ma charakter dowodowy i jest to regulacja szczególna w stosunku do przepisu kodeksu postępowania administracyjnego dotyczącego dowodu z opinii biegłego (art. 84 k.p.a.) (zob. Z. Kostka, Prawo budowlane. Komentarz pod red. A. Glinieckiego, Warszawa 2016, str. 920, 923), to nie zmienia to faktu, iż obie instytucje zakładają konieczność odwołania się do wiedzy osób posiadających umiejętność fachowej oceny określonych zjawisk, w szczególności zjawisk technicznych dotyczących obiektów budowlanych. Z tego względu pomimo, że autorowi oceny lub ekspertyzy nie przysługuje status biegłego w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, to okoliczność, że osoba ta legitymuje się wysokim poziomem kwalifikacji zawodowych (posiadaniem wymaganych ustawą uprawnień) nakazuje przyjąć, że przedstawiane przez tę osobę opracowanie powinno być traktowane na równi z opinią biegłego, a więc środkiem, który posiada szczególnego rodzaju moc dowodową. Nie powinno budzić wątpliwości, że przedkładana ocena techniczna, jak każdy dowód z opinii biegłego, podlega ocenie z uwzględnieniem całokształtu materiału zgromadzonego w sprawie. Organ nadzoru budowlanego może ją przyjąć i uznać za trafną, ale może również ją odrzucić, podzielając w tym zakresie stanowisko jednej ze stron. Dla skuteczności formułowanego przez stronę zarzutu niezbędne jest jednak podważenie prawidłowości dokonanych przez biegłego ustaleń w sposób wykraczający ponad czysto polemiczne zgłoszenie zastrzeżeń opierających się na subiektywnym postrzeganiu spornej materii (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2017 r., sygn. akt II OSK 149/16). Podkreślić także należy, że co prawda w procedurze administracyjnej regułą jest, że to na organie spoczywa ciężar udowodnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia, jednakże również na stronie ciąży obowiązek współdziałania z organem i przedstawienia konkretnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Jeśli organ administracji publicznej ustali, że dana okoliczność nie zachodziła, a przy tym nie można mu postawić z tego tytułu zarzutu, to strona powinna podjąć starania mające na celu wykazanie prawdziwości jej twierdzeń. Przepis art. 7 k.p.a. nie stanowi źródła obowiązku badania wszystkich okoliczności, które w jakikolwiek sposób potencjalnie oddziałują na wynik postępowania. Bezsporne jest, że postępowanie administracyjne toczyło się z wniosku J. S., która wskazywała na nieprawidłowości w działaniu wentylacji w jej lokalu mieszkalnym. Dla potrzeby wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy została przedłożona ocena techniczna istniejącego stanu wentylacji w lokalu mieszkalnym ul. Z. [...] w R. We wnioskach i zaleceniach odnośnie układu nawiewnego autor opracowania wskazał, że "analizując zaistniałą sytuację stwierdzić należy, że nawet w przypadku prawidłowego działania wentylacji wyciągowej zbyt mały dopływ świeżego powietrza uniemożliwia prawidłowość działania całego układu". Podniósł, że "w celu zabezpieczenia dopływu powietrza na potrzeby piecyka gazowego" należy "wykonać w kuchni otwór nawiewny zlokalizowany pod oknem o wymiarach 20 x 20 cm z zabezpieczeniem kratką". Na potrzebę wykonania nawiewu w kuchni pod oknem wskazywała także opinia mistrza kominiarskiego z dnia 23 czerwca 2016 r. Dodatkowo zauważyć należy, na co uwagę zwrócił Sąd wojewódzki, że dołączona do skargi opinia z dnia 25 października 2016 r. dotycząca wentylacji nawiewnej i wywiewnej pomieszczenia kuchni w lokalu nr [...], nie zakwestionowała skutecznie zasadności zastosowania otworu o powierzchni 20 x 20 cm. Z porównania wniosków wynikających z dostarczonej przez skarżącą opinii wynika, że otwór nawiewny o wymiarach 20 x 20 cm będzie spełniał minimalne wymagania określone w Polskich Normach (nawet je przewyższa). Skarżąca w skardze kasacyjnej nie podważyła powyższego. Skupiła się natomiast, w kontekście użytego zamiennie przez Sąd I instancji terminu "ekspertyza" w miejsce "ocena techniczna, na wyjaśnieniu różnicy pomiędzy tymi określeniami. Strona nie wykazała, dlaczego uważa, że sposób wykonania nawiewu, może nie spełniać wymagań minimalnych określonych w Polskich Normach, dlaczego, w jej ocenie, wykonanie otworu nawiewnego zakończonego kratką, wbrew wnioskom wypływającym z ww. opinii, jest nieprawidłowe. Dlaczego uważa, że nawiew powinien być wykonany za pomocą nawiewnika ściennego zgodnego z normą PN-83/B-03430 AZ3. Argumentacja przedstawiona w skardze kasacyjnej stanowi niczym nie uzasadnioną polemikę z przedstawioną na zlecenie organu oceną techniczną, a także pośrednio, z opinią przedstawioną przez stronę skarżącą. Skarżąca kasacyjnie nie wyjaśniła również, dlaczego stoi na stanowisku, że w niniejszej sprawie powinien mieć zastosowanie przepis § 152 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz dlaczego wykonanie otworu z kratką o wymiarach 20 x 20 cm, która to może być regulowana, nie gwarantuje prawidłowego zabezpieczenia przed wiatrem. Podobnie, nie wykazała, w czym upatruje naruszenia § 328 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, tym bardziej, że jak wyżej podkreślono, z opinii dostarczonej przez skarżąca wynika, że normy minimalne zostaną spełnione. Powyższe skutkuje tym, że Naczelny Sąd Administracyjny zwolniony jest od odniesienia się do tak skonstruowanych zarzutów. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skoro skarżąca kasacyjnie, nie była w stanie podważyć dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych, zarzut naruszenia art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Przy czym należy zauważyć, że ww. przepis składa się z punktów, obowiązkiem wnoszącego skargę kasacyjną jest wskazanie kwestionowanego przepisu według najmniejszej jednostki redakcyjnej (dla przypomnienia za podstawę zaskarżonej decyzji organ przyjął art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane). Mając na uwadze, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło