II OSK 199/08

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-02-16

Skład orzekający: sędzia NSA Alicja Plucińska- Filipowicz, sędzia NSA Małgorzata Stahl, sędzia del. WSA Izabela Ostrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozbudowa budynku gospodarczego, która nastąpiła bez wymaganego pozwolenia na budowę, może być uznana za remont obiektu zniszczonego w wyniku działania żywiołu, a tym samym podlegać przepisom ustawy o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu?
Ratio decidendi
Rozbudowa obiektu budowlanego, w przeciwieństwie do remontu czy odbudowy, nie podlega przepisom ustawy o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu. Samowolna rozbudowa budynku gospodarczego bez wymaganego pozwolenia na budowę uzasadnia nakaz rozbiórki jego części.
Stan faktyczny
Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę części samowolnie rozbudowanego budynku gospodarczego. Rozbudowa polegała na poszerzeniu istniejącego budynku o 0,90 m. Inwestorka twierdziła, że były to roboty remontowe po zniszczeniach powodziowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że była to budowa, a nie remont, i nie podlegała przepisom o odbudowie po żywiole. Skarżący zarzucali naruszenie procedury administracyjnej i błędną wykładnię prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Alicja Plucińska- Filipowicz Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Stahl ( spr.) sędzia del. WSA Izabela Ostrowska Protokolant Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 5 lipca 2007 r. sygn. akt II SA/Lu 825/06 w sprawie ze skargi M. J. i B. G. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 5 lipca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę M. J. i B. G. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...] lipca 2006 r., Zn. [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, że decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu Lubelskim z dnia [...] kwietnia 2006 r., Zn. [...] nakazującą B. G. i M. J. rozbiórkę części samowolnie rozbudowanego budynku gospodarczego znajdującego się na działkach nr ewid. [...],[...],[...] położonych w Z. W uzasadnieniu decyzji Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie wyjaśnił, że w wyniku oględzin przeprowadzonych w dniach 10 marca 2005 r. i 3 stycznia 2006 r. ustalono, iż na działkach stanowiących współwłasność B. D. G. i M. A. J., prowadzone były roboty budowlane polegające na rozbudowie istniejącego budynku gospodarczego od strony zachodniej. Inwestorem wykonanych robót budowlanych oraz pełnomocnikiem współwłaścicielek była matka Z. G. Część dobudowana, składająca się z trzech ścian wykonanych z bloczków z betonu komórkowego (w rzucie poziomym o wymiarach 0,90 m x 4,10 m), stanowiła poszerzenie części istniejącego obiektu w kierunku zachodnim o 0,90 m. Nad częścią rozbudowaną została przedłużona istniejąca konstrukcja drewniana dachu oraz zostało wykonane pokrycie z eternitu. Stwierdzono ponadto, że inwestor wykonał, zarówno nad częścią rozbudowaną jak i istniejącą, strop typu "Kleina". Zgodnie z oświadczeniem Z. G. roboty budowlane zostały rozpoczęte we wrześniu 2004 r., bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, ponieważ był to remont budynku, który uległ zniszczeniu podczas powodzi w 2001 r. Organ pierwszej instancji, wobec niewykonania obowiązku przedłożenia wskazanych w postanowieniu z dnia [...] stycznia 2006 r. dokumentów, powołaną wyżej decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nakazał rozbiórkę części samowolnie rozbudowanego obiektu. Organ odwoławczy podkreślił, iż nawet jeśli uznać, że roboty budowlane związane ze spornym budynkiem gospodarczym zostały wykonane w 2001 r., to i tak ustawa z dnia 11 sierpnia 2001 r. o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych, zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu (Dz. U. Nr 84, poz. 906) nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie, gdyż dotyczy ona jedynie odbudowy i remontu obiektów budowlanych zniszczonych w wyniku działania żywiołu. Natomiast w przypadku rozbudowy obiektu budowlanego, co ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, przepisy powołanej ustawy nie mają zastosowania. Organ drugiej instancji podkreślił także, że przedłożenie przez Z. G. dokumentów przy piśmie z dnia 28 lutego 2006 r. nie stanowiło wykonania obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia [...] stycznia 2006 r. Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję wniosła, w imieniu B. G. i M. J., Z. G., zarzucając naruszenie art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu oraz art. 79 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o terminach oględzin w dniu 10 marca 2005 r. i 3 stycznia 2006 r. Ponadto Z. G. nigdy nie składała oświadczenia, że prace budowlane rozpoczęła we wrześniu 2004 r. W skardze zakwestionowano istnienie stropu typu "Kleina" oraz konstrukcji dachu nad częścią dobudowaną, przyjęte przez organy administracji ustalenia, co do: rozmiarów przedmiotowego budynku, wielkości uszkodzeń spowodowanych powodzią w 2001 r., prawidłowości doręczenia skarżącym zawiadomienia z dnia 14 grudnia 2005 r. o oględzinach, prawidłowości sporządzenia notatki służbowej przez organ pierwszej instancji, faktu złożenia przez Z. G. do akt sprawy pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżących. Ponadto podniesiono, że dokumenty, jakich żądał organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] stycznia 2006 r. zostały dostarczone. B. G. i M. J. zarzuciły ponadto, że inwestorem remontu dokonanego w 2001 r. była Z. G. i to ona w tym czasie była właścicielką przedmiotowego budynku. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalając skargę stwierdził, że organy przeprowadziły postępowanie zgodnie z zasadami wynikającymi z art. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego Sąd wskazał, że co do zasady przed rozpoczęciem robót budowlanych inwestor obowiązany jest uzyskać ostateczną decyzję właściwego organu o pozwoleniu na budowę, roboty budowlane polegające na rozbudowie obiektu budowlanego mieszczą się w definicji budowy i nie są zwolnione od tego obowiązku. Z prawidłowych ustaleń organów wynika, że na działkach należących do B. G. i M. J., prowadzone były - bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę - roboty budowlane, w wyniku których znajdujący się na tych działkach budynek gospodarczy został rozbudowany w kierunku zachodnim o 0,90 m na długości 4,10 m, zwiększając w ten sposób powierzchnię zabudowy o 3,69 m2. W tych okolicznościach zasadnie organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] stycznia 2006 r. zobowiązał B. G. i M. J., do przedłożenia dokumentów w postaci czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem o przynależności projektanta do właściwej izby samorządu zawodowego, aktualnym na dzień opracowania projektu, a także oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skarżące, wbrew twierdzeniom skargi, nie złożyły w zakreślonym terminie wymaganych dokumentów, pełnomocnik skarżących wraz z pismem z dnia 28 lutego 2006 r. przedłożyła inne dokumenty .Skoro B. G. i M. J.nie wykonały nałożonych obowiązków, to prawidłowo organ pierwszej instancji nakazał rozbiórkę części samowolnie rozbudowanego obiektu. Sąd podzielił stanowisko organów administracji orzekających w sprawie, co do braku podstaw do zastosowania w sprawie przepisów ustawy z dnia 11 sierpnia 2001 r. o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych, zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu. Przepisy tej ustawy dotyczą jedynie odbudowy i remontu obiektów budowlanych zniszczonych w wyniku działania żywiołu. Ustawa ta definiuje pojęcie odbudowy, stanowiąc, iż poprzez odbudowę należy rozumieć odtworzenie obiektu budowlanego w całości lub części, w miejscu i o wymiarach obiektu zniszczonego lub uszkodzonego, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Przez remont natomiast należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego. Rozbudowa budynku gospodarczego nie spełnia warunków określonych w powyższej ustawie. W skardze kasacyjnej od tego wyroku B. G. zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu oraz naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 10 § 1 w zw. z art. 41 k.p.a. oraz art. 79 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw a to te podstawy wyznaczają granice kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze zarzucono naruszenia prawa materialnego – art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych, zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu (Dz.U. Nr 84,poz.906).W świetle stanu faktycznego sprawy zarzut ten nie może być uznany za zasadny. Wojewódzki Sąd Administracyjny odniósł się do tej kwestii , wyjaśniając zastosowane w powołanej ustawie pojęcia i stwierdził , zasadnie w ustalonym stanie faktycznym, że rozbudowa przedmiotowego obiektu gospodarczego nie spełniała warunków określonych w powołanej ustawie. Nie są zasadne także zarzuty naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Przede wszystkim, naruszenie przepisów procedury administracyjnej tylko pośrednio może być zarzutem skargi kasacyjnej. Naruszenie przepisów postępowania , o którym mowa w art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz. 1270 ze zm.) dotyczy naruszenia przepisów procedury sądowoadministracyjnej a nie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, ponadto należy wykazać że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnoszone są te same zarzuty proceduralne co w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym . Nawet gdyby przyjąć , że pośrednio naruszone zostały wskazane art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 41 i art. 79 k.p.a. ( z uwagi na to , że Sąd w uzasadnieniu wyroku odniósł się do tych zarzutów) to i tak nie można byłoby uznać tych zarzutów za uzasadnione , nie miały bowiem istotnego wpływu na wynik sprawy – skarżąca podnosiła je w trakcie postępowania administracyjnego i później w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego. Zważywszy zatem, że skarga kasacyjna nie miała uzasadnionych podstaw, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło