II OSK 1997/06

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-02-05

Skład orzekający: Barbara Adamiak, Maria Czapska – Górnikiewicz, Leszek Kamiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który rozpoczął służbę wojskową po 30 czerwca 1947 r., może zachować uprawnienia kombatanckie na podstawie art. 25 ust. 2 ustawy o kombatantach, który dotyczy żołnierzy z poboru służących w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r.?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że skarżący nie spełniał przesłanek do zachowania uprawnień kombatanckich. Sąd stwierdził, że skarżący rozpoczął służbę wojskową po dacie granicznej wskazanej w art. 25 ust. 2 ustawy o kombatantach, a jego twierdzenia o udziale w walkach z UPA lub Wehrwolfem nie zostały poparte dowodami. Skarga kasacyjna nie spełniała wymogów formalnych, nie wykazano naruszenia prawa materialnego ani przepisów postępowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozbawienia M. Ż. uprawnień kombatanckich. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję o pozbawieniu uprawnień, ustalając, że M. Ż. otrzymał je wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej, a nie z tytułu udziału w walkach z UPA lub Wehrwolfem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M. Ż. na tę decyzję. M. Ż. wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego i niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz Sędzia del. WSA Leszek Kamiński Protokolant Andżelika Borek po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. Ż. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 kwietnia 2004 r. sygn. akt II SA/Kr 2429/00 w sprawie ze skargi M. Ż. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] sierpnia 2000 r., nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę kasacyjną. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, decyzją z dnia [...] sierpnia 2000 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] kwietnia 2000 r. w przedmiocie pozbawienia M. Ż. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZBOWiD z tytułu: "udział w walkach z reakcyjnym podziemiem" od [...] lipca 1947 r. do [...] grudnia 1947 r. W toku postępowania wyjaśniającego ustalono na podstawie akt sprawy, że M. Ż. otrzymał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej w ramach służby wojskowej pełnionej po [...] czerwca 1947 r. Nie stwierdzono dowodów jego udziału w walkach z UPA lub Wehrwolfem. Z tych względów na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.) Kierownik Urzędu orzekł o pozbawieniu uprawnień kombatanckich. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wyrokiem z 21 kwietnia 2004 r. sygn. akt II SA/Kr 2429/00, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. Ż. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] sierpnia 2000 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich, oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że jak wynika z akt b. ZBOWiDu, jedynym tytułem uprawnień kombatanckich M. Ż. była służba wojskowa w [...] oddziale WOP od [...] lipca 1947 r. do [...] września 1949 r. (zaświadczenie WKU w Kielcach z [...] czerwca 1978 r. k. 4 akt administracyjnych, życiorys – k. 3 akt administracyjnych). W deklaracji do ZBOWiDu oraz w życiorysie M. Ż. podaje informacje o tym, iż walczył z WIN i NSZ w baonie operacyjnym na terenie okręgu w. Nie podaje zatem informacji o walkach z UPA lub Wehrwolfem, co dawałoby mu tytuł do uprawnień kombatanckich na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.). O walkach z Wherwolfem pisze skarżący jedynie w odwołaniu, twierdzenia te są jednak niepoparte żadnymi dowodami. M. Ż. nie może również zachować uprawnień kombatanckich w oparciu o art. 25 ust. 2 in fine tejże ustawy, gdyż daje ona taką możliwość wyłącznie żołnierzom z poboru, którzy służyli w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r. Natomiast skarżący rozpoczął służbę wojskową po tej dacie, tj. [...] lipca 1947 r. Z tego względu, że decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę oddalił. M. Ż. wniósł od wyroku skargę kasacyjną zaskarżając wyrok w całości. Skargę kasacyjną oparł na: 1) naruszeniu prawa materialnego: art. 25 ust. 2 pkt 2 in fine ustawy o kombatantach przez ustalenie, że nie ma do niego zastosowania, co niezupełnie jest zgodne z rzeczywistością, 2) niewyjaśnienie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przez zaniechanie objęcia swoją kognicją sprawy jego przynależności w czasie służby do Armii Krajowej. Urząd nie ujawnił, że został złożony wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy o kombatantach, udokumentowany oświadczeniami świadków, którzy są zweryfikowanymi kombatantami. Powoduje to niezgodność ustalonego stanu faktycznego sprawy. Na tych podstawach wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach, który jest aktualnie właściwy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Związanie granicami skargi kasacyjnej powoduje, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może sam wyprowadzać podstaw kasacyjnych ani też podstaw tych domniemywać. Sąd może brać zatem pod uwagę prawidłowo wywiedzione podstawy kasacyjne, z tego względu ustanowiony w zakresie sporządzenia skargi kasacyjnej przymus zastępstwa, nakłada na sporządzającego skargę kasacyjną - profesjonalnego pełnomocnika - obowiązek sporządzenia jej zgodnie z wymaganiami materialnymi. Zgodnie z art. 174 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowani; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy". Skarga nie spełnia wymagań materialnych. Wskazanie art. 25 ust. 2 pkt 2 in fine ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t. j. Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.) nie jest spełnieniem wymogu warunku materialnego przez wyprowadzenie błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania. Wskazanie, że nie jest to zupełnie zgodne z rzeczywistością nie spełnia wymogu wyprowadzenia niewłaściwego zastosowania. Nie wykazano naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przepisów regulujących postępowanie sądowoadministracyjne, które zawarte są w powołanej ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które dałoby podstawę do wyprowadzenia niewłaściwego zastosowania przepisów prawa materialnego. Z tego względu, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło