II OSK 2014/09

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-03-25

Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz, Maria Czapska-Górnikiewicz, Mieczysław Górkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy popełnienie przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. (jazda w stanie nietrzeźwości) uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń palną myśliwską na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że popełnienie przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. (jazda w stanie nietrzeźwości), zwłaszcza w znacznym stężeniu alkoholu i w sposób umyślny, może stanowić podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Sąd podkreślił, że nowelizacja tego przepisu rozszerzyła katalog sytuacji uzasadniających obawę użycia broni w sposób sprzeczny z porządkiem publicznym, obejmując również czyny umyślne, które niekoniecznie są bezpośrednio związane z użyciem broni, ale świadczą o nieodpowiedzialności posiadacza.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską J. F. po tym, jak został on prawomocnie skazany za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 k.k.). Organy Policji uznały, że popełnienie tego przestępstwa, mimo braku bezpośredniego związku z użyciem broni, uzasadnia obawę użycia broni w sposób sprzeczny z porządkiem publicznym. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając, że samo skazanie za jazdę w stanie nietrzeźwości nie jest wystarczającą przesłanką do cofnięcia pozwolenia. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając skargę kasacyjną organu za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok w całości i oddalił skargę. Zasądził od J. F. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 300 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Mieczysław Górkiewicz Protokolant Edyta Balcer-Szczęsna po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2010r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 578/08 w sprawie ze skargi J. F. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i oddala skargę 2. zasądza od J. F. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II OSK 2014 / 09 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 29 maja 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi J. F. uchylił skarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2008 r. i utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie z dnia [...] października 2007 r. w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż wyrokiem z dnia [...] stycznia 2005 r. Sąd Rejonowy w Wałczu sygn. akt VI K [...] skazał J. F. za popełnienie przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. na karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, warunkowo zawieszając wykonanie orzeczonej kary na 4 lata próby, a nadto orzekając grzywnę oraz środek karny w postaci 1 rok zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych. Wyrok stał się prawomocny w dniu 4 lutego 2005 r. J. F. powyższym wyrokiem uznany został winnym tego, że kierował pojazdem po drodze publicznej będąc w stanie nietrzeźwości (1,17 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu). Decyzją z dnia [...] maja 2007 r. Komendant Wojewódzki Policji w Szczecinie cofnął J. F. pozwolenie na broń palną myśliwską uznając, iż fakt popełnienia powyżej określonego przestępstwa pozwala na zakwalifikowanie skarżącego do kategorii osób co, do których istnieje obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. Komendant Główny Policji, wydaną w skutek wniesionego przez J. F. odwołania, uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, iż została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa m. in. art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 3 k.p.a. i wskazując, że w przypadku popełnienia przez posiadacza broni czynu nie wymienionego w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.- zwanej dalej ustawą o broni i amunicji) należy dokładnie wyjaśnić okoliczności zdarzenia, celem ustalenia czy wobec sprawcy uzasadniona jest obawa użycia broni sprzecznie z prawem. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy decyzją z dnia [...] października 2007 r. Komendant Wojewódzki Policji w Szczecinie na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 oraz art. 20 ustawy o broni i amunicji cofnął J. F. pozwolenie na broń palną myśliwską. W uzasadnieniu swej decyzji organ wskazał, iż ponownie prowadząc postępowanie przesłuchano skarżącego, dzielnicowego, który sporządził opinię z miejsca jego zamieszkania oraz policjanta, który przeprowadził kontrolę drogową. Na tej podstawie ustalono, iż skarżący po stwierdzeniu stanu nietrzeźwości zachowywał się spokojnie, nie stwarzał problemów przy wykonywaniu czynności służbowych przez funkcjonariuszy. W miejscu zamieszkania i w macierzystym kole łowieckim cieszy się dobrą opinią i nie nadużywa alkoholu. Okoliczności te jednak w ocenie organu nie uzasadniają tego, aby wobec prawomocnego wyroku Sądu za popełnienie czynu z art. 178a § k.k. podjąć inną od wydanej decyzji. Odwołanie od powyższej decyzji złożył J. F., wnosząc o jej uchylenie podnosząc, iż wszystkie ustalone okoliczności, oprócz jednorazowego skazania przez sąd za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, przemawiają na jego korzyść. Tymczasem organ wziął pod uwagę jedynie fakt skazania, która to okoliczność, zdaniem skarżącego, nie uzasadnia zaliczenia go do grupy osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. Komendant Główny Policji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy, wskazując na fakt skazania J. F. prawomocnym wyrokiem za popełnienie przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. stwierdził, iż strona popełniając to przestępstwo nie popełniła przestępstwa bezpośrednio związanego z bronią, jak również przestępstwa bezpośrednio związanego z naruszeniem takich dóbr jak życie, zdrowie lub mienie. Ustawa o broni i amunicji nie uzależnia jednak cofnięcia pozwolenia od popełnienia przestępstw bezpośrednio związanych z bronią lub naruszeniem wskazanych dóbr. Pozwolenie na broń w świetle przepisu art. 18 ust 1 pkt 6 cyt. ustawy może zostać cofnięte, gdy dana osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji słusznie zauważył, że druga część powyższego przepisu jest jedynie wytyczną interpretacyjną, wskazującą, w jakich w szczególności sytuacjach obawa taka zachodzi. Katalog wskazanych w nim okoliczności, w tym przestępstw uzasadniających tę obawę, nie jest zamknięty, co pozwala na rozszerzenie przez organy Policji przesłanek wzbudzających obawę także w przypadku skazania lub podejrzenia (oskarżenia) o popełnienie innych rodzajów przestępstw. Ustawodawca nie zastrzegł przy tym, iż przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 dotyczy czynów bezprawnych popełnionych więcej niż jeden raz. W ocenie organu II instancji dla wykazania, że posiadacz broni posłuży się lub użyje broni w celu sprzecznym z bezpieczeństwem lub porządkiem publicznym, wystarczające jest domniemanie takiego zachowania, którego podstawą może być fakt skazania lub podejrzenia (oskarżenia) o popełnienie przestępstwa istotnego ze względu na jego rodzaj i wagę dla sfery stosunków społecznych, a zatem wykluczającego możliwość posiadania broni nawet, gdy jest ono jednorazowe, a inne zebrane w postępowaniu dowody, tak jak w sprawie J. F., mogą korzystnie o nim świadczyć. Do przesłanek pozwalających odmówić prawa do broni, a przez dyspozycję art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy nakazujących je cofnąć, należy zaliczyć m. in. przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza te, których jednym ze znamion jest stan nietrzeźwości sprawcy (jak czyn z art. 178a § 1 k.k.). Organy Policji ustalając tę okoliczność jako spełniającą dyspozycję art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy wzięły pod uwagę wysoki stopień szkodliwości tego przestępstwa (plagi społecznej), jego ewentualne następstwa (zagrożenie także dla życia i zdrowia nie tylko sprawcy, ale także innych uczestników ruchu drogowego), umyślność czynu, fakt że sprawca świadomie godzi się na popełnienie przestępstwa, a także ewentualne jego skutki, np. śmierć bądź kalectwo ludzi lub uszkodzenie mienia. Zdaniem organu takie właśnie okoliczności powinny być brane pod uwagę w wyniku zmiany treści art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji z dniem 1 stycznia 2004 r., kiedy to ustawodawca odszedł od konieczności ustalania cech charakteru i sposobu życia osoby ubiegającej się o pozwolenie na broń lub je posiadającej. Przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, które mogą pośrednio zagrażać życiu i mieniu ludzi w ocenie organów Policji leżą w kręgu przesłanek, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, zwłaszcza jeśli są to czyny, których jednym ze znamion ustawowych jest stan nietrzeźwości sprawcy, a taki czyn popełnił J. F. W ocenie organu strona nie przestrzegając prawa, kierując pojazdem mechanicznym w stanie znacznie przekraczającym stan nietrzeźwości, wykazała się nieodpowiedzialnością i brakiem wyobraźni, bowiem narażała na uszczerbek nie tylko swoje zdrowie, ale także innych uczestników ruchu drogowego, zagrażając w ten sposób pośrednio także innym dobrom chronionym prawem, tj. życiu i zdrowiu. Takie zachowanie pozwala uznać, iż także w zakresie zgodnego z prawem posiadania i używania broni nie daje ona wystarczającej rękojmi. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. F., domagając się jej uchylenia oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji z dnia [...] października 2007 r., zarzucając jej naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., a także art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art.15 ust.1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając wniesioną skargę uchylił decyzje organów obu instancji. Zdaniem Sądu art. 15 ust. 1 pkt. 6 ustawy o broni i amunicji, będący podstawą wydania skarżonej decyzji wymienia przykładowo takie przestępstwa, których popełnienie najczęściej wskazuje, że ich sprawca zalicza się do kategorii osób wskazanych tym przepisem. Wśród przestępstw tych, ustawa nie wymieniła prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości ( art. 178a § 1 k.k.), które ustawodawca zaliczył do przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, a nie przeciwko zdrowiu, życiu czy mieniu. Zdaniem Sądu cofnięcia pozwolenia na broń nie uzasadnia sam fakt skazania za jakiekolwiek przestępstwo, lecz dopiero stwierdzenie, że posiadacz broni zalicza się do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Uzasadniona obawa, o której mowa w tym przepisie dotyczy przewidywanych zachowań posiadacza broni i może je uzasadniać dotychczasowe postępowanie tej osoby (nadużywanie alkoholu, popełnianie czynów nagannych), czy ujemne cechy charakteru (nieopanowanie, porywczość, niezrównoważenie i inne). Pozwolenie na broń wydawane jest przez Policję po wszechstronnym i starannym badaniu czy nie zachodzą przeciwwskazania, o których mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, a jego cofnięcie powinna poprzedzać również wnikliwa procedura. Przemawia za tym również ochrona nabytego uprawnienia. Sąd pierwszej instancji wskazał również na pogląd wyrażony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż przy cofnięciu pozwolenia na broń nie można powoływać się jedynie na fakt skazania wyrokiem, bowiem w takiej sytuacji niezbędne jest wykazanie bezpośredniego związku między popełnionym przez skarżącego czynem, za który został skazany i cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które stwarzałoby obawy, że posiadacz pozwolenia na broń użyje jej w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa Państwa lub porządku publicznego. Samo prowadzenie w stanie nietrzeźwości pojazdu mechanicznego (przestępstwo z art. 178 § 1 k.k.) nie może być jednakże zdaniem Sądu wystarczającą przesłanką do uznania, że sprawca tego czynu stwarza uzasadnioną obawę użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego (art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji). Choć sama jazda samochodem pod wpływem alkoholu jest czynem wymagającym napiętnowania zwłaszcza w stosunku do kierowcy zawodowego, jakim jest skarżący, o tym jednak czy obawa taka zachodzi, powinna decydować ocena dotychczasowego zachowania oraz cech osobowych posiadacza broni. Popełnienie po raz pierwszy przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji (rozdział XXI Kodeksu karnego) w okolicznościach tej sprawy nie wystarcza do uznania, iż taka obawa, o jakiej mowa w art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, jest uzasadniona. Organy nie mogą stosować takiej wykładni powyższego przepisu, że każda osoba skazana winna mieć cofnięte pozwolenie na broń. Każdą sprawę należy indywidualizować. Istotne jest czy osoba ta posługiwała się bronią, czy zagrażała zdrowiu lub życiu innych osób, a zatem czy całokształtem swego dotychczasowego postępowania stwarza obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego. Gdyby przyjąć za zasadne stanowisko prezentowane w zaskarżonych decyzjach, to należałoby uznać, że każde przestępstwo popełniane w stanie nietrzeźwości, powodowałoby cofnięcie pozwolenia na broń. Byłaby to kolejna kara dodatkowa, której jednak przepisy nie przewidują. Tym samym za usprawiedliwiony w okolicznościach przedmiotowej sprawy Sąd uznał zarzut dokonania przez organy Policji błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. W ocenie Sądu zaskarżone decyzje wydane zostały bez należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz bez rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego. Dlatego też na zasadzie art. 145 § 1 pkt lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) w związku z art. 7 i art. 77 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone decyzje uznając, iż samo popełnienie jakiegokolwiek przestępstwa, a nawet skazanie nie może automatycznie i wprost powodować pozbawienia prawa do broni. Uzasadnia je tylko sytuacja opisana w normie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji tj., jeżeli nie ma czynu popełnionego przeciwko zdrowiu, życiu lub mieniu to muszą zaistnieć takie cechy osobowe posiadacza broni, które mogą wskazywać, iż istnieje obawa, że może on użyć tej broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Organ orzekający o pozbawieniu prawa do broni ma, więc obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i wykazania w motywach decyzji, że podmiot pozbawiony prawa do broni należy do tej właśnie kategorii osób, wymienionych w powołanym przepisie. Jak podkreślił Sąd, w aktach administracyjnych znajduje się opinia pozytywna o skarżącym, wydana przez koło łowieckie, pozytywna opinia z miejsca zamieszkania - wywiad środowiskowy- brak jest natomiast w decyzjach rozważań uzasadniających zaliczenie skarżącego do osób o których mowa w art.15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. O niewykonalności uchylonych decyzji orzeczono w oparciu o art. 152 p.p.s.a., a o kosztach w oparciu o art. 200 p.p.s.a. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Komendant Główny Policji, zaskarżając go w całości i zarzucając mu: 1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że wobec sprawcy przestępstwa z art. 178a § 1 k.k., w szczególności biorąc pod uwagę okoliczności jego popełnienia, nie zachodzi uzasadniona obawa, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, gdy tymczasem wymieniony czyn wskazuje na zaistnienie takiej obawy; 2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, poprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do argumentów pełnomocnika organu przedstawionych w odpowiedzi na skargę z dnia 21 marca 2008 r., w szczególności dotyczących zasadności lub niezasadności interpretacji, jaka powinna być zastosowana przy wykładni art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji w brzmieniu od dnia 1 stycznia 2004 r. Wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej skarżący organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz o zasądzenie stosownych kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Komendant Główny Policji wskazał, iż z dyspozycji art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wynika, że ustawodawca poprzez zastosowanie zwrotu "w szczególności" jedynie przykładowo wymienił okoliczności, które mogą wzbudzać uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Ustawa przyjmuje otwarty katalog tych okoliczności, a zatem mogą to być innego rodzaju okoliczności, w tym również inne czyny karalne, nie tylko te wprost wskazane w treści art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Dla zastosowania ww. przepisu istotne jest, bowiem ustalenie, iż w stosunku do posiadacza pozwolenia na broń, istnieje uzasadniona obawa, że on może użyć broni w celu, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. W okolicznościach niniejszej sprawy, J. F. został skazany prawomocnym wyrokiem sądu karnego za popełnienie przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. W ocenie organów Policji ww. czyn oraz okoliczności jego popełnienia, a w szczególności stężenie alkoholu we krwi sprawcy, które w chwili czynu kilkakrotnie przekraczało dopuszczalny próg, pozwalając przyjąć z wysokim prawdopodobieństwem, iż prowadząc pojazd mechaniczny z takim stężeniem alkoholu, które drastycznie przekraczało dopuszczalną normę, tylko zbiegiem okoliczności nie spowodował wypadku drogowego i tym samym skutków dla innych uczestników ruchu drogowego, wskazują na zaistnienie obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Pomimo tego, iż przestępstwo, którego dopuściła się strona nie zostało wyraźnie wskazane w dyspozycji art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, to zdaniem organu przedmiotem ochrony tego przepisu jest także życie i zdrowie innych uczestników ruchu (lądowego, wodnego i itp.). Podobne zachowania jak J. F., polegające na prowadzeniu pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości często wywołują tragiczne skutki w postaci wypadków powodujących śmierć i kalectwa innych ludzi. J. F. świadomie, zatem godził się z ewentualnymi skutkami swojego zachowania, tj. stworzenia bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia innych ludzi. Dlatego też stan nietrzeźwości, stopień społecznej szkodliwości (stworzenie zagrożenia także dla życia lub zdrowia innych uczestników ruchu drogowego) oraz ewentualne następstwa (kalectwo lub śmierć ludzi, zniszczenie mienia), musi być uznane za niewskazaną przez ustawodawcę przesłankę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Takie zachowanie wymienionego świadczy, bowiem o skrajnej nieodpowiedzialności, a także braku wyobraźni, które to cechy mają szczególne znaczenie u osób ubiegających się lub posiadających prawo do broni. Kwestionując stanowisko Sądu pierwszej instancji o niezbędności wykazania bezpośredniego związku między popełnionym przez skarżącego czynem, za który został skazany i cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które stwarzałoby obawę, że posiadacz pozwolenia na broń użyje jej w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa Państwa lub porządku publicznego, organ wskazał, iż taka argumentacja była w pełni uzasadniona na gruncie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy obowiązującego przed dniem 1 stycznia 2004 r., gdy przepis ten wskazywał, iż uzasadniona obawa wynika ze skazania danej osoby (toczenia się wobec niej postępowania karnego) za przestępstwo z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej. Wówczas, bowiem badaniu podlegało zaistnienie uzasadnionej obawy, która wynikała z popełnienia czynu zabronionego charakteryzującego się występowaniem wymienionych w tym przepisie znamion, za który skazany został posiadacz pozwolenia na broń lub przeciwko, któremu toczyło się postępowanie karne, a w konsekwencji badaniu podlegał sposób popełnienia przestępstwa. Natomiast w świetle obecnie obowiązującego przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, badaniu podlega również wystąpienie takiej obawy, przy czym ustawa wskazuje, iż obawa ta wynika z samego faktu popełnienia przestępstwa; przepis ten nie odnosi się natomiast do wystąpienia określonych znamion (wskazujących na pośrednie występowanie u sprawcy przestępstwa ujemnych cech charakteru takich jak nieopanowanie, porywczość, niezrównoważenie i inne). Zatem nowelizacja przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy wskazuje, iż intencją ustawodawcy było również odejście od ustalania obawy poprzez odnoszenie się do cech charakteru posiadacza pozwolenia na rzecz ustalania takiej obawy poprzez pryzmat popełnienia czynów zabronionych, w tym również skierowanych przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Skarżący organ wskazał również, iż uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie odnosi się do argumentacji organu zawartej w odpowiedzi na skargę, jak i w zaskarżonej decyzji. Samo tylko zaprezentowanie stanowisk strony zawierające jej zarzuty nie jest wystarczające do uznania, iż uzasadnienie orzeczenia odpowiada treści art. 141 § 4 p.p.s.a. Odpowiedź na skargę kasacyjną wniósł J. F., wnosząc o jej oddalenie, wskazując na trafność wyroku Sądu pierwszej instancji oraz podkreślając, że gdyby uznać trafność argumentacji skargi kasacyjnej prowadziłoby to do wprowadzenia dodatkowego środka karnego w postaci utraty pozwolenia na broń. Ponadto wskazano, iż ustawodawca nie wprowadził generalnego zakazu posiadania pozwolenia na broń osoby skazanej prawomocnym wyrokiem sądowym. Pełnomocnik skarżącego podał też, iż skazanie skarżącego uległo obecnie zatarciu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty w niej zawarte są usprawiedliwione. Nie może być przyjęty za zasadny zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do argumentów pełnomocnika organu przedstawionych w odpowiedzi na skargę. Stwierdzić należy, iż wbrew odmiennym wywodom kasacji zaskarżony wyrok zawiera wszystkie wskazane w art. 141 § 4 p.p.s.a. elementy. Kwestia natomiast odmiennej od prezentowanej przez organ interpretacji norm prawnych będących materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia nie stanowi o uchybieniu tej normie prawa procesowego. Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi kasacyjnej opartego na art. 174 pkt 1 p.p.s.a., a więc dotyczącego naruszenia prawa materialnego tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji przez błędną jego wykładnię stwierdzić trzeba, iż zarzut ten jest trafny. Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji właściwy organ cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2- 6. Konstrukcja art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, jako przykład tzw. związania administracyjnego, nakłada na organ Policji obligatoryjny obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń w stosunku do osób wymienionych w katalogu art. 15 ust. 1 pkt 2- 6 powyższej ustawy. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji do dnia 1 stycznia 2004 r. przewidywał odmowę wydania pozwolenia na posiadanie broni w stosunku do osób, co do których istniała uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa. Ustawodawstwo w tym zakresie ewoluuje przy tym ku zaostrzeniu wymogów stawianych osobom posiadającym broń lub ubiegającym się o pozwolenie na jej posiadanie. Zmiana ustawy dokonana przez art. 1 pkt 16 lit. a) ustawy z dnia 14 lutego 2003 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz o zmianie ustawy o Biurze Ochrony Rządu (Dz. U. Nr 52 poz. 451) oznacza, że celem ustawodawcy było rozszerzenie kręgu osób, którym posiadanie broni powinno być ograniczone, także na takie osoby, które naruszając obowiązujący w Rzeczypospolitej Polskiej porządek prawny, działając przeciwko szczególnie chronionym dobrom, takim jak życie, zdrowie i mienie, a nie posługiwały się przemocą lub groźbą bezprawną. Odmienna niż przedstawiona powyżej wykładnia art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji pozbawiałaby tę zmianę prawnego znaczenia. Analiza treści powyższej normy, była przedmiotem uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r. w sprawie sygn. akt II OPS 4/09. Stanowisko wyrażone we wskazanej wyżej uchwale skład orzekający w niniejszej sprawie podziela. Odwołując się do zaprezentowanych w tej uchwale wywodów stwierdzić należy, iż użycie słów "w szczególności", poprzedzające wymienienie osób, które zostały skazane za popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oznacza, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął, iż co do nich istnieje obawa sprzecznego z prawem użycia broni. Organ nie musi, więc wobec tych osób przeprowadzać oceny, czy obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca w sposób wiążący. Pozwolenia na broń nie wydaje się, zatem osobom wymienionym po słowach "w szczególności", ale także innym osobom, które nie były wprawdzie skazane za wymienione przestępstwa, co do których jednak z innych powodów, organ ustali okoliczności wskazujące na istnienie uzasadnionej obawy, że użyją broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Co do tych innych osób organ musi szczegółowo analizować i uzasadnić istnienie takiej obawy. Takiej właśnie oceny, wbrew odmiennym wywodom Sądu pierwszej instancji, dokonano w decyzji kontrolowanej skarżonym wyrokiem, bowiem organ ustalając, że wyrokiem z dnia [...] stycznia 2005 r. Sąd Rejonowy w Wałczu sygn. akt VI K [...] skazał J. F. za popełnienie przestępstwa z art. 178a § 1 k.k., a więc za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji polegające na prowadzeniu samochodu w stanie nietrzeźwości, jednocześnie wskazał, iż skarżący popełnił powyższy czyn będąc w znacznym stanie nietrzeźwości (1,17 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu). Na aprobatę zasługuje prezentowane w kontrolowanej decyzji stanowisko, iż ustalając zaistnienie dyspozycji zawartej w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy wzięto pod uwagę wysoki stopień szkodliwości tego rodzaju przestępstwa, będącego plagą społeczną, ewentualne następstwa tego czynu takie jak zagrożenie dla życia i zdrowia i to nie tylko sprawcy, ale także innych uczestników ruchu drogowego, a przede wszystkim niewątpliwą umyślność popełnionego przez skarżącego przestępstwa. Stwierdzić trzeba, że prawo do posiadania broni ma charakter reglamentacyjny i nie można go w żaden sposób wiązać z wolnościami i prawami obywatelskimi. W związku z tym warunki przyznania pozwolenia na broń i jego posiadania są badane w sposób restrykcyjny, ale również i możliwość cofnięcia pozwolenia jest oceniana przy uwzględnieniu kryteriów wskazanych w normach prawnych regulujących omawiane zagadnienie. Ocena środowiskowa, na którą wskazano w skarżonym wyroku oraz dotychczasowy sposób używania broni, mają oczywiście znaczenie dla sprawy, jednakże nie są one w stanie przesłonić faktu, że skarżący popełnił przestępstwo umyślne i co istotne dla niniejszej sprawy działając pod wpływem alkoholu, a więc w okolicznościach, które przy ocenie każdego zachowania mają wpływ na negatywną ocenę takiego postępowania. W pełni uzasadnione jest, więc rozumowanie, że skoro posiadacz pozwolenia na broń będąc w stanie nietrzeźwym prowadził pojazd po drodze publicznej, to stanowi o jego nieodpowiedzialnym zachowaniu, będącym naruszeniem porządku prawnego w sposób szczególny, bo w stanie nietrzeźwości, podważa tym samym domniemanie, iż osoba ta będzie użytkowała broń w sposób zgodny z interesem porządku publicznego. Podkreślić trzeba, iż o ziszczeniu się przesłanek wskazanych w art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji decyduje nie popełnienie jakiegokolwiek przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, ale fakt, że przestępstwo to popełniono umyślnie i to w warunkach nietrzeźwości jego sprawcy. Wobec braku naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zaistnienia w niniejszej sprawie jedynie naruszenia prawa materialnego w zakresie wyżej wskazanym, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 203 pkt 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło