II OSK 2021/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz Sędzia del. WSA Izabela Ostrowska /spr./ Protokolant Anna Jusińska po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 lipca 2006 r., sygn. akt II SA/Gl 1002/05 w sprawie ze skargi B. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie oceny legalności wykonanych robót budowlanych oddala skargę kasacyjną II OSK 2021/06 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 20.07.2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w sprawie syg.akt II SA/GL 1002/05, po rozpoznaniu skargi B. G., uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] oraz poprzedząjącą ją decyzję organu I instancji w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie oceny legalności wykonanych robót budowlanych. Wyrok ten wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją nr [...] z dnia [...] umorzył, na podstawie art. 105 § I kpa, postępowanie w sprawie przyłącza energetycznego do budynku przy ul, [...] w B.. W uzasadnieniu organ podał, że z dokumentów przedstawionych przez Rejon Dystrybucji B. wynika, że remont linii napowietrznej nn 1 kV przy ul. [...] został przeprowadzony w oparciu o zgłoszenie z [...]. Na planie sytuacyjnym oznaczono przebieg linii nn, słupy energetyczne oraz przyłącza do budynków. Zgodnie z tym planem przyłącze do budynku nr [...] (dawniej [...]) poprowadzone zostało ze słupa znajdującego się na wysokości budynku [...] (dawniej [...]). Rejon Energetyczny B. w piśmie z dnia [...] wyjaśnił, że w trakcie robót budowlanych prowadzonych aktualnie na nieruchomości przy Ul. [...] nie zmieniono trasy istniejącego przyłącza do budynku, a jedynie właściciel wymienił konstrukcje mocujące przyłącze do ściany budynku (tzw. klamra). W związku z tym organ orzekający uznał, że po stronie inwestora nie występował obowiązek uzyskania zgody właściwego organu na opisaną robotę budowlaną. Organ I instancji stwierdził nadto, iż lokalizacja przedmiotowego przyłącza nad działką przy ul. [...] stanowi naruszenie własności, ale jego ochrony właściciele tej działki mogą dochodzić jedynie w postępowaniu przed sądem powszechnym. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...], po rozpatrzeniu odwołania B. G. działając podstawie art. 105 § I kpa w związku z art. 138 § I pkt I kpa, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając jego ustalenia , że przebieg przyłącza nie uległ zmianie. Skoro zmianie uległ tylko sposób jego mocowania to zamiar wykonania tych robót nie wymagał dokonania zgłoszenia w oparciu o art. 29 ust. 2 pkt 3 i art. 30 ust. I pkt 2 Prawa budowlanego. Nadto organ odwoławczy podkreślił, że skoro w roku [...] przeprowadzono roboty w oparciu o zgłoszenie, w następstwie których przyłącze do budynku przy Ul. [...] zostało przeprowadzone ponad działką skarżącej, a roboty te nie zostały oprotestowane to istniejący obecnie stan jest stanem legalnym. Skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach wniosła B. G. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarga zarzucała, że brak było podstaw do umorzenia postępowania, bowiem roboty budowlane przeprowadzone w [...]r. na spornym przyłączu przez inwestorów stanowiły przebudowę, która wymagała zgłoszenia, a wobec jego barku mają one charakter samowoli budowlanej. Podniosła także, iż wykonanie przyłącza w [...] r. przez jej działkę nastąpiło z naruszeniem prawa. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji wskazał jako podstawę orzeczenia art. 145 § 1 pkt 1 lit.a ic w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270). W ocenie Sądu z akt postępowania administracyjnego wynika, że właściciele działki przy ul. [...], po wykonaniu nadbudowy budynku mieszkalnego w oparciu o decyzję z dnia [...], przenieśli przyłącze elektryczne z wysięgnika na dotychczasowym parterowym budynku na ścianę poddasza nadbudowanego budynku. Nie jest więc zgodne z tym stanem twierdzenie organów orzekających, iż doszło jedynie do zmiany sposobu mocowania przyłącza na ścianie. W sposób oczywisty zmieniło się bowiem co najmniej miejsce tego mocowania, co musiało pociągnąć za sobą na pewnym odcinku zmianę trasy przebiegu przyłącza oraz miejsca mocowania. Zmiana ta — w ocenie Sądu — uzasadnia zakwalifikowanie przeprowadzonych robót do przebudowy. Ponieważ decyzja o pozwoleniu na budowę z [...] nie obejmowała przyłączy, dokonanie ich przebudowy wymagało zgłoszenia. Zgodnie z brzmieniem art. 29 ust.2 pkt 3 ustawy Prawo budowlane z dnia 7. 07. 1994r. w brzmieniu nadanym ustawą z 16. 04. 2004 r o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz. U. 04.93.888), mającym zastosowanie w niniejszej sprawie przebudowa przyłączy elektroenergetycznych do budynku była zwolniona z uzyskania pozwolenia na budowę, ale wymagała zgłoszenia (art. 30 ust. I pkt 2). Ponieważ przebudowa spornego przyłącza odbyła się bez zgłoszenia, przyłącze to stanowi samowolę budowlaną. Nie jest to jednak samowola budowlana podlegająca likwidacji w trybie art. 48 i art. 49b Prawa budowlanego gdyż przyłącze nie jest obiektem budowlanym, ale urządzeniem budowlanym — art. 3 pkt 9 (uchwała NSA z 15.05.2000 r., sygn. akt OPS 20/99), a nadto dlatego, że przebudowa nie jest budową, ale inną robotą budowlaną (art. 3 pkt 7). Samowola polegająca na budowie przyłącza podlega likwidacji w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane. Oznacza to, że skoro w rozpoznawanej sprawie doszło do popełnienia samowoli budowlanej, to umorzenie postępowania w oparciu o art. 105 § I kpa jako bezprzedmiotowego nastąpiło z naruszeniem powyższego przepisu. Przedmiot postępowania w postaci samowolnej przebudowy przyłącza bowiem istniał, co stwarzało po stronie organów orzekających obowiązek przeprowadzenia postępowania w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Uchylając decyzję organów obu instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał jednocześnie, iż organy winny przeprowadzić powyższe postępowanie podczas ponownego rozpoznania sprawy, mając na uwadze, że pod pojęciem "czynności mających na celu doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem" (art. 51 ust. I pkt 2) należy także rozumieć przedłożenie oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jako niezbędnego dokumentu w legalnie prowadzonym procesie budowlanym, zgodnie z wymaganiami ustawy i przepisów wykonawczych. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła B. G., zarzucając mu naruszenie prawa materialnego przez "błędna interpretację skutków samowoli oraz niewłaściwe zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego ( art. 174 pkt 1 kpa) i wniosła – o zmianę kwalifikacji prawnej powstałej samowoli budowlanej". W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż stosowanie do art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego przez pojęcie obiektu budowlanego należy rozumieć: - budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, -budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, -obiekt małej architektury. W ocenie skarżącej przyłącze elektroenergetyczne będące elementem sieci wchodzących w skład zagospodarowania terenu, zaliczane zgodnie z Prawem budowlanym do budowli stanowiącej całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami jest obiektem budowlanym. Nie można więc zgodzić się z twierdzeniem Sądu I instancji, iż powyższa samowola budowlana nie podlega likwidacji w trybie art. 49 b Prawa budowlanego. Nadto skarga kasacyjna podnosi, iż inwestorzy wykonując omawianą przebudowę winni wykazać prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. )" zwanej dalej "p.p.s.a.", skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego — uchybił Sąd, uzasadnienia ich |naruszenia a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wskazania | | dodatkowo, że naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. |Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia. | | Należy podzielić tezę zaprezentowaną przez Sąd I instancji, iż roboty budowlane polegające na przeniesieniu przyłącza elektrycznego z istniejącego na parterowym budynku wysięgnika na ścianę nadbudowanego budynku, zmieniające w jakimkolwiek zakresie trasę przebiegu tego przyłącza oraz jego mocowanie należało zakwalifikować jako przebudowę w rozumieniu art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego. Przyłącze elektryczne w myśl art. 3 pkt 9 jest urządzeniem budowlanym, a połączone z istniejącym już budynkiem mieszkalnym nie jest obiektem budowlanym ani jego częścią w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego ( vide uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15.05.2000r., OPS 20/99, ONSA 2000, nr 4, poz.133, Prokuratura i Prawo-dodatek 2000, nr 9, poz.49). Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej przyłącze elektryczne jest urządzeniem technicznym związanym z budynkiem, zapewniającym użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z jego przeznaczeniem i nie stanowi nowej kategorii obiektów o odrębnym, samodzielnym bycie prawnym. Zgodnie z brzmieniem art. 29 ust. 2 pkt 11 Prawa budowlanego roboty budowlane polegające na przebudowie przyłącza elektroenergetycznego nie wymagały uzyskania pozwolenia na budowę a jedynie dokonania zgłoszenia zamiaru ich wykonania ( art. 30 ust. 1 pkt 2). Wobec braku dokonania takiego zgłoszenia, roboty budowlane, których przedmiotem było urządzenie budowlane ( a nie obiekt budowlany lub jego część) należało zakwalifikować jako wykonane w warunkach samowoli budowlanej dla likwidacji której ustawodawca przewidział tryb postępowania określony w art. 51 Prawa budowlanego. Zasadnie także Sąd I instancji podniósł, iż celem tego postępowania jest doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, przy czym w jego toku organ nadzoru budowlanego winien również ocenić, czy nie zostały naruszone chronione art. 5 uzasadnione interesy osób trzecich ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27.03. 2007r., II OSK 525/06 niepubl.) Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż skarga kasacyjna jako nie posiadająca usprawiedliwionych podstaw nie zasługuje na uwzględnienie. W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) orzekł jak w sentencji.