II OSK 204/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie sędzia NSA Tomasz Zbrojewski sędzia del. WSA Marta Laskowska-Pietrzak /spr./ po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej W. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Po 937/20 w sprawie ze skargi W. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2020 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 4 listopada 2021 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Po 937/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę W. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2020 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł W. G., który na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259; dalej jako: p.p.s.a.), zarzucił: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. a) art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności z dnia 24 września 2010 r. (Dz.U z 2021 r. poz. 510), zwana dalej: u.e.l., przez jego błędną wykładnię i nieprawidłowe uznanie, że w przypadku przymusowego opróżnienia lokalu zajmujący lokal traci zamiar przebywania tym lokalu, gdy z utrwalonego orzecznictwa wynika, że aby utracić ten zamiar zajmujący lokal musi go dobrowolnie opuścić; b. art. 35 u.e.l. przez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji w sprawie wymeldowania skarżącego z lokalu przy ul. [...] w [...], podczas gdy skarżący nie opuścił ww. lokalu, gdyż posiada on zamiar stałego przebywania w tym lokalu. 2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 3 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Wojewody [...] w sytuacji, gdy wobec naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, decyzja ta powinna zostać uchylona w całości a postępowanie umorzone w całości. W oparciu o tak sformułowane zarzuty pełnomocnik skarżącego kasacyjnie wniósł o: 1. uchylenie zaskarżonego orzeczenia, zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2020 r., znak: [...] oraz poprzedzającej jej decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r., znak: [...] oraz umorzenie postępowania w całości; 2. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych; 3. przyznanie od Skarbu Państwa zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu według norm przepisanych a nieopłaconych choćby w części. Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie podkreślić należy, że w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej, obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego Sądu. Zgodnie bowiem z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy postawione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego czy też procesowego w rzeczywistości zaistniały. Nie ma on natomiast prawa badania, czy w sprawie wystąpiły inne niż podniesione w skardze kasacyjnej naruszenia prawa, które mogłyby prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Zakres kontroli wyznacza zatem sam autor skargi kasacyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Stosowanie do art. 193 zd. 2 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej, z tego względu w uzasadnieniu pominięto opis przebiegu postępowania i wydanych w sprawie rozstrzygnięć, elementy te zawiera uzasadnienie Sądu I instancji. Powołany przepis stanowi lex specialis wobec art. 141 § 4 p.p.s.a. i jednoznacznie określa zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Spór prawny jaki zaistniał w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2020 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania stwierdził, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, co uzasadniało oddalenie skargi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Sądu I instancji wyrażone w tym zakresie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jest prawidłowe. Z dowodów zebranych w sprawie wynika w sposób bezsporny, że skarżący nie przebywa w przedmiotowym lokalu przynajmniej od [...] sierpnia 2019 r. tj. od dnia, w którym przeprowadzono przymusowe czynności związane z wprowadzeniem wierzyciela w posiadanie lokalu mieszkalnego, co potwierdza powiadomienie z dnia [...] sierpnia 2019 r. Komornika Sądowego, działającego na podstawie tytułu wykonawczego (postanowienie Sądu Rejonowego w [...], I Wydział Cywilny z dnia [...] października 2017 r., [...]). W rozpoznawanej sprawie pozbawienie posiadania lokalu nastąpiło legalnie, poprzez egzekucję komorniczą. Organ odwoławczy wyjaśniając podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał prawidłowo, że w myśl art. 35 u.e.l. przesłanką wymeldowania jest ustalenie, że obywatel polski opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Wyjaśnić należy, że postępowaniu meldunkowym organ nie orzeka o przyznaniu "mieszkania socjalnego", czego domagał się skarżący. Z tych względów skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 p.p.s.a. Końcowo, odnosząc się do zawartego w skardze kasacyjnej wniosku pełnomocnika skarżącego, ustanowionego w ramach prawa pomocy, o zasądzenie na jego rzecz wynagrodzenia z tytułu świadczonej pomocy prawnej, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że orzekanie o wynagrodzeniu dla pełnomocnika z urzędu za wykonaną pomoc prawną (art. 250 P.p.s.a.) należy do właściwości wojewódzkich sądów administracyjnych w postepowaniu określonym w przepisach art. 258-261 P.p.s.a. Z tego powodu nie zawarto w niniejszym wyroku rozstrzygnięcia dotyczącego tej kwestii.