II OSK 2047/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-07-24
Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz, Jerzy Stelmasiak, Małgorzata Jarecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zmiana stosunków wodnych na gruncie, spowodowana działaniami właściciela, która nie wpływa szkodliwie na grunty sąsiednie, uzasadnia nakazanie przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na podstawie art. 29 Prawa wodnego?Ratio decidendi
Sama zmiana stosunków wodnych na gruncie, nawet spowodowana działaniami właściciela, nie uzasadnia wydania nakazu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, jeśli nie stwierdzono, że zmiana ta szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie. Konieczne jest wykazanie negatywnego wpływu na sąsiednie nieruchomości, a nie tylko samego faktu zmiany.Stan faktyczny
Skarżący domagali się przywrócenia stosunków wodnych lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, twierdząc, że działania sąsiadów (likwidacja podmurówki płotu, usypanie skarpy) szkodliwie wpływają na ich grunty. Organy administracji obu instancji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że mimo zmiany stanu wody na gruncie, brak jest dowodów na szkodliwy wpływ tej zmiany na grunty skarżących. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną skarżących od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) Sędzia del. WSA Małgorzata Jarecka Protokolant starszy asystent sędziego Justyna Żurawska po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A.N. i C.N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Gl 106/16 w sprawie ze skargi A.N. i C.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z 10 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę A.N. i C.N. (dalej jako "skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z [...] grudnia 2015 r. w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że pismem z 15 grudnia 2014 r. skarżący złożyli wniosek do Burmistrza Miasta Lubliniec o wszczęcie postępowania w przedmiocie podwyższenia terenu i zmiany stanu wody na gruncie, wpływającej szkodliwie na grunty sąsiednie w wyniku likwidacji przez J. i J. L. (dalej jako "uczestnicy postępowania") podmurówki płotu pomiędzy posesjami sąsiednimi przy ul. [...] 19 i [...] 22.
Decyzją z [...] kwietnia 2015 r. Burmistrz Miasta Lubliniec nakazał uczestnikom postępowania w związku ze zmianą stanu wody na gruncie szkodliwie wpływającą na grunt sąsiedni będący własnością skarżących, wykonanie urządzeń zapobiegającym szkodom w postaci murku oporowego (betonowego lub murowanego) wzdłuż granicy działek nr [...] i nr [...], o wysokości blokującej swobodny spływ wód opadowych i roztopowych z działki nr [...] na działkę nr [...].
Odwołanie od tej decyzji wniósł uczestnik postępowania.
Decyzją z [...] czerwca 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Organ I instancji przeprowadził ponowne oględziny terenu z udziałem biegłego, podczas których stwierdził zmianę stanu faktycznego w stosunku do wizji z 2 marca 2015 r. będącej podstawą "Ekspertyzy biegłego w sprawie zmiany stanu wody na działce o nr ew. [...] obręb Lubliniec, mogącej mieć szkodliwy wpływ na grunty sąsiednie" wykonanej przez M.D.. Ponadto organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające w zakresie legalności usunięcia podmurówki ogrodzenia. Podczas oględzin stwierdzono wykonanie około 17 czerwca 2015 r. przez skarżących ogrodzenia z siatki drucianej powlekanej na słupkach plastikowych o długości 17,6 m w granicy z działką uczestników postępowania. Z kolei na ich nieruchomości przy granicy z nieruchomością została usypana skarpa ziemi bez gruzu o długości 17,6 m z nasypem ponad teren działki skarżących o wysokości 0,85 m, a w stosunku do działki uczestników postępowania o wysokości ok. 0,3-0,35 m. Odległość wierzchołka skarpy od ogrodzenia między nieruchomościami wynosi około 1,65 m. Organ I instancji przeanalizował też gospodarowanie wodami opadowymi i roztopowymi z powierzchni dachów budynków na terenie działki [...]. Ustalił, że wody opadowe z dachów budynków nie posiadają odprowadzenia do kanalizacji deszczowej w ul. [...] i odprowadzane są w części do bezodpływowych zbiorników i wykorzystywane do podlewania ogródka, w części odprowadzane do gruntu. Na podstawie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego ustalono, że działka spełnia (przewyższa) wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej określony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miasta Lublińca zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta Lubliniec nr 775/LVIII/2010 z 19 października 2010 r. (Dz.Urz. Woj. Śląskiego z 2011 r., nr 22, poz. 429).
Organ I instancji ustalił, że rozebranie podmurówki w granicy obu rozpatrywanych nieruchomości nie wymagało zgłoszenia Staroście Lublinieckiemu, a decyzja nakazująca uczestnikom postępowania wykonanie działań naprawczych tej podmurówki została wygaszona decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublińcu z [...] lutego 2015 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach decyzją z [...] kwietnia 2015 r. W ocenie organu I instancji, obecnie zmienione ukształtowanie terenu na nieruchomości przy ul. [...] 19, nie powoduje negatywnego oddziaływania na nieruchomości przy ul. [...] 22. Nie ma zatem podstaw do nałożenia na właścicieli działki przy ul. [...] 19, nakazu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Stąd też decyzją z [...] października 2015 r. organ I instancji odmówił nakazania uczestnikom postępowania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom w związku ze zmiana stanu wody na gruncie szkodliwie wpływającą na grunt sąsiedni będący własnością skarżących.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli skarżący.
Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zastosowania w tej sprawie art. 29 ust. 1-3 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r. poz. 469 – dalej jako "Prawo wodne"). Zdaniem organu odwoławczego, w tej sprawie został ustalony stan faktyczny w zakresie ukształtowania terenu sąsiadujących ze sobą działek stron. Naturalne ukształtowanie terenu charakteryzuje się niewielkim spadkiem od strony północnej (od ul [...]) w kierunku południowym (południowo-zachód i południowy-wschód) tj. w kierunku działki skarżących. Powierzchnia ulicy [...] jest położona nieco wyżej w stosunku do nieruchomości nr [...]. Ten naturalny spadek powoduje, że nieruchomość skarżących położona jest nieco niżej niż teren sąsiedni. Nieruchomość uczestników postępowania została zagospodarowana zgodnie z pozwoleniem na budowę i projektem zagospodarowania działki stanowiącym załącznik do tego pozwolenia z [...] marca 1987 r. nr [...], o czym poinformował Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z [...] stycznia 2015 r. po przeprowadzeniu czynności kontrolnych.
Ponadto pismem z 23 lutego 2015 r. Powiatowy Inspektor nadzoru Budowlanego poinformował Burmistrza Lublińca, że sposób odprowadzenia wody opadowej z budynków zlokalizowanych przy ul. [...] 19, które są w dobrym stanie technicznym spełnia warunki określone w obowiązujących przepisach z zakresu prawa budowlanego. Woda opadowa jest zbierana do zbiorników i wykorzystywana do nawadniania ogródka, a na teren gruntu jest odprowadzana woda opadowa tylko z części budynku gospodarczego o powierzchni około 4 m2.
W ocenie organu odwoławczego, bezsporne jest, że na nieruchomości uczestników postępowania, w pobliżu granicy z nieruchomością skarżących, doszło do zmiany stanu wody na gruncie przez wykonanie skarpy przebiegającej wzdłuż tej granicy, o wysokości 0,3-0,35 m ponad terem działki uczestników postępowania i o wysokości ok. 0,85 m ponad teren działki skarżących, przy czym wierzchołek pryzmy przebiega w odległości ok. 1,65 m od granicy działek. Skarpa ta stanowi naturalną przeszkodę w spływie wód opadowych z terenu uczestników postępowania na teren sąsiedni. Jej wykonanie z ziemi urodzajnej gliniastej przemieszanej z gliną i pozbawionej elementów gruzu powoduje, że poza zatrzymaniem wód opadowych spełniać będzie funkcję chłonną. Efekt ten zostanie wzmocniony, kiedy skarpa naturalnie (lub w sposób zamierzony) pokryje się roślinnością. Jednocześnie skarpa nie powoduje zagrożenia dla osuwania się gruntu na sąsiednią działkę, co wynika z pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 13 stycznia 2015 r. Organ odwoławczy zwrócił też uwagę, że wszystkie wody opadowe z terenu działki uczestników postępowania płyną w kierunku działki skarżących. Jak wynika z działań kontrolnych przeprowadzonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, prawidłowy jest sposób odprowadzenia wody opadowej z budynków zlokalizowanych przy ul. [...] 19. W ocenie organu odwoławczego, doszło zatem do zmiany stosunków wodnych na gruncie, wskutek działań właściciela tego gruntu. Jednak nie stwierdzono, że zmiana stosunków wodnych szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie.
Organ odwoławczy wskazał, że skarżący wielokrotnie zapoznawali się z materiałem dowodowym zawartym w aktach sprawy (o czym świadczą protokoły w aktach sprawy), a zatem również z pismem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 13 stycznia 2015 r. Odnosząc się do zarzutu braku uwzględnienia dowodu w postaci planu zagospodarowania działki z 1987 r., organ odwoławczy wyjaśnił, że przedmiotem postępowania jest aktualna zmiana stanu wody na gruncie i ewentualne szkody, które powoduje na działce sąsiedniej. Upływ czasu od daty wydania pozwolenia na budowę powoduje, że przeprowadzone postępowanie oparte jest o ostatni stan zagospodarowania nieruchomości, a nie ten sprzed 28 lat. Natomiast ocena zgodności działania z prawem w sprawie rozbiórki podmurówki, należy do kompetencji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Skargę na powyższą decyzję wnieśli skarżący.
Oddalając skargę Sąd I instancji podzielił stanowisko organów, że sama zmiana stosunków wodnych na gruncie na skutek działań właściciela, nie uzasadnia jeszcze wydania nakazu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom na podstawie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. Niezbędne jest bowiem stwierdzenie, że zmiana stosunków wodnych szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie. W tej sprawie tego rodzaju przesłanki nie stwierdzono, jak również nie wykazali jej skarżący w toku postępowania administracyjnego. Przedmiotem oceny może być wyłącznie obecne ukształtowanie terenu, a nie stan sprzed 28 lat, kiedy wydano pozwolenie na budowę na działce sąsiedniej i w toku prowadzonych wówczas robót, zdaniem skarżących, doszło do podwyższenia terenu o ok. 0,85 m. Nadsypanie części powierzchni terenu działki sąsiedniej, przynajmniej we wschodniej i południowej części, prawdopodobnie na etapie wykonywania obiektów budowlanych, potwierdza ekspertyza biegłego. Powstałe budynki stanowią naturalną przeszkodę w przepływie wód opadowych i roztopowych. Pierwotne kierunki zapadania terenu, a tym samym kierunki spływu wód opadowych i roztopowych, przedstawia załącznik nr 2 (mapa) do opinii, zaś spadek terenu w obrębie działki nr [...], wynosi ok. 3%, a działka ta nachylona jest częściowo w stronę działki skarżących. Ponadto, jak wynika z opinii biegłego, zmiana stanu na gruncie przez likwidację podmurówki płotu, stanowiącej jednocześnie przeszkodę dla spływu wód opadowych i roztopowych w stronę działki skarżących, zwiększy wilgotność gruntu na ich działce w części przyległej do granicy z uwagi na jej małe nachylenie na tym fragmencie, co utrudni wegetację roślin. Sąd I instancji wskazał, że z opinii biegłego wynika ponadto, że istniejąca pryzma ziemi stanowi przeszkodę w swobodnym przepływie wód w stronę działki skarżących – z wyjątkiem odcinka, do którego nie dochodzi lub jest za niski zwał ziemi, a jedynie na teren działki skarżących spływać będą wody ze stoków samej pryzmy.
Sąd I instancji wskazał, że stan faktyczny sprawy uległ zasadniczej zmianie po wydaniu tej ekspertyzy, co potwierdziły oględziny organu I instancji dokonane 21 sierpnia 2015 r., przeprowadzone z udziałem biegłego i stron. Wówczas stwierdzono wykonanie nowej skarpy z gruntu pozbawionego gruzu, przebiegającej równolegle do granicy, lecz odsuniętej na odległość ok. 1,65 m od tej granicy. Parametry tej skarpy określono w decyzjach organów obu instancji, natomiast ustalenia w tym zakresie nie są przez skarżących kwestionowane. Spór dotyczy jednak kwestii, czy skarpa stanowi zabezpieczenie działki skarżących przed przenikaniem wód z wyżej położonego terenu sąsiedniego.
Zdaniem Sądu I instancji, mając na uwadze stanowisko biegłego wyrażone w ekspertyzie, której skarżący nie kwestionowali, stanowisko organów jest prawidłowe. Istotne są bowiem przyczyny, dla których biegły uznał, że poprzednio wykonana skarpa, po likwidacji podmurówki ogrodzenia, nie spełni funkcji zabezpieczającej teren sąsiedni. Skarpa ta uformowana została bowiem częściowo z gruzu jako warstwy przepuszczalnej, była zbyt niska i niepełna oraz usytuowana zbyt blisko granicy. Obecnie istniejąca skarpa jest odsunięta od granicy i wykonana równolegle do niej na całej długości z gruntu bez gruzu. W tej sytuacji zbędne było ponowne zasięganie opinii biegłego, skoro brał on udział w oględzinach, przeprowadzonych przez organ I instancji, a istotne dla sprawy wnioski można było wyprowadzić z poprzedniej ekspertyzy. Nie powinno też budzić wątpliwości, że wzmocnienie funkcji skarpy związane jest z upływem czasu i porośnięciem trawą. Z tych też względów Sąd I instancji nie dopatrzył się naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Sąd I instancji podzielił także stanowisko organu odwoławczego, który nie wziął pod uwagę stanu opisanego w planie zagospodarowania działki, stanowiącym załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę z 1987 r., w którym teren działki sąsiedniej określono jako płaski, bez spadków. Dokumentacja budowlana nie zawiera mapy wysokościowej. Stąd też wiarygodny jest wyłącznie stan przedstawiony w ekspertyzie sporządzonej na użytek niniejszej sprawy. Ponadto Sąd I instancji nie podzielił pozostałych zarzutów skarżących, wskazując, że nie mogły one zostać uwzględnione na gruncie postępowania toczącego się w trybie art. 29 Prawa wodnego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli skarżący.
W pierwszej kolejności skarżący zarzucili naruszenie art. 2, art. 7 i art. 31 ust. 1 Konstytucji RP tj. zasad sprawiedliwości społecznej, równości stron względem prawa, zaufania obywatela do państwa i stanowionego prawa, działania organów państwa na podstawie i zgodnie z prawem. W ocenie skarżących, zaskarżony wyrok nie chroni ukształtowanych na nieruchomości skarżących długotrwałych stosunków wodnych wynikających z legalnej zabudowy i zagospodarowania terenu z daty obowiązywania art. 50 ustawy z 24 października 1974 r. Prawo wodne (Dz.U. Nr 38, poz. 230 ze zm.). Dokonując wykładani art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne Sąd I instancji wadliwie przyjął, że dokonana na działce nr [...] zmiana stosunków wodnych nie wpływa szkodliwie na grunt sąsiedniej działki nr [...]. W ocenie skarżących, przeczy temu utwardzenie gruntu w granicy działek płytkami (podmokły grunt) oraz odprowadzanie wraz z wodami opadowymi ścieków z króliczarni, gnojownika/kompostownika i szklarni (obiektów budowlanych nieprzewidzianych w decyzji i planie zagospodarowania) powodujących skażenie gruntu działki oraz wód studni.
Ponadto skarżący zarzucili naruszenie art. 59 ust. 2 i 3 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2015 r., poz. 199) w związku z art. 9, art. 61, art. 77 i art. 80 k.p.a. przez pozostawienie wniosku strony dotyczącego podwyższenia gruntu działki nr [...] bez rozpoznania przez organ administracji i Sąd I instancji. Wniosek skarżących dotyczący podwyższenia terenu całej działki przez dostosowanie jej poziomu do podwyższonej drogi przy ul. [...], podlegał wszczęciu i rozpoznaniu w trybie zależnym wyłącznie od woli i działania Burmistrza.
Skarżący zarzucili także naruszenie art. 28 k.p.a. w związku z art. 141 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, obecnie Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 - dalej jako "p.p.s.a.") przez brak poszanowania i ochrony uzasadnionego interesu prawnego strony, w sensie procesowym i materialnym. W ocenie skarżących, brak doręczenia im wykazu załączonych do akt sprawy dowodów, nieinformowanie strony przez organy administracyjne o treści pism, odmowa dopuszczenia strony do udziału w czynnościach organu na nieruchomości przez uczestnika, a także nieinformowanie strony o terminie czynności organu, miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżący wnieśli o dopuszczenie dowodu z decyzji z [...] maja 2016 r. nakazującej uczestnikom postępowania rozbiórkę gnojownika/kompostownia, który uzasadnia wznowienie postępowania, a także o łączne rozpoznanie sprawy ze skargą kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 22 maja 2015 r. sygn. akt II SA/GL 29/15.
Skarżący wnieśli o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub wydanie wyroku zobowiązującego uczestników do odtworzenia muru oporowego według parametrów technologicznych określonych w opinii biegłego hydrologa mgr M.D. Ponadto wnieśli o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania wg norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Po pierwsze, na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut naruszenia art. 2, art. 7 i art. 31 ust. 1 Konstytucji RP tj. zasad sprawiedliwości społecznej, równości stron względem prawa, zaufania obywatela do państwa i stanowionego prawa, działania organów państwa na podstawie i zgodnie z prawem. W ocenie skarżących, zaskarżony wyrok nie chroni ukształtowanych na nieruchomości skarżących długotrwałych stosunków wodnych wynikających z legalnej zabudowy i zagospodarowania terenu z daty obowiązywania art. 50 ustawy z 24 października 1974 r. Prawo wodne. Wbrew jednak twierdzeniom skarżących, Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładani oraz prawidłowej kontroli zastosowania przez właściwe w tej sprawie organy normy z art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo wodne. Na tej podstawie Sąd I instancji prawidłowo podzielił stanowisko organów, że dokonana na działce nr [...] zmiana stosunków wodnych nie wpływa szkodliwie na grunt sąsiedniej działki nr [...]. Skarżący podnoszą zarzuty dotyczące przepisów o randze konstytucyjnej, jak również przepisów prawa materialnego, ale jednocześnie kwestionują przede wszystkim ustalenia stanu faktycznego, wskazując, że ustaleniom organu przeczy utwardzenie gruntu w granicy działek płytkami (podmokły grunt) oraz odprowadzanie wraz z wodami opadowymi ścieków z króliczarni, gnojownika/kompostownika i szklarni (obiektów budowlanych nieprzewidzianych w decyzji i planie zagospodarowania) powodujących skażenie gruntu działki oraz wód studni. Oznacza to, że zarzut ten został nieprawidłowo skonstruowany. Zarzuty naruszenia przepisów Konstytucji nie zostały w żaden sposób szerzej uzasadnione, co w tej sprawie miało istotne znaczenie, ponieważ skarżący powołali się na takie zasady konstytucyjne jak zasada (klauzula) demokratycznego państwa prawnego (art. 2), zasada praworządności (art. 7) oraz ogólna zasada wolności (art. 31 ust. 1). Uwzględnienie tego rodzaju zarzutów wymaga ich uzasadnienia w kontekście konkretnych okoliczności danej sprawy sądowoadministracyjnej. Nie stanowi naruszenia powyższych norm konstytucyjnych wydanie decyzji (lub oddalenie skargi na taką decyzję przez Sąd I instancji) na niekorzyść strony. Zarzuty skargi kasacyjnej muszą odnosić się do konkretnych norm prawa materialnego lub procesowego, które w danej sprawie miały zastosowanie, a nie do ogólnie określonych i abstrakcyjnych norm o charakterze konstytucyjnym, które w każdym przypadku muszą być uwzględniane przez organy władzy publicznej.
Po drugie, skarżący zarzucili naruszenie art. 59 ust. 2 i 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 9, art. 61, art. 77 i art. 80 k.p.a. W ocenie skarżących polegało to na pozostawieniu wniosku strony dotyczącego podwyższenia gruntu działki nr [...] bez rozpoznania przez organ administracji i Sąd I instancji. Jednak postępowanie w tej sprawie toczyło się w trybie art. 29 ustawy Prawo wodne, a więc wniosek złożony w innym trybie i wymagający wszczęcia odrębnego postępowania na podstawienia przepisów innego aktu prawnego, nie mógł mieć wpływu na rozstrzygnięcie tej sprawy. Należy mieć także na uwadze, że wniosek ten został skierowany do organu administracji, a więc w żadnym wypadku nie można stwierdzić, że Sąd I instancji pozostawił tenże wniosek bez rozpoznania.
Po trzecie, na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a., co miało polegać na braku poszanowania i ochrony uzasadnionego interesu prawnego strony, w sensie procesowym i materialnym. Skarżący wskazali przy tym na brak doręczenia im wykazu załączonych do akt sprawy dowodów, nieinformowanie strony przez organy administracyjne o treści pism, odmowę dopuszczenia strony do udziału w czynnościach organu na nieruchomości przez uczestnika, a także nieinformowanie strony o terminie czynności organu. Zarzut ten został więc nieprawidłowo sformułowany. Skarżący zakwestionowali przepis art. 28 k.p.a., który stanowi definicję strony postępowania administracyjnego, a status strony skarżących w tym postępowaniu nie był w żaden sposób kwestionowany. Jednocześnie skarżący powołali się na naruszenie ich uprawnień procesowych, a więc okoliczności związane z zapewnieniem im czynnego udziału w postępowaniu, nie wskazując w tym zakresie żadnych, stosownych przepisów k.p.a. lub innych przepisów szczególnych. W tym kontekście zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., z którego wynika, jakie elementy musi zawierać uzasadnienie wyroku Sądu I instancji, nie został w ogóle uzasadniony.
Po czwarte, na rozprawie w dniu 24 lipca 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny dopuścił dowód w postaci zdjęć załączonych do pisma skarżących z 10 czerwca 2018 r. Dowód ten nie miał jednak żadnego wpływu na rozstrzygnięcie, ponieważ utrwalono na nich stan z sierpnia 2017 r., a więc z daty już po wydaniu zaskarżonej decyzji, jak również zaskarżonego w tej sprawie wyroku. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny dokonuje kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku Sądu I instancji i nie prowadzi postępowania dowodowego, ponieważ obowiązki z tym zakresie spoczywają na właściwych w sprawie organach administracji publicznej. Sąd I instancji dokonał prawidłowej kontroli postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie i na tej podstawie nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania, w tym powołanych w skardze kasacyjnej art. 9, art. 61, art. 77 i art. 80 k.p.a.
Po piąte, w skardze kasacyjnej skarżący wnosili o łączne rozpoznanie sprawy ze sprawą toczącą się na skutek skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 22 maja 2015 r. sygn. akt II SA/GL 29/15. Skarga kasacyjna w tej sprawie została zarejestrowana pod sygn. akt II OSK 2264/15. Postanowieniem z 11 maja 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny umorzył postępowanie kasacyjne w tej sprawie w związku z cofnięciem skargi kasacyjnej przez skarżących. Wskazany wyżej wniosek skarżących nie mógł więc zostać uwzględniony.
Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło